III FSK 1321/24

III FSK 1321/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący/
Paweł Borszowski /sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 855/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1, art. 133, art. 134 § 1, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 855/24 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 lutego 2024 r. nr 1401-IEE3.7192.245.2023.23.ŁS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 855/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ") z dnia 5 lutego 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Skarżąca reprezentowana przez adwokata zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, zwanej dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego "...adresem służącym do korespondencji elektronicznej nie mógł być zwykły adres email tylko adres na elektronicznej skrzynce podawczej..." podczas gdy bez żadnych wątpliwości w obowiązującym w 2014 r. stanie prawnym wystarczające było wskazanie adresu e-mail czy nawet numeru telefonu, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż - z jednej strony - uniemożliwia w tym zakresie sformułowanie merytorycznych zarzutów kasacyjnych wobec zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś - wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie normy zawartej w art. 33 § 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm. dalej: "u.p.e.a.");
2) art. 151 p.p.s.a. w związku z art, 33 § 1 pkt 2 i 6 p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 144a i art, 152a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako: "Ordynacja podatkowa") (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.) oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, że wbrew stanowisku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, powielonemu następnie przez Sąd - zgłoszony przez Skarżącą zarzut braku wymagalności był uzasadniony, gdyż do dnia podjęcia egzekucji nie nadano decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż czynności egzekucyjne powinny zostać uchylone, a postępowanie egzekucyjne umorzone.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a.) oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ reprezentowany przez radcę prawnego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Organu od Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art, 33 § 1 pkt 2 i 6 p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 144a i art, 152a Ordynacji podatkowej, w którym Spółka podnosi zarzut braku wymagalności obowiązku, gdyż w ocenie Skarżącej nie nadano decyzji Organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego zarzutu Skarżąca podnosi, że postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone do dnia podjęcia czynności egzekucyjnych.
W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że z akt administracyjnych jednoznacznie wynika wydanie takiego postanowienia oraz skuteczne doręczenie go Stronie skarżącej. Sąd I instancji zauważył również, że w rozpoznawanej sprawie organ rozstrzygał po wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2022 r., o sygn. III SA/Wa 2926/21, będąc nim związanym. Stosownie zatem do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. WSA w Warszawie w przywołanym judykacie wskazywał więc, że zawartość akt sprawy nie pozwala na weryfikację tego, czy Skarżącej – przed wszczęciem egzekucji – skutecznie doręczono decyzję oraz postanowienie o nadaniu decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności i czy w ogóle takie postanowienie zostało wydane. Należało zatem zbadać, w jakiej dacie doszło do doręczenia Skarżącej decyzji nieostatecznej oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności (o ile zostało ono wydane), a następnie ustalenie czy daty te poprzedzały datę wszczęcia egzekucji.
Jak zauważył Sąd I instancji akta uzupełniono zatem o nieostateczną decyzję z 27.11.2014 r. oraz postanowienie z 28.11.2014 r. nadające jej rygor natychmiastowej wykonalności, a więc będących podstawą egzekwowanego obowiązku, oraz zwrotne potwierdzenia ich odbioru. Oba akty zostały doręczone 1 grudnia 2014 r. pełnomocnikowi Spółki, A. C., pod adresem [...] oraz Spółce pod adresem: [...]. Tytuł wykonawczy został natomiast wystawiony 5 grudnia 2014 r., a zatem po dacie doręczenia zarówno decyzji, jak i postanowienia.
Na etapie zażalenia od postanowienia NUS z 25 września 2023 r., pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało w sprawie skutecznie doręczone z uwagi na pismo, w którym wniósł o doręczenie w formie elektronicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach tej sprawy podzielił stanowisko Sądu I instancji, że zarówno nieostateczna decyzja wymiarowa, jak i postanowienie nadające jej rygor natychmiastowej wykonalności zostały doręczone na adres pełnomocnika w sposób tradycyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela bowiem poglądu tego Sądu wyrażony w wyroku z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4362/21, w którym przyjęto, że jeżeli uchybienie organu przepisom o doręczeniach nie wywołało dla strony negatywnych skutków i nie pozbawiło jej możliwości obrony swych praw, to doręczenie takie uznać należy za skuteczne. Przepis art. 144a § 1 Ordynacji podatkowej określa warunki, które muszą być spełnione, aby możliwe było dokonywanie doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie stanowi jednak podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczania decyzji w formie papierowej, czy też nie wyłącza zasady pisemności postępowania administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że jeżeli doręczenie decyzji nastąpiło do rąk adresata, choćby w formie papierowej, to nie można powiedzieć, że nie doszło do skutecznego doręczenia takiego pisma w jeden ze sposobów przewidzianych w Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również drugiego z zarzutów, gdzie Spółka podnosi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie tego Sądu przyjęto sposób rozumienia regulacji art. 141 § 4 p.p.s.a. jako podstawy zarzutu skargi kasacyjnej. W wyroku NSA z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2040/22 wskazano więc, że "zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)". Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie, umożliwiając jego kontrolę instancyjną. Zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie to zawiera zatem wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie zauważa, że kwestionowanie przez Skarżącą, iż wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w jej ocenie jest niedostateczne nie może stanowić o uznaniu zasadności tak sformułowanego zarzutu,
W świetle powyższych rozważań skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Paweł Borszowski (spr.) Anna Dalkowska Sławomir Presnarowicz