III FSK 1311/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania Skarżących od decyzji Wójta Gminy L. ustalającej łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2024 r. Organ odwoławczy uznał, że stroną postępowania jest właściciel nieruchomości, M. S., a Skarżący nie posiadają statusu strony. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko, wskazując, że status podatnika wynika z ewidencji gruntów, a obalenie jej mocy dowodowej wymagałoby dowodów urzędowych. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o podatku rolnym i podatkach lokalnych) poprzez odmowę uznania ich za podatników jako posiadaczy samoistnych, a także naruszenie przepisów postępowania (p.p.s.a.) poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie postawiono zarzutów naruszenia przepisów stanowiących podstawę postanowienia SKO (art. 216, 228 § 1 pkt 1 o.p.) ani przepisu stanowiącego podstawę wyroku WSA (art. 151 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że spór o własność i posiadanie nieruchomości, który jest kluczowy dla ustalenia statusu podatnika, należy do kompetencji sądów cywilnych. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie tych kwestii przez sąd powszechny umożliwi weryfikację danych ewidencyjnych. NSA nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że spory o własność i posiadanie nieruchomości należą do wyłącznej kompetencji sądów cywilnych, a organy podatkowe i sądy administracyjne nie mogą ich rozstrzygać, co ma kluczowe znaczenie dla określenia strony postępowania podatkowego i podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje spór o status prawny nieruchomości między właścicielem a innymi osobami, a także sytuacji, gdy skarżący nie podnoszą zarzutów dotyczących podstaw prawnych decyzji organów lub wyroku sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest podatnikiem łącznego zobowiązania pieniężnego za dany rok, gdy istnieje spór co do własności i posiadania nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną postępowania w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego jest właściciel nieruchomości, a status podatnika wynika z ewidencji gruntów. Spory o własność i posiadanie należą do kompetencji sądów cywilnych i muszą zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny, zanim organy podatkowe lub sądy administracyjne będą mogły dokonać weryfikacji danych ewidencyjnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów o własność i posiadanie nieruchomości, które należą do jurysdykcji sądów cywilnych. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu cywilnego w tej kwestii pozwoli na ustalenie właściwego podatnika i ewentualną zmianę danych w ewidencji gruntów.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji ma obowiązek przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów znajdujących się w aktach innej sprawy (sądu powszechnego), jeśli nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i może spowodować nadmierne przedłużenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów uzupełniających, jeśli nie są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i mogą spowodować nadmierne przedłużenie postępowania. Wnioskowane dokumenty z postępowania cywilnego nie miały takiego charakteru w kontekście sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W tej sprawie wnioskowane dokumenty nie spełniały tych kryteriów.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyraża normę 'odniesienia', wskazującą na wynik kontroli sądowej (oddalenie skargi).
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
o.p. art. 216 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Przepis kompetencyjny do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania.
o.p. art. 228 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepis kompetencyjny do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania.
o.p. art. 133 § § 1
Ordynacja podatkowa
Definiuje, kto jest stroną postępowania.
u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku rolnym
Określa, kto jest podatnikiem podatku rolnego.
u.p.r. art. 3 § ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
Określa, kto jest podatnikiem podatku rolnego.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość przeprowadzania dowodów uzupełniających przez sąd administracyjny.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Dotyczy dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spory o własność i posiadanie nieruchomości należą do kompetencji sądów cywilnych, a nie administracyjnych. • Organy podatkowe i sądy administracyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać sporów o własność i posiadanie nieruchomości. • Niewystarczające było przekonanie skarżących o samoistnym posiadaniu nieruchomości, bez prawomocnego rozstrzygnięcia sądu cywilnego. • Dowody z akt sprawy cywilnej nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w postępowaniu administracyjnym i nie mogły być przeprowadzone na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Skarżący są posiadaczami samoistnymi nieruchomości i powinni być uznani za podatników podatku rolnego i od nieruchomości. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów z postępowania cywilnego. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 180 o.p. poprzez naruszenie zasady otwartego systemu dowodów i równej mocy środków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. • Organy podatkowe nie są władne, aby samodzielnie te spory rozwiązywać. • Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie tych kwestii w postępowaniu prowadzonym przez sąd powszechny umożliwi zweryfikowanie i ewentualnie zmianę danych ewidencyjnych. • Sąd pierwszej instancji nie miał przy tym obowiązku przeprowadzania dowodu z dokumentów zawartych w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Jarosławiu.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory o własność i posiadanie nieruchomości należą do wyłącznej kompetencji sądów cywilnych, a organy podatkowe i sądy administracyjne nie mogą ich rozstrzygać, co ma kluczowe znaczenie dla określenia strony postępowania podatkowego i podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje spór o status prawny nieruchomości między właścicielem a innymi osobami, a także sytuacji, gdy skarżący nie podnoszą zarzutów dotyczących podstaw prawnych decyzji organów lub wyroku sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważny podział kompetencji między sądami cywilnymi a administracyjnymi w kontekście podatkowym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak spory o stan prawny nieruchomości wpływają na postępowanie podatkowe.
“Spór o posiadanie nieruchomości: Kto zapłaci podatek? Sąd administracyjny odsyła do sądu cywilnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.