Orzeczenie · 2022-12-13

III FSK 1218/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-12-13

NSApodatkoweWysokansa

ulgi podatkoweprzywrócenie terminuodwołanieCOVID-19Ordynacja podatkowapostępowanie administracyjneskarżącyorganNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Władysławowa w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Podatnik P. G. złożył odwołanie po terminie, powołując się na podejrzenie zakażenia wirusem SARS-CoV-2 i konieczność samoizolacji. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając brak uprawdopodobnienia winy. WSA uchylił postanowienie SKO, wskazując, że podejrzenie choroby i samoizolacja powinny być uwzględnione jako okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu, a organ nie powinien skupiać się na udowadnianiu choroby, lecz na uprawdopodobnieniu braku winy. NSA podzielił argumentację SKO, uchylając wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie, a samo powołanie się na podejrzenie choroby, bez przedstawienia dowodów (np. testu, porady lekarskiej), nie jest wystarczające. NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał, iż wystarczy samo subiektywne podejrzenie i unikanie kontaktu, a organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu udowodnienia braku winy strony. Sąd kasacyjny uznał, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co skutkowało uchyleniem wyroku WSA i oddaleniem skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie stanowiska NSA w kwestii wymogów uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu procesowego, zwłaszcza w kontekście powoływania się na okoliczności związane z pandemią COVID-19.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i może wymagać uwzględnienia ewentualnych zmian w przepisach lub nowszych interpretacji dotyczących przywracania terminów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podejrzenie zarażenia wirusem SARS-CoV-2 i związana z tym samoizolacja mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo podejrzenie zarażenia wirusem SARS-CoV-2, bez jego uprawdopodobnienia poprzez dowody medyczne lub inne obiektywne wskaźniki, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie podjęła działań w celu weryfikacji swojego stanu zdrowia lub skorzystania z pomocy osób trzecich.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie. Samo powołanie się na podejrzenie choroby, bez przedstawienia dowodów, nie jest wystarczające. Organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu udowodnienia braku winy strony.

Jaka jest rola organu administracji w postępowaniu o przywrócenie terminu w kontekście uprawdopodobnienia braku winy przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rola organu polega na ocenie przedstawionych przez stronę okoliczności w świetle przesłanek z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie na prowadzeniu postępowania wyjaśniającego w celu zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia braku winy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organ nie jest zobowiązany do dociekania przyczyn spóźnienia strony ani do poszukiwania dowodów na jej rzecz. Strona sama musi wiarygodnie przedstawić okoliczności uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności.

Czy przepis art. 15zzzzzzn² ustawy COVID-19 wprowadza samodzielne przesłanki do przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jedynie wprowadza dodatkowy tryb poinformowania strony o uchybieniu terminu i wydłuża termin do złożenia wniosku o przywrócenie, ale nie stanowi samodzielnej podstawy do rozpoznania wniosku, który nadal opiera się na przepisach Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że regulacja ta nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę P. G. na postanowienie SKO.

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 162 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek: uchybienie terminu, złożenie wniosku, uprawdopodobnienie braku winy oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie.

Pomocnicze

o.p. art. 162 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzzn² § 1 i 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten wprowadza dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża termin do złożenia prośby o przywrócenie (z 7 do 30 dni), ale nie stanowi samodzielnej podstawy do rozpoznania wniosku.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)