Orzeczenie · 2025-06-24

III FSK 1322/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnetymczasowe zajęcie ruchomościNSAskarga kasacyjnaprotokół zajęciacyfrowe odwzorowaniedoręczenieprawo administracyjneegzekucja administracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną zarządcy masy sanacyjnej spółki P. sp. z o.o. w restrukturyzacji od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości. Głównym zarzutem strony skarżącej było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wykładni art. 96o § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) w związku z art. 141 k.p.a., co miało skutkować brakiem zapewnienia stronie skutecznego środka zaskarżenia poprzez umożliwienie jej zapoznania się z dokumentem, na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie. Strona argumentowała, że doręczenie postanowienia o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości powinno następować równocześnie z doręczeniem protokołu zajęcia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te argumenty za nietrafne. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami u.p.e.a. oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (uKAS), organ egzekucyjny ma prawo wydać postanowienie o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości po otrzymaniu cyfrowego odwzorowania protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości. Przepisy te nie nakładają jednak obowiązku doręczenia stronie samego protokołu przed wydaniem postanowienia lub jednocześnie z nim. Sąd podkreślił, że krótki, 96-godzinny termin na tymczasowe zajęcie i jego zatwierdzenie wynika z celu instytucji, jakim jest zwiększenie efektywności egzekucji, a posługiwanie się cyfrowym odwzorowaniem protokołu jest ustawowo przewidziane. Protokół tymczasowego zajęcia ruchomości, podobnie jak jego cyfrowe odwzorowanie, stanowi dowód w sprawie, z którym strona może zapoznać się na ogólnych zasadach dostępu do materiałów postępowania. W związku z powyższym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowego zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności kwestii doręczania protokołu zajęcia i wykorzystania jego cyfrowego odwzorowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu tymczasowego zajęcia ruchomości w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy organ egzekucyjny ma obowiązek doręczyć stronie postępowania protokół tymczasowego zajęcia ruchomości przed wydaniem postanowienia o zatwierdzeniu tego zajęcia lub jednocześnie z nim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa nie nakładają takiego obowiązku. Prawo organu egzekucyjnego do wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości wynika z otrzymania cyfrowego odwzorowania protokołu, a nie z obowiązku wcześniejszego doręczenia samego protokołu stronie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy art. 96n § 1 u.p.e.a. i art. 94zd uKAS pozwalają organowi na wydanie postanowienia po otrzymaniu cyfrowego odwzorowania protokołu. Krótki, 96-godzinny termin na tymczasowe zajęcie i jego zatwierdzenie, wynikający z celu zwiększenia efektywności egzekucji, uniemożliwiałby terminowe doręczanie protokołu. Protokół i jego cyfrowe odwzorowanie są dowodami, z którymi strona może zapoznać się na ogólnych zasadach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości.

Przepisy (32)

Główne

u.p.e.a. art. 96n § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo organu egzekucyjnego do wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości po otrzymaniu cyfrowego odwzorowania protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości.

uKAS art. 94zd

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Obowiązek funkcjonariusza przekazania za pomocą środków komunikacji elektronicznej do organu egzekucyjnego odwzorowania cyfrowego protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 96n § § 1

Treść art. 96n§ 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) i art. 94zd ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.) wynika prawo organu egzekucyjnego do wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości po otrzymaniu cyfrowego odwzorowania protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości, nie wynika natomiast obowiązek polegający na doręczeniu dowodu w postaci protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości stronie postępowania przed wydaniem wymienionego postanowienia lub w razem z wydanym postanowieniem organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej art. 94zd

Treść art. 96n§ 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) i art. 94zd ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.) wynika prawo organu egzekucyjnego do wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości po otrzymaniu cyfrowego odwzorowania protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości, nie wynika natomiast obowiązek polegający na doręczeniu dowodu w postaci protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości stronie postępowania przed wydaniem wymienionego postanowienia lub w razem z wydanym postanowieniem organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 96n § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie postanowienia o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości zobowiązanemu, dozorcy i naczelnikowi urzędu celno-skarbowego.

u.p.e.a. art. 96o § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawartość postanowienia o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości.

u.p.e.a. art. 96o § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do zażalenia na postanowienie w sprawie zatwierdzenia tymczasowego zajęcia ruchomości.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 141 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie w kontekście wykładni przepisów u.p.e.a.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie w kontekście wymagalności zobowiązania.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do skutecznego środka zaskarżenia.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Relacja prawa krajowego i unijnego.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Relacja prawa krajowego i unijnego.

KPP art. 41

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do dobrej administracji.

KPP art. 51 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Ochrona praw podstawowych.

KPP art. 17 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Poszanowanie godności ludzkiej; państwo prawa, poszanowanie praw człowieka.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 94zb § ust. 4

Zastosowanie w kontekście wykładni przepisów.

k.p.a. art. 133

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.a. art. 135

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 96o § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisów postępowania.

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej art. 94zb § ust. 4

Naruszenie przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 96n § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 8

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 133 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) poprzez akceptację braku dokonania wykładni art. 96o § 3 u.p.e.a. w związku z art. 141 k.p.a. [...] poprzez przyjęcie, iż dopuszczalne jest niezapewnienie stronie postępowania skutecznego środka zaskarżenia poprzez umożliwienie jej zapoznanie się z dokumentem na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu, podczas gdy w wyniku dokonania ww. wykładni nieuchronna jest konstatacja, że doręczenie postanowienia o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości [...] powinno następować z równoczesnym doręczeniem protokołu zajęcia. • Naruszenie art. 133 w związku z art. 141§ 4 p.p.s.a. w związku z art. 96n § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, iż zobowiązanie na poczet którego zajęta została ruchomość jest wymagalne i istnieje w sytuacji, w której powstanie zaległości związane jest wyłącznie z działalnością dyskrecjonalną tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego [...] • Naruszenie art. 151 w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. […]

Godne uwagi sformułowania

nie wynika natomiast obowiązek polegający na doręczeniu dowodu w postaci protokołu tymczasowego zajęcia ruchomości stronie postępowania przed wydaniem wymienionego postanowienia lub w razem z wydanym postanowieniem organu egzekucyjnego pierwszej instancji. • Posługiwanie się w postępowaniu dotyczącym tymczasowego zajęcia ruchomości cyfrowym odwzorowaniem protokołu tego zajęcia jest ustawowo przewidziane, a więc i dopuszczone do legalnego wykorzystywania w wymienionym postępowaniu. • wywołującą określone skutki prawne w obszarze obowiązującego prawa egzekucyjnego oraz prawa własności czynnością jest tymczasowe zajęcie ruchomości nie zaś protokół tymczasowego zajęcia ruchomości.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowego zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności kwestii doręczania protokołu zajęcia i wykorzystania jego cyfrowego odwzorowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu tymczasowego zajęcia ruchomości w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu podatników i przedsiębiorców. Interpretacja przepisów dotyczących doręczania dokumentów w kontekście cyfryzacji jest istotna.

Czy brak doręczenia protokołu zajęcia ruchomości unieważnia postępowanie egzekucyjne? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst