III FSK 1306/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając nieważność uchwały rady miasta w części dotyczącej stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu braku rzetelnej kalkulacji.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta C. dotyczącej stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że gmina nie przedstawiła wystarczających dowodów na prawidłowość kalkulacji stawek, co skutkowało ich nieważnością. NSA zgodził się z tą oceną, oddalając skargę kasacyjną i potwierdzając, że brak rzetelnej kalkulacji kosztów stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Prezydenta Miasta C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta C. z dnia 27 października 2022 r. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd pierwszej instancji uznał za nieważne § 2 ust. 1 i 2 uchwały, dotyczące ustalenia stawki opłaty oraz stawki podwyższonej, wskazując na brak wystarczającej dokumentacji i wadliwość wyliczeń przedstawionych przez gminę. Sąd administracyjny pierwszej instancji podkreślił, że z przedstawionych dokumentów nie wynikało, w jaki sposób ustalono wzrost opłaty o 2 zł w stosunku do poprzednio obowiązującej stawki, ani jak skalkulowano ostateczną stawkę, która miała pokrywać rzeczywiste koszty systemu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych są niezasadne. NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż z przedstawionych przez organ dokumentów nie wynika sposób kalkulacji stawki opłaty, co narusza obowiązek rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wynikający z art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd kasacyjny zaznaczył, że nie rozpoznaje sprawy w całości, a jedynie weryfikuje poprawność stanowiska sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej. W związku z tym, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała jest nieważna w części dotyczącej stawek, jeśli gmina nie przedstawiła wystarczających dowodów na prawidłowość kalkulacji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność uchwały z powodu braku rzetelnej kalkulacji stawek opłat za odpady, co potwierdził NSA. Brak jasnych dowodów na sposób ustalenia wzrostu opłaty i jej ostatecznej wysokości, a także nie uwzględnienie wszystkich kosztów systemu, stanowiło podstawę do stwierdzenia wadliwości uchwały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.c.p.g. art. 6k § ust. 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nakłada obowiązek rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uwzględniającej liczbę mieszkańców, ilość wytwarzanych odpadów oraz koszty funkcjonowania systemu.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6r
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał organów gminy.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczającej dokumentacji i wadliwość wyliczeń stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Naruszenie obowiązku rzetelnej i wnikliwej kalkulacji stawek wynikającego z art. 6k ust. 2 u.c.p.g.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g. poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż stawki opłaty zostały przez organ uchwalone bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji. Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g. w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nieuprawnionym stwierdzeniem nieważności uchwały.
Godne uwagi sformułowania
z dokumentacji oraz wyliczeń przestawionych przez gminę nie wynika, dlaczego stawka została ustalona na takim poziomie, jak wskazano w uchwale sąd kasacyjny nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, a jedynie weryfikuje poprawność stanowiska sądu pierwszej instancji przez pryzmat zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej aktywność organu stanowiącego musi mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego i być zgodna z treścią ustawy
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminy, wymogi dotyczące kalkulacji kosztów, kontrola sądowa uchwał samorządowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stawek opłat za odpady komunalne w oparciu o przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie i kalkulacja stawek przez samorządy, aby uniknąć uchylenia uchwał przez sądy.
“Gmina musi udowodnić, skąd wzięła się cena za śmieci. NSA potwierdza: brak kalkulacji to nieważność uchwały.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 1306/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/ Paweł Borszowski /przewodniczący/ Sławomir Presnarowicz Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Sygn. powiązane I SA/Gl 364/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-07-23 Skarżony organ Rada Miasta~Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 399 art. 4 ust. 2a pkt 4, art. 6k ust. 4a, art. 6r, art. 64 ust. 4a Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1465 art. 91 ust. 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Julia Zielska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 364/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na uchwałę Rady Miasta C. z dnia 27 października 2022 r., nr LV/895/2022 w przedmiocie skargi na uchwałę rady miasta w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie |III FSK 1306/24 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 364/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na uchwałę Rady Miasta C. z dnia 27 października 2022 r. w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz określenia stawek opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdził nieważność § 2 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz oddalił skargę w części dotyczącej § 1 i § 4 ust. 1 i ust. 3 zaskarżonej uchwały. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie był § 1, § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 uchwały nr [...] Rady Miasta C. z dnia 27 października 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz określenia stawek opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi. WSA w Gliwicach analizując treść zaskarżonych przepisów uchwały nie dopatrzył się wadliwości w § 1 ani w § 4 ust. 1 i 3 tego aktu prawa miejscowego. Stwierdził, że w tym zakresie organ postąpił zgodnie z dyspozycjami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888, dalej jako: u.c.p.g.). WSA w Gliwicach odmiennie ocenił regulację § 2 ust. 1 i ust. 2 zaskarżonej uchwały, regulującą wysokość stawki za odbiór odpadów z nieruchomości zamieszkałych. W pierwszej kolejności wskazał, że z załączonych do odpowiedzi na skargę w sprawie I SA/GI 382/24 dokumentów nie można było wywieść sposobu jej ustalenia, ani też danych źródłowych. Podał, że do odpowiedzi na skargę w tamtej sprawie w ramach akt administracyjnych dołączono zestawienia wyliczeń, w tym użytych formuł, a także m.in. umowy nr [...] z 31 stycznia 2023 r. oraz nr [...] z 21 stycznia 2022 r. realizowana od 21 stycznia 2022 r. Bez wątpienia umowa nr [...] nie mogła się odnosić do kalkulacji stawki przyjętej na rok 2022, bowiem nie obowiązywała w tym okresie. W aktach sprawy znajduje się także umowa [...] zawarta 31 lipca 2020 r., obowiązując do 31 grudnia 2020 r. Z akt sprawy wynika, że do umowy tej zawarto aneks z 2 stycznia 2023 r. w którym wskazano, że umowa obowiązuje z datą wsteczną, bowiem od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r., a aneks wchodzi w życie 1 stycznia 2023 r. Zatem wskazana umowa zmieniona aneksem nie mogła stanowić podstawy ustalenia stawki w 2022 r. Sąd ten dodał, że z umowy z 21 stycznia 2022 r. wynika, że została ona zawarta na okres od dnia wyczerpania zakresu rzeczowego lub finansowego dotychczas realizowanej przez zamawiającego umowy do 31 stycznia 2023 r. Z § 3 ust. 1 tej umowy wynika przy tym, że "według wiedzy i doświadczenia zamawiającego przewidywany termin rozpoczęcia świadczenia usług" może nastąpić pomiędzy 1 a 15 lutego 2022 r. Wartość wynagrodzenia wskazana została w § 8 umowy wskazując w ust. 2 i ust. 3, że maksymalna wartość usług podstawowych wynosi 36.267.754,92 zł brutto, zaś usług z opcji 3.088.326,42 zł. Przy czym minimalna wysokość zamówienia podstawowego wynieść miała mniej niż 85%. Sąd w Gliwicach uznał, że jedynie ta umowa mogła zostać uwzględniona przy obliczaniu stawki opłaty za odpady komunalne. Następnie WSA w Gliwicach podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się strony 9-12 jakiegoś dokumentu, które wskazują na obowiązku wykonawczy w zakresie utrzymania czystości na terenie [...] wraz z dokumentacją techniczną. Podkreślił, że dokument ten nie mógł stanowić podstawy do oceny prawidłowego ustalenia stawki opłaty w zaskarżonej części, bowiem nie było możliwym ocenienie jakiego okresu to dotyczy. Podkreślił, że analizując załącznik nr 1, doszedł do przekonania, że wskazany w wyliczeniu skalkulowany wynik budowy [...] nie został udokumentowany. Nie było wiadomo czy wskazana kwota 3.784.513,97 stanowiła koszt przypisany do 2022 r., czy też jest to kwota całkowita budowy, a także w jakim okresie był on budowany. Jeśli chodzi o ilość mieszkańców to wskazano w niej 94.061 osób. W odpowiedzi na skargę organ wskazywał, że wobec osób, które uchylały się od składania informacji na opłatę za odbiór odpadów komunalnych prowadzone są postępowania administracyjne i są one długotrwałe, jednak nie jest wiadomo czy wskazana ilość mieszkańców obejmuje też osoby zamieszkujące C., a uchylające się od składanych deklaracji. Dalej wskazano dochód na podstawie złożonych deklaracji na kwotę 35.233.704,88. Dodał, że jednocześnie wskazano, że z oferta/przetarg 12 miesięcy w 2022 r. to wartość 36.267.754,92 zł i dotyczy 42.000 Mg odpadów (maksymalna wartość umowy dotyczącej 2022 r.). Przyjęto jednocześnie założenie, że w przypadku utrzymania się ilości odebranych odpadów wzrost wartości 2021/2022 wyniosła 9%. Wyliczono, że stawka po wzroście winna wynosić 29,32 zł tj. dotychczasowa stawka +9%. W uwagach wpisano, że "konsumowanie nadwyżki opłaty [...]" bez odniesienia się do jednej z tych pozycji. Tymczasem ustalając szacunek przyjęto 2 zł od mieszkańca i ilości miesięcy (przyjęto 10 miesięcy, mimo, że umowa miała być od lutego 2022 r.) i tak wyliczono sumę (szacunek plus dochód na podstawie złożonych deklaracji). Dochód na podstawie złożonych deklaracji, jeżeli podzielić przez liczbę mieszkańców i 12 miesięcy dał wartość 29,54 zł, natomiast przy 10 miesiącach kwotę 35,45 zł. Tymczasem stawkę ustalono na wartość 28,90 przez dodanie ostatecznie kwoty 2 złoty do uprzednio obowiązującej stawki (której wartość nie mogła być w niniejszej sprawie weryfikowana). Jednocześnie wskazywana w tym wyliczeniu nadwyżka (-1.034.050,04 zł) stanowiła różnicę pomiędzy wyliczoną sumą, a maksymalną wartością z umowy. Wzrost maksymalnej ilości odpadów za 2022 r. wobec ilości odpadów za 2021 umowy wynosił zaś 5,46% (42000 Mg / 37942 Mg). WSA w Gliwicach podkreślił, że w zestawieniu do sprawy I SA/GI 382/24 nie ujęto ani kosztów obsługi administracyjnej, ani też innej, co by wskazywało, że w budżecie po stronie wydatków na koncie [...] nie figurują żadne koszty osobowe (wynagrodzenia) czy też koszty obsługi systemu obsługi odpadów komunalnych. Dodał, że w aktach administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy znajduje się wyrok NSA z 10 października 2023 r., sygn. akt III FSK 733/23, ten sam załącznik nr 1 (wraz z formułami i uwagami), zestawienie dochodów z deklaracji według stanu od 31 stycznia 2022 do 31 grudnia 2022 r., z którego wynika liczba wprowadzonych deklaracji (170 szt. w styczniu, 918 w lutym, 394 deklaracje w marcu, 1178 deklaracji w kwietniu, 742 deklaracje w maju, 597 w czerwcu, 558 w lipcu, 368 w sierpniu, 443 we wrześniu, 455 w październiku (data podjęcia uchwały to 27 października 2022 r. - przyp. WSA), 473 szt. w listopadzie i 619 w grudniu 2022 r.). Zatem dokument ten nie mógł być wytworzony w dacie podejmowania zarówno zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały, jak i poprzedzającej ją uchwały. Z załącznika nr 5 tych akt wynikało przy tym, że stawka wynosiła 28,90 zł, natomiast maksymalna stawka w 2022 r. - 44,99 zł, co nie jest zgodne z uchwałą. Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji stwierdził, że z załączonych dokumentów nie wynika, skąd uwzględniono wzrost opłaty za gospodarowanie odpadami o kwotę 2 zł, o którą powiększono uprzednio obowiązującą opłatę (tj. opłatę obowiązującą na mocy uchwały poprzedzającej uchwałę z 27 stycznia 2022 r.). Ujęto dochody z deklaracji, które po podzieleniu przez ilość mieszkańców oraz ilość miesięcy wskazywały wyższą stawkę, niż przyjęto w uchwale. Dlatego też WSA w Gliwicach stwierdził, że wobec braku stosownej dokumentacji, przy dostrzeżonej wadliwości wyliczeń zaskarżona uchwała w § 2 ust. 1 jest wadliwa. Konsekwencją powyższego było wadliwe określenie stawki w § 2 ust. 2 tej uchwały, bowiem określono ją jako 57,80 zł, czyli jako dwukrotność stawki z § 2 ust. 1 tej uchwały. Sąd wyjaśnił przy tym, że ową dwukrotność przyjął przez podzielenie tej stawki przez stawkę z § 2 ust. 1 uchwały, bowiem wyliczeń w tym przedmiocie nie przedstawiono. Sam fakt, że stawka ta mieści się w ustawowej regulacji nie oznaczała prawidłowości jej wyliczenia. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), art. 175 § 1 p.p.s.a., art. 176 § 1 p.p.s.a., art. 177 § 1 p.p.s.a. złożył pełnomocnik Rady Miasta C., który zaskarżył wyrok w części w zakresie dotyczącym pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie: art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż na gruncie niniejszej sprawy, przepisy § 2 ust. 1 i 2 uchwały zostały przez organ uchwalone bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, tak aby pobierane opłaty pokrywały rzeczywiste koszty związane z funkcjonowaniem systemu zagospodarowania odpadami na terenie gminy; art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej jako u.s.g.) w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało nieuprawnionym stwierdzeniem przez Sąd I instancji nieważności § 2 ust. 1 i ust. 2 uchwały z uwagi na okoliczność, iż wskazane przepisy uchwały nie stanowią, zdaniem Sądu I instancji, wypełnienia, wynikającego z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., obowiązku rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, tak aby pobierane opłaty pokrywały rzeczywiste koszty związane z funkcjonowaniem systemu zagospodarowania odpadami na terenie gminy, podczas gdy z literalnej wykładni przepisu art. 6k ust. 2 u.c.p.g. taki obowiązek nie wynika, a organ stanowiący: podjął wyżej wymienioną uchwałę, jako organ właściwy, podjął uchwałę w oparciu o istniejącą podstawę prawną, właściwie zastosował literalną treść przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały (tj. art. art. 6k ust. 2 u.c.p.g.), podejmując uchwałę nie naruszył przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, poprzez wadliwą ich interpretację, podejmując ww. uchwałę nie naruszył procedury jej uchwalania, co przemawiało za ewentualnym stwierdzeniem przez WSA w Gliwicach, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g., że ww. uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1 sentencji i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie w całości, ewentualnie o stwierdzenie na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g., że uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części w zakresie pkt 1 sentencji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność § 2 ust. 1 i 2 uchwały, w których ustalono stawki (standardową oraz podwyższoną) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Istota zastrzeżeń sądu pierwszej instancji sprowadza się do stwierdzenia, że z dokumentacji oraz wyliczeń przestawionych przez gminę nie wynika, dlaczego stawka została ustalona na takim poziomie, jak wskazano w uchwale. W skardze kasacyjnej zarzucono, że WSA naruszył art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., gdyż niewłaściwie przyjął, iż stawki opłaty zostały przez organ uchwalone bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji ich wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut za niezasadny. Sąd pierwszej instancji szczegółowo wskazał na s. 27 - 29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co skłoniło go do stwierdzenia, że przedstawione przez gminę wyjaśnienia i dokumentacja nie uzasadniają ustalenia stawki w takiej wysokości, jaka wynika z uchwały. Sąd drobiazgowo przedstawił swoją analizę materiału zgromadzonego w aktach sprawy oraz sprawy prowadzonej pod sygn. I SA/Gl 382/24 i uzasadnił swoją ocenę. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza stanowisko sądu pierwszej instancji, że z zestawienia przedstawionego przez organ nie wynika, w oparciu o co ustalono wzrost (w stosunku do uchwały obowiązującej przed uchwaleniem uchwały z 27 stycznia 2022 r.) opłaty za gospodarowanie odpadami o kwotę 2 zł. Sąd ten trafnie wskazał, że ujęto dochody z deklaracji, które po podzieleniu przez ilość mieszkańców oraz ilość miesięcy wskazują wyższą stawkę, niż przyjęto w uchwale. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybienia w stwierdzeniu WSA, że wobec braku stosownej dokumentacji, przy dostrzeżonej wadliwości wyliczeń (przyjęcia z góry określonej kwoty to doliczenia do poprzednio obowiązującej stawki) zaskarżona uchwała w § 2 ust. 1 jest wadliwa, a niejako automatyczną konsekwencją stwierdzenia nieważności uchwały w tej części, jest konieczność stwierdzenia nieważności w części odnoszącej się do stawki podwyższonej, tj. § 2 ust. 2. Organ nie zgadza się z przyjętym przez WSA stanowiskiem, że z dokumentów nie wynika, dlaczego poprzednio obowiązująca stawkę podwyższono o 2 zł. W skardze kasacyjnej (s. 7 i nast.) odwołano się do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji i wyliczeń. Zamieszczono szereg dodatkowych wyjaśnień, uzasadniających stanowisko organu co do poprawności wyliczeń. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze kasacyjnej nie podważono prawidłowości oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Należy przypomnieć, że sąd kasacyjny nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, a jedynie weryfikuje poprawność stanowiska sądu pierwszej instancji przez pryzmat zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Jest to o tyle istotne, że dodatkowe dane i dodatkowe informacje i objaśnienia zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą przesądzić o tym, czy sąd pierwszej instancji popełnił błąd. Naczelny Sąd Administracyjny weryfikuje poprawność stanowiska sądu pierwszej instancji, jakie ten sąd zajął na podstawie akt sprawy. Niemniej jednak, nawet dokumenty dołączone do skargi kasacyjnej nie pozwalają zmienić oceny, że sposób kalkulacji stawki pozostaje nieklarowny. Sąd pierwszej instancji przyjął, że § 2 ust. 1 i 2 naruszały art. 6k ust. 2 u.c.p.g., gdyż stawki opłaty zostały przez organ uchwalone bez dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji ich wysokości. Kalkulacja taka powinna w szczególności uwzględniać liczbę mieszkańców gminy, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych oraz koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami, na który składają się koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu. Należy zgodzić się z Prokuratorem, że na podstawie dokumentów przedstawionych przez organ nie można precyzyjnie ustalić, w jaki sposób skalkulowano stawkę - tak, aby uzyskać potwierdzenie prawidłowości ustalenia przyjętej w uchwale stawki podstawowa na poziomie 28,90 zł. Mimo wyjaśnień zawartych w skardze kasacyjnej niejasne pozostaje również to, dlaczego stawkę opłaty podniesiono akurat o 2 zł w stosunku do stawki poprzednio obowiązującej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że stawki nie zostały czytelnie skalkulowane. Z przedstawionych powodów pierwszy zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny. W drugim zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g. w zw. z art. 6k ust. 2 u.c.p.g., gdyż zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że przepisy uchwały, których nieważność stwierdzono, nie stanowią wypełnienia obowiązku rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, podczas gdy z literalnej wykładni przepisu art. 6k ust. 2 u.c.p.g. taki obowiązek - zdaniem autora skargi kasacyjnej - nie wynika. Zarzut ten nie jest zasadny. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Wszystkie więc akty normatywne niższego rzędu, powinny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Takimi aktami niższego rzędu są akty prawa miejscowego w stosunku do ustaw jako aktów wyższego rzędu. Dlatego też organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego zobligowany jest do podjęcia tego aktu w granicach upoważnienia zawartego w ustawie i zgodnie z treścią ustawy, spełniając wymogi z niej wynikające. Konstytucyjna zasada praworządności, określona w art. 7, nakazuje, aby organy władzy publicznej działały w granicach i na podstawie prawa. Każda norma kompetencyjna musi być zatem tak realizowana, aby nie naruszała przepisów ustawy i ściśle uwzględniała treść delegacji ustawowej. W wydanym w tej sprawie wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził - w części - nieważność zaskarżonej uchwały z tego względu, że nie spełnia ona wymagań wynikających z przepisów u.c.p.g., dotyczących określenia stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dokonując kalkulacji stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gmina obowiązana jest ściśle trzymać się kryteriów określonych w art. 6k ust. 2 u.c.p.g. W stanie prawnym, którego sprawa dotyczy, do tych kryteriów ustawodawca zalicza: (1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; (2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; (3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d; (4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Należy zgodzić się z Prokuratorem oraz z sądem pierwszej instancji, że na podstawie dokumentów przedstawionych przez organ nie można precyzyjnie ustalić, w jaki sposób skalkulowano stawkę - tak, aby uzyskać potwierdzenie prawidłowości ustalenia przyjętej w uchwale stawki podstawowej na poziomie 28,90 zł. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń wskazywanych w drugim zarzucie skargi kasacyjnej. Z omówionych wyżej powodów, wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, została ona oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a. s. Agnieszka Olesińska s. Paweł Borszowski s. Sławomir Presnarowicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI