Orzeczenie · 2024-06-12

III FSK 1311/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-06-12
NSApodatkoweŚredniansa
egzekucja administracyjnazajęcie nieruchomościprzedawnienieterminyprawo podatkowepostępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 110c § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Skarżący kwestionował moment zajęcia swojej nieruchomości, twierdząc, że sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż nastąpiło ono w dniu wpisu do księgi wieczystej (20 lipca 2022 r.), zamiast uwzględnić fakt, że zobowiązany powziął wiadomość o wszczęciu egzekucji wcześniej, co zgodnie z art. 110c § 5 u.p.e.a. powinno skutkować powstaniem skutków zajęcia z tą wcześniejszą datą. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że chociaż sąd pierwszej instancji popełnił błędy w uzasadnieniu, zwłaszcza w kontekście zastosowania art. 110c § 5 u.p.e.a. (korygując je w uzasadnieniu wyroku NSA), to jednak wyrok oddalający skargę odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną służy kontroli formalnoprawnej, a nie ocenie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., uznając, że mimo wadliwości uzasadnienia, zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących momentu zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym (art. 110c u.p.e.a.) i jego wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a także zakres kontroli sądu w ramach skargi na czynność egzekucyjną.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz p.p.s.a. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy moment zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, mający wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, powinien być ustalany na podstawie daty wpisu do księgi wieczystej, czy daty powzięcia wiadomości o wszczęciu egzekucji przez zobowiązanego, zgodnie z art. 110c § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny skorygował uzasadnienie sądu pierwszej instancji, uznając, że skutki zajęcia nieruchomości dla zobowiązanego powstały z chwilą powzięcia wiadomości o wszczęciu egzekucji (15 czerwca 2022 r.), co nastąpiło przed doręczeniem wezwania i wpisem do księgi wieczystej, zgodnie z art. 110c § 5 u.p.e.a. Jednakże, mimo tej korekty, skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę na czynność egzekucyjną odpowiadał prawu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że zajęcie nastąpiło z chwilą wpisu do księgi wieczystej, nie uwzględniając w pełni art. 110c § 5 u.p.e.a. NSA stwierdził, że zobowiązany powziął wiadomość o egzekucji wcześniej, składając skargę na czynność egzekucyjną. Mimo tej wadliwości uzasadnienia, NSA oddalił skargę kasacyjną, ponieważ samo rozstrzygnięcie (oddalenie skargi) było prawidłowe.

Czy skarga na czynność egzekucyjną może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych i kwestionowaniu formalnoprawnych aspektów przebiegu postępowania egzekucyjnego, a nie ocenie zasadności jego wszczęcia czy prowadzenia.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 u.p.e.a.) ograniczają jej zakres do naruszeń ustawy lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Nie pozwalają na merytoryczną ocenę zasadności postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 110c § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dla każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają z chwilą, gdy o wszczęciu egzekucji powziął wiadomość, chociażby wezwanie nie zostało jeszcze zobowiązanemu wysłane ani wpis w księdze wieczystej nie był jeszcze dokonany.

u.p.e.a. art. 110c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2-2b, z tym że odpowiednio dla zobowiązanego, małżonka zobowiązanego i innego podmiotu, na który przeniesiono prawo własności nieruchomości, którym nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania, z zastrzeżeniem § 5.

Dz.U. 2022 poz 479 art. 110c § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. 2019 poz 900 art. 70 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, między innymi wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 110c § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Dz.U. 2022 poz 479 art. 110c § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2018 r. poz. 265 art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, wynikające z niewłaściwego zastosowania art. 110c § 4 u.p.e.a. i niezastosowania art. 110c § 5 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu • skarga na czynność egzekucyjną służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych • w rozpatrywanym środku zaskarżenia zasadnie podniesiono natomiast, że skoro zobowiązany w dniu 15 czerwca 2022 r. złożył skargę na czynność egzekucyjną organu - zajęcie nieruchomości, to musiał on powziąć wiedzę o tym zajęciu nieruchomości.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Anna Juszczyk-Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym (art. 110c u.p.e.a.) i jego wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a także zakres kontroli sądu w ramach skargi na czynność egzekucyjną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz p.p.s.a. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu momentu zajęcia nieruchomości na przedawnienie zobowiązań podatkowych, co jest istotne dla podatników i profesjonalistów. NSA koryguje uzasadnienie sądu niższej instancji, co pokazuje niuanse interpretacyjne.

Kiedy zajęcie nieruchomości przerywa bieg przedawnienia podatku? NSA wyjaśnia kluczowy moment.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst