III FSK 1309/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych spółki w podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej (o.p.), twierdząc, że organ nieprawidłowo ocenił przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, a także naruszył zasady postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że tryb określony w art. 253 o.p. jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych i nie służy weryfikacji wad samej decyzji ostatecznej ani postępowania, które do niej doprowadziło. Temu służą inne tryby, jak wznowienie postępowania czy stwierdzenie nieważności. NSA zaznaczył, że organ podatkowy w tym trybie nie ma uprawnień do ponownej analizy materiału dowodowego leżącego u podstaw decyzji ostatecznej. W tej sprawie kluczowe było ustalenie, czy wystąpiły przesłanki z art. 253 § 1 o.p. Sąd podzielił stanowisko WSA, że organ prawidłowo rozważył te przesłanki. Zła sytuacja finansowa spółki, będąca wynikiem jej działalności, nie stanowiła podstawy do uchylenia zabezpieczenia, a wręcz uzasadniała jego utrzymanie w interesie publicznym, który wymaga zapewnienia wpływu podatków do budżetu. NSA oddalił również wniosek spółki o dopuszczenie dowodów uzupełniających, uznając, że nie były one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w kontekście art. 253 o.p. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a oddalenie skargi było konsekwencją braku naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 253 Ordynacji podatkowej jako nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych, a także relacja między ważnym interesem podatnika a interesem publicznym w kontekście zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej problemów finansowych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych okolicznościach. Kluczowe jest rozróżnienie między wadami decyzji a przesłankami z art. 253 o.p.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tryb art. 253 Ordynacji podatkowej (uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej) może służyć weryfikacji wad decyzji ostatecznej lub postępowania, które do niej doprowadziło?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryb art. 253 o.p. jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, którego istotą jest weryfikacja pod kątem wystąpienia przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika, a nie weryfikacja wad decyzji ostatecznej lub postępowania.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 253 o.p. nie służy do eliminowania wad prawnych decyzji ostatecznej, do czego służą inne tryby nadzwyczajne (wznowienie, stwierdzenie nieważności). Postępowanie w tym trybie jest nową sprawą, której przedmiotem jest ocena wystąpienia przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika.
Czy zła sytuacja finansowa spółki, będąca wynikiem jej działalności, może stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama w sobie nie stanowi podstawy, a wręcz może uzasadniać utrzymanie zabezpieczenia w interesie publicznym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że chociaż dolegliwość wynikająca z decyzji zabezpieczającej jest oczywista, to sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie podatnika. Zła sytuacja majątkowa spółki, będąca wynikiem jej działalności, nie jest czynnikiem niezależnym od niej i uzasadnia utrzymanie zabezpieczenia, aby zapobiec ryzyku niewykonania zobowiązań podatkowych, co jest sprzeczne z interesem publicznym.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym może dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów, które mają wykazać prawidłowość rozliczeń podatkowych, w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dowody te nie dotyczą wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia w kontekście przesłanek z art. 253 o.p.
Uzasadnienie
NSA oddalił wniosek spółki o dopuszczenie dowodów dotyczących prawidłowości rozliczeń VAT, ponieważ w postępowaniu w trybie art. 253 o.p. nie podlega badaniu prawidłowość decyzji o zabezpieczeniu, a jedynie wystąpienie przesłanek z tego przepisu. Zgłoszony wniosek dowodowy nie dotyczył wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 253 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Jego istotą nie jest jednak weryfikowanie ewentualnych wad, tkwiących w decyzji ostatecznej lub w postępowaniu w ramach którego taka decyzja zastała wydana. Temu służą inne tryby nadzwyczajne, jak wznowienie postępowania (art. 240-246 o.p.) czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 247-252 o.p.). Rozpatrując sprawę w trybie art. 253 o.p., organ podatkowy nie posiada też uprawnień do dokonywania ponownej analizy materiału dowodowego, który legł u podstaw wydania decyzji ostatecznej. Przedmiotem tego postępowania jest nowa sprawa, nadzwyczajna, w stosunku do rozstrzygniętej w trybie zwykłym. Jej istotą jest weryfikacja decyzji ostatecznej pod kątem wystąpienia przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji, którymi są interes publiczny lub ważny interes podatnika.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa elementy, które powinny być zawarte w uzasadnieniu wyroku. Sam fakt, że uzasadnienie to nie jest dla strony przekonujące, w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie uzasadnia zarzutu naruszenia tego przepisu.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten ma charakter wynikowy i wskazuje na rodzaj rozstrzygnięcia, które sąd administracyjny powinien wydać w przypadku nieuwzględnienia skargi. Zastosowanie tego przepisu było konsekwencją stwierdzenia braku naruszenia prawa.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tryb art. 253 o.p. nie służy weryfikacji wad decyzji ostatecznej ani postępowania. • Interes publiczny przemawia za utrzymaniem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza w sytuacji niewystarczającego majątku podatnika. • Zła sytuacja finansowa spółki, będąca wynikiem jej działalności, nie stanowi podstawy do uchylenia zabezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja naruszała art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie. • Organ naruszył art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 187 i art. 188 o.p. przez odmowę przeprowadzenia istotnych dowodów. • Organ naruszył art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. i art. 180 § 1 o.p. i art. 191 o.p. przez niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. • Organ pominął przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika w trybie art. 253 § 1 o.p. • Organ wprowadził nieznane ustawie kryteria oceny (np. 'nadzwyczajne', 'niezawinione' okoliczności).
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem tego postępowania jest nowa sprawa, nadzwyczajna, w stosunku do rozstrzygniętej w trybie zwykłym. • Sama dolegliwość wynikająca z zabezpieczenia nie stanowi jeszcze o ważnym interesie podatnika powodującym konieczność zmiany decyzji. • Troska o interes publiczny wymagała nieuwzględnienia żądania strony. • Zła sytuacja majątkowa Spółki jest wynikiem prowadzonej przez nią działalności, sposobu ułożenia transakcji gospodarczych i nie została spowodowana czynnikami niezależnymi od Spółki.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 253 Ordynacji podatkowej jako nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych, a także relacja między ważnym interesem podatnika a interesem publicznym w kontekście zabezpieczenia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej problemów finansowych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych okolicznościach. Kluczowe jest rozróżnienie między wadami decyzji a przesłankami z art. 253 o.p.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji zabezpieczającej. Wyjaśnia, że nadzwyczajne tryby nie służą naprawianiu błędów, co jest istotne dla zrozumienia granic prawa administracyjnego.
“Czy można cofnąć decyzję o zabezpieczeniu podatkowym, gdy firma ma problemy finansowe? NSA wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.