III FSK 1335/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) z tytułu umowy pożyczki. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o PCC i Kodeksu cywilnego, twierdząc, że podatek został wymierzony w zawyżonej kwocie. Argumentował, że obowiązek podatkowy powinien być liczony od niższej kwoty, uwzględniając późniejsze przekazanie części środków i aneks obniżający wartość pożyczki. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że umowa pożyczki jest umową konsensualną, co oznacza, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej zawarcia, niezależnie od daty faktycznego przekazania środków. Zmiana umowy w aneksie obniżająca kwotę pożyczki nie miała wpływu na wysokość już powstałego zobowiązania podatkowego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że obowiązek podatkowy w PCC od umowy pożyczki powstaje z chwilą jej zawarcia, a nie wykonania, oraz że późniejsze zmiany umowy obniżające kwotę nie wpływają na już powstałe zobowiązanie.
Dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych i umów pożyczki. Interpretacja opiera się na specyfice umowy konsensualnej.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy pożyczki, która jest czynnością konsensualną, a nie z chwilą faktycznego przekazania środków.
Uzasadnienie
Umowa pożyczki dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron, a obowiązek podatkowy powstaje z mocy prawa z chwilą dokonania tej czynności cywilnoprawnej, niezależnie od późniejszego wykonania.
Czy zmiana umowy pożyczki aneksem obniżająca jej kwotę wpływa na wysokość już powstałego zobowiązania podatkowego w PCC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana umowy obniżająca kwotę pożyczki nie wpływa na wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli obowiązek podatkowy powstał wcześniej z tytułu zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o PCC przewidują opodatkowanie zmian umów tylko w przypadku podwyższenia podstawy opodatkowania. Obniżenie kwoty pożyczki w aneksie nie rodzi obowiązku korekty podatku naliczonego od pierwotnie zawartej umowy.
Przepisy (15)
Główne
p.c.c. art. 1 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
p.c.c. art. 1 § 1 pkt 2
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
p.c.c. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
p.c.c. art. 6 § 1 pkt 7
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
p.c.c. art. 1 § 2
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania.
op art. 120
Ordynacja podatkowa
op art. 121
Ordynacja podatkowa
op art. 122
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy w PCC z tytułu umowy pożyczki powstaje z chwilą jej zawarcia, a nie faktycznego przekazania środków. • Zmiana umowy pożyczki aneksem obniżająca jej kwotę nie wpływa na wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli obowiązek powstał wcześniej.
Odrzucone argumenty
Podatek od czynności cywilnoprawnych powinien być naliczony od niższej kwoty pożyczki, uwzględniając późniejsze przekazanie części środków i aneks obniżający kwotę. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (niedostateczne wyjaśnienie okoliczności, nieprzeprowadzenie dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Umowa pożyczki w polskim kodeksie cywilnym została skonstruowana jako umowa konsensualna, co oznacza, że wywiera ona skutki poprzez samo zgodne oświadczenie woli stron (solo consensu), natomiast przeniesienie własności jej przedmiotu (środków pieniężnych lub rzeczy oznaczonych gatunkowo) następuje jako wykonanie już zawartej umowy. • Obowiązek uiszczenia należnego od takiej umowy podatku powstaje z mocy samego prawa już z chwilą zawarcia umowy. • W sytuacji, gdy umowa pożyczki jako konsensualna dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron, bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego pozostaje wskazywana przez Skarżącego, kwestia przekazania pieniędzy pożyczkobiorcy.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek podatkowy w PCC od umowy pożyczki powstaje z chwilą jej zawarcia, a nie wykonania, oraz że późniejsze zmiany umowy obniżające kwotę nie wpływają na już powstałe zobowiązanie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie podatku od czynności cywilnoprawnych i umów pożyczki. Interpretacja opiera się na specyfice umowy konsensualnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z momentem powstania obowiązku podatkowego od umowy pożyczki, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.
“Kiedy zapłacić podatek od pożyczki? NSA wyjaśnia: liczy się data umowy, nie wypłaty!”
Dane finansowe
WPS: 911 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.