Orzeczenie · 2025-02-26

III FSK 1272/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-26
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnaprzedawnieniewierzytelnościdłużnik zajętej wierzytelnościpostanowienieskarga kasacyjnaNSAWSAprawo procesowe administracyjneprawo cywilne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki Z. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka podnosiła zarzut przedawnienia wierzytelności wynikających z czterech faktur wystawionych przez Spółdzielnię w 2018 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że do wierzytelności tych miał zastosowanie 3-letni okres przedawnienia (art. 118 k.c.), a przed jego upływem nastąpiło jego przerwanie w wyniku wydania postanowienia organu II instancji z 6 września 2021 r. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując na błędne ustalenie stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji, który uznał jedną z faktur za dokumentującą najem lokalu użytkowego, podczas gdy w rzeczywistości dotyczyła ona umowy zlecenia wykonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa, co powinno skutkować zastosowaniem 2-letniego terminu przedawnienia (art. 751 k.c.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że spór dotyczył oceny prawidłowości postanowienia organu II instancji w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku. NSA stwierdził, że nawet jeśli faktura nr [...] dokumentowała usługę produkcji piekarniczej, a nie najem, to nie wpływało to na prawidłowość rozstrzygnięcia. Kluczowe było postanowienie organu II instancji z 6 września 2021 r., które zostało utrzymane w mocy przez WSA i którego prawidłowość potwierdził NSA w innej sprawie. NSA uznał, że wskazanie przez skarżącą charakteru faktury dopiero w skardze kasacyjnej było spóźnione i nieskuteczne, a postanowienie organu II instancji, określające wysokość nieprzekazanej kwoty, stanowiło konsekwencję zajęcia wierzytelności i miało normatywne skutki, nie pozwalając na ponowne rozstrzyganie kwestii już rozstrzygniętych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zasady res iudicata w kontekście zarzutów w egzekucji, a także dopuszczalności podnoszenia nowych okoliczności faktycznych w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego trybu egzekucyjnego (art. 71a u.p.e.a.) i zarzutów w tym postępowaniu. Interpretacja dotycząca przedawnienia może być stosowana do podobnych wierzytelności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wierzytelność wynikająca z faktury dokumentującej usługę zlecenia wykonywaną w zakresie działalności przedsiębiorstwa ulega 2-letniemu przedawnieniu zgodnie z art. 751 k.c., czy też 3-letniemu przedawnieniu zgodnie z art. 118 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do wierzytelności tych miał zastosowanie 3-letni okres przedawnienia zgodnie z art. 118 k.c.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że do wierzytelności wynikających z faktur, nawet jeśli dotyczyły umowy zlecenia, miał zastosowanie 3-letni termin przedawnienia z art. 118 k.c., a nie 2-letni z art. 751 k.c. NSA nie zakwestionował tego stanowiska w kontekście rozstrzygnięcia sprawy, skupiając się na przerwie biegu przedawnienia.

Czy wydanie postanowienia przez organ egzekucyjny na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., określającego wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, przerywa bieg terminu przedawnienia tej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie takiego postanowienia przerywa bieg terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że postanowienie organu II instancji z 6 września 2021 r., określające wysokość nieprzekazanej przez Spółkę kwoty, przerwało bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu bieg przedawnienia nie rozpoczął biegu na nowo, dopóki egzekucja nie zostanie zakończona.

Czy zarzut przedawnienia wierzytelności może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., jeśli kwestia istnienia obowiązku została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu (np. postanowieniem z art. 71a § 9 u.p.e.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem, co naruszałoby zasadę res iudicata.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia, podniesiony w skardze kasacyjnej, był spóźniony i nieskuteczny, ponieważ kwestia istnienia obowiązku została już rozstrzygnięta postanowieniem organu II instancji z 6 września 2021 r., które zostało utrzymane w mocy przez WSA i którego prawidłowość potwierdził NSA. Ponowne rozstrzyganie tej kwestii naruszałoby zasadę res iudicata.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Z. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 751

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 118

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 121

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia wierzytelności wynikających z faktur, w tym faktury nr [...] dokumentującej usługę produkcji piekarniczej na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy najmu. • Błędne zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia zamiast 2-letniego dla umowy zlecenia.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie nieprzekazanej kwoty (art. 71a § 9 u.p.e.a.) odnosi się do "zajętej wierzytelności albo części wierzytelności". • Niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. • Wskazanie przez Skarżącą okoliczności, że faktura nr [...] nie jest związana z umową najmu, lecz umową zlecenia, należało ocenić jako spóźnione i nieskuteczne.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

członek

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zasady res iudicata w kontekście zarzutów w egzekucji, a także dopuszczalności podnoszenia nowych okoliczności faktycznych w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego trybu egzekucyjnego (art. 71a u.p.e.a.) i zarzutów w tym postępowaniu. Interpretacja dotycząca przedawnienia może być stosowana do podobnych wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie charakteru umowy i zastosowanie właściwego terminu przedawnienia, a także jak zasada res iudicata ogranicza możliwość podnoszenia nowych argumentów na późniejszych etapach postępowania.

Egzekucja administracyjna: Czy spóźniony zarzut przedawnienia pogrążył spółkę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst