III FSK 1294/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Przedmiotem sporu było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu opłaty skarbowej. Skarżący, działając jako pełnomocnik R.B., uiścił opłatę skarbową w kwocie 440 zł w związku z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla R.B. Po tym, jak zezwolenie nie zostało udzielone, skarżący wystąpił o zwrot opłaty. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, a jedynie R.B. jako podatnikowi przysługuje prawo do żądania zwrotu. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując, że skarżący nie posiada statusu strony postępowania podatkowego ani interesu prawnego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 133 § 2, art. 62b § 2) oraz ustawy o opłacie skarbowej (art. 9), argumentując, że osoba trzecia, która faktycznie dokonała zapłaty, powinna być uznana za stronę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że obowiązki podatkowe mają charakter osobisty i publicznoprawny. Dokonanie zapłaty przez osobę trzecią (pełnomocnika) nie nadaje jej legitymacji procesowej do występowania w imieniu własnym w sprawach dotyczących tej wpłaty. Stroną postępowania o zwrot opłaty skarbowej jest podatnik (mocodawca), a nie osoba trzecia, która uiściła opłatę zamiast niego. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wniosek został złożony przez osobę niebędącą stroną postępowania. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad postępowania podatkowego ani błędnej interpretacji przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron postępowania podatkowego w sprawach dotyczących zwrotu opłat, w szczególności gdy zapłaty dokonała osoba trzecia (pełnomocnik). Potwierdzenie zasady osobistego charakteru obowiązków podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty skarbowej, ale zasady dotyczące legitymacji procesowej mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków na rzecz mocodawcy, posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o zwrot tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnik nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o zwrot opłaty skarbowej, ponieważ stroną postępowania w tym zakresie jest podatnik (mocodawca).
Uzasadnienie
Obowiązki podatkowe mają charakter osobisty. Dokonanie zapłaty przez osobę trzecią nie nadaje jej statusu strony postępowania podatkowego ani prawa do żądania zwrotu opłaty. Stroną jest podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy.
Czy osoba trzecia, która uiściła opłatę skarbową zamiast podatnika, może być uznana za stronę postępowania podatkowego w rozumieniu art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie ciążą na niej szczególne obowiązki lub nie zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z prawa podatkowego, a jedynie dokonała zapłaty z własnych środków.
Uzasadnienie
Przepis art. 133 § 2 o.p. dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia ma szczególne obowiązki lub uprawnienia wynikające z prawa podatkowego. Samo dokonanie zapłaty za podatnika, bez innych podstaw prawnych, nie kreuje interesu prawnego pozwalającego na uznanie jej za stronę postępowania.
Przepisy (36)
Główne
o.p. art. 2 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 133 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.o.s. art. 9
Ustawa z dnia 16 maja 2006 r. o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 maja 2006 r. o opłacie skarbowej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 110-117c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków, nie jest stroną postępowania o zwrot tej opłaty, a jedynie podatnik (mocodawca) posiada legitymację procesową. • Dokonanie zapłaty przez osobę trzecią nie kreuje jej interesu prawnego ani statusu strony postępowania podatkowego w rozumieniu art. 133 o.p. • Organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p., gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową, posiada interes prawny i jest stroną postępowania o zwrot opłaty (zarzut naruszenia art. 133 § 2 o.p. w zw. z art. 165a § 1 o.p.). • Przepis art. 62b § 2 o.p. przełamuje zasadę osobistej odpowiedzialności za podatki i pozwala na zwrot opłaty osobie, która ją faktycznie zapłaciła. • Ustawa o opłacie skarbowej nie precyzuje podmiotu uprawnionego do wnioskowania o zwrot, nie wykluczając podmiotu, który faktycznie uiścił opłatę. • Organy podatkowe nie zbadały wyczerpująco okoliczności sprawy i naruszyły zasady postępowania podatkowego (art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p.).
Godne uwagi sformułowania
Obowiązki podatkowe mają publicznoprawny charakter, są obowiązkami osobistymi i nie mogą być znoszone przez umowy cywilnoprawne zawierane między podatnikiem a osobą trzecią. • Dokonanie zapłaty podatku (opłaty skarbowej) na rzecz podatnika przez osobę trzecią (wyręczyciela, posłańca, pełnomocnika) nie skutkuje przydaniem tej osobie specjalnej legitymacji procesowej do podejmowania w imieniu własnym i na swoją rzecz (zamiast podatnika) czynności wiążących się z tą wpłatą. • Wpłacający nie ma środków prawnych, aby podważać skuteczność zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, a w razie stwierdzenia nadpłaty wpłacający nie ma uprawnienia do jej uzyskania. • Zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania podatkowego w sprawach dotyczących zwrotu opłat, w szczególności gdy zapłaty dokonała osoba trzecia (pełnomocnik). Potwierdzenie zasady osobistego charakteru obowiązków podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty skarbowej, ale zasady dotyczące legitymacji procesowej mogą mieć szersze zastosowanie w innych sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat skarbowych i roli pełnomocnika w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia, kto faktycznie jest stroną w sporze o zwrot pieniędzy.
“Czy Twój pełnomocnik może odzyskać dla Ciebie zapłaconą opłatę skarbową? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.