I SA/GL 1564/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-06-11
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczalikwidacja kopalńprzedsiębiorcastawka podatkowanieruchomościbudynki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki S. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, uznając, że budynki znajdujące się w likwidowanych kopalniach są związane z działalnością gospodarczą spółki, nawet jeśli sama likwidacja nie przynosi bezpośredniego zysku.

Spółka S. S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą podatku od nieruchomości za 2022 r. Spółka argumentowała, że budynki znajdujące się w likwidowanych kopalniach nie są związane z działalnością gospodarczą, ponieważ działalność ta polega na przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego i ich sprzedaży, a nie na wydobyciu. Sąd administracyjny uznał jednak, że likwidacja kopalń jest wpisana w przedmiot działalności spółki jako przedsiębiorcy i tym samym budynki te są związane z działalnością gospodarczą, co uzasadnia zastosowanie wyższej stawki podatku od nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki S. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 r. Spółka kwestionowała kwalifikację budynków znajdujących się w likwidowanych kopalniach jako związanych z działalnością gospodarczą, twierdząc, że prowadzona przez nią działalność likwidacyjna nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spółka powoływała się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując na podobieństwa w funkcjonowaniu z innymi podmiotami, które prowadzą również działalność inną niż gospodarcza. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organu odwoławczego, uznał, że spółka jest przedsiębiorcą, a likwidacja kopalń jest wpisana w przedmiot jej działalności gospodarczej, co potwierdzają dokumenty organizacyjne. Nawet jeśli sama likwidacja nie przynosi bezpośredniego zysku, stanowi ona etap działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że sposób nabycia nieruchomości oraz powody wejścia w ich posiadanie nie mają znaczenia dla ustalenia związku z działalnością gospodarczą, gdy sama likwidacja jest przedmiotem działalności spółki. W związku z tym, sąd oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budynki te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, ponieważ likwidacja kopalń jest wpisana w przedmiot jej działalności jako przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Spółka jest przedsiębiorcą, a likwidacja kopalń stanowi etap jej działalności gospodarczej, nawet jeśli nie przynosi ona bezpośredniego zysku. Posiadanie tych budynków przez spółkę, której przedmiotem działalności jest likwidacja kopalń, przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to te będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Sąd interpretuje to szeroko, uznając likwidację kopalń za działalność gospodarczą spółki.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1, pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2

Ustawa o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych art. 11

Ustawa o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego art. 27

Ustawa o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego art. 8 § ust. 1

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Definicja działalności gospodarczej.

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

Definicja przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność likwidacyjna kopalń, nawet jeśli nie przynosi zysku, jest działalnością gospodarczą spółki, ponieważ jest wpisana w jej przedmiot działalności. Posiadanie budynków przez spółkę, której przedmiotem działalności jest likwidacja kopalń, przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą. Finansowanie działalności likwidacyjnej z dotacji kwalifikowanych jako pomoc publiczna wskazuje na jej gospodarczy charakter.

Odrzucone argumenty

Budynki znajdujące się w likwidowanych kopalniach nie są związane z działalnością gospodarczą, gdyż działalność ta polega na przywróceniu nieruchomości do stanu poprzedniego i ich sprzedaży, a nie na wydobyciu. Działalność likwidacyjna nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spółka prowadzi również działalność inną niż gospodarcza (likwidacyjną), a budynki te nie są z nią funkcjonalnie związane. Podobieństwo funkcjonowania spółki do Agencji Mienia Wojskowego, która prowadzi również działalność inną niż gospodarcza.

Godne uwagi sformułowania

działalność likwidacyjna prowadzona przez spółkę polega na przywróceniu nieruchomości gruntowych do stanu poprzedniego sam proces likwidacji kopalń, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego nie stanowi działalności gospodarczej działalność spółki jest w całym zakresie zarobkową działalnością gospodarczą likwidację danej kopalni wykonuje się w oparciu o plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego i stanowi to element (ostatni) prowadzenia działalności gospodarczej budowle w likwidowanych kopalniach, niezależnie od sposobu przeprowadzenia tego procesu do czasu ich fizycznej eliminacji, stanowią przedmiot tak prowadzonej działalności.

Skład orzekający

Katarzyna Stuła-Marcela

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

członek

Borys Marasek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia działalności gospodarczej w kontekście podatku od nieruchomości dla podmiotów zajmujących się likwidacją kopalń lub podobnych procesów restrukturyzacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki powstałej w celu likwidacji kopalń i jej specyficznego przedmiotu działalności. Może być trudniejsze do zastosowania w przypadku innych rodzajów działalności likwidacyjnej lub restrukturyzacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji pojęcia działalności gospodarczej w kontekście podatku od nieruchomości, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców, zwłaszcza w sektorach podlegających restrukturyzacji. Pokazuje, jak sąd podchodzi do specyficznych sytuacji prawnych.

Czy likwidacja kopalni to działalność gospodarcza? Sąd rozstrzyga o podatku od nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 4 773 496 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1564/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Borys Marasek /sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1196/24 - Wyrok NSA z 2025-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Borys Marasek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 września 2023 r. nr SKO.FP/41.4/289/2023/13661 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 września 2023 r. znak SKO.FP/41.4/289/2023/13661, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpoznaniu odwołania S. S.A. (dalej: skarżąca, podatnik, spółka, S., strona), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 9 maja 2023 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2022.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 maja 2023 r., określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2022 w kwocie 4.773.496,00 zł.
Od tej decyzji Prezydenta Miasta K., spółka odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, zarzucając błędną analizę stanu faktycznego w zakresie działalności spółki. Wskazano, że organ podatkowy nie uwzględnił możliwości innego niż dotychczas zakwalifikowania przez spółkę spornych nieruchomości (tj. zadeklarowania budynków, które do końca 2021 r. deklarowane były jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako budynków pozostałych). Spółka nie prowadzi wyłącznie działalności gospodarczej, ale także pozostałą działalność likwidacyjną, której wydatków nie zalicza do kosztów podatkowych. Sporne nieruchomości nie są funkcjonalnie związane z prowadzonym przedsiębiorstwem i nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż działalność likwidacyjna prowadzona przez spółkę polega na przywróceniu nieruchomości gruntowych do stanu poprzedniego, czyli sprzed rozpoczęcia przez poprzedników prawnych prowadzenia działalności górniczej, a następnie ich sprzedaży. Zdaniem spółki sam proces likwidacji kopalń, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego nie stanowi działalności gospodarczej. W majątku spółki jako następcy prawnego znajdują się różnego rodzaju nieruchomości wykorzystywane przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia) jak i też spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu Państwa. Spółka podniosła ponadto, że wyłączenie z opodatkowania w związku z planowaną likwidacją środków trwałych wynika z faktu, że przedmiotowe budynki nie są i nie były wykorzystywane przez spółkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a prowadzona jest w związku z nimi wyłącznie działalność likwidacyjna rozumiana nie jako prowadzenie działalności gospodarczej a zakończenie ww. działalności gospodarczej przez inny podmiot, jakim była kopalnia węgla kamiennego oraz przywrócenie danej nieruchomości do stanu pierwotnego, w tym zakresie wynikającym z przepisów o ochronie środowiska. Wskazała także, że działalności likwidacyjnej nie można uznać za działalność gospodarczą, gdyż skupia się ona na zakończeniu działalności (likwidacji) przejętych przez spółkę kopalń, zabezpieczeniu sąsiednich zakładów górniczych przed zagrożeniem wodnym, gazowym czy pożarowym, zagospodarowaniu majątku i sprzedaży nieruchomości likwidowanych kopalń, usuwaniu szkód górniczych i rekultywacji terenów pogórniczych. Fakt innej kwalifikacji danych budynków w poprzednich latach pozostaje bez związku z prawem innego przyporządkowania danej nieruchomości w 2022 roku.
Rozpatrując wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło, że zarzuty odwołania dotyczyły wyłącznie części budynków zadeklarowanych jako "pozostałe" z uwagi na niewykorzystywanie ich w działalności gospodarczej. W pozostałym zakresie organ określił zobowiązanie zgodnie z deklaracją strony - Kolegium nie dostrzegło w tym zakresie uchybień.
Skarżąca jest spółką prawa handlowego, o której mowa w art. 11 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych (Dz. U. nr 162, poz. 1112 ze zm.), a także w art. 27 uchylającej powyższy akt prawny ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego oraz w art. 8 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. W powołanych wyżej aktach prawnych jako źródło finansowania podmiotu zajmującego się prowadzeniem likwidacji kopalni, zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zagospodarowywaniem majątku likwidowanej kopalni, zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, tworzeniem nowych miejsc pracy (...) - wymienia się dotacje oraz inne źródła finansowania. We wspomnianej kategorii "innych źródeł finansowania" mieszczą się przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku odwołującej się Spółki polega między innymi na rozporządzeniu majątkiem znajdującym się w jej dyspozycji (np. sprzedaż, najem, dzierżawa nieruchomości).
Na temat zarobkowego charakteru działalności S. wypowiedział się już WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. o sygn. akt I SA/Gl 865/09. Sąd stwierdził, że działalność skarżącej spółki niewątpliwie może być uznana za zarobkową, nawet jeśli jej działalność nie jest nastawiona na zysk, a jedynym celem jej utworzenia jest realizacja zadań określonych w powołanych wyżej aktach prawnych. Istotne jest to, iż S. samodzielnie gospodaruje przejętym na własność majątkiem. Gospodarowanie nim (rozporządzanie majątkiem) podporządkowane jest zasadzie racjonalności i gospodarności, co przejawia się w dążeniu albo do osiągnięcia maksymalnego stopnia realizacji celu (tzw. zasada największego efektu) albo do realizacji celu w danym stopniu przy użyciu minimalnego nakładu środków (tzw. zasada najmniejszego nakładu środków, czyli oszczędności środków).
Tożsame stanowisko WSA w Gliwicach zajął w wyroku (nieprawomocnym) z dnia 23 maja 2022 r. o sygn. I SA/Gł 163/22, dodając: "cel likwidacji kopalń czy jego zarobkowy charakter nie ma znaczenia dla ustalenia takiego związku. Należy przy tym pamiętać, że Spółka została utworzona m.in. dla dokonania likwidacji kopalń. Tym samym przejęta w tym celu kopalnia (Oddział) i znajdujące się w niej budowle stanowią przedmiot prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej niezależnie od tego czy działalność taka przynosi, w tej konkretnej sferze, zysk czy ma na celu uzyskanie innych skutków niż zarobek. Nie ma przy tym znaczenia sposób w jaki Spółka uzyskała to mienie i powody dla których weszła w jego posiadanie".
Kolegium nie podzieliło również stanowiska Spółki, by opodatkowane budynki nie były związane z działalnością gospodarczą w związku z tezami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19. Przedsiębiorca prowadzący jedynie działalność gospodarczą może posiadać tylko nieruchomości potrzebne mu do prowadzenia tej działalności, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Inaczej jest u podmiotów prowadzących poza działalnością gospodarczą inny rodzaj działalności. Powyższy wyrok nie ma więc zastosowania do spółki, która prowadzi jedynie działalność gospodarczą. Analogie do Agencji Mienia Wojskowego są nietrafne. Agencja jest podmiotem realizującym zadania z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej, jak i podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. Z tego powodu NSA stwierdził, że w funkcjonowaniu Agencji można wyodrębnić działalność gospodarczą, o której mowa art. la ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., a także działalność, która nie spełnia tej definicji. Zatem w świetle wyroku TK z 24 lutego 2021 r. (SK 39/19) sam fakt prowadzenia przez Agencję działalności gospodarczej nie uzasadnia twierdzenia jakoby wszystkie posiadane przez nią nieruchomości były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nieruchomości będące w posiadaniu Agencji, które nie mają związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, nie mieszczą się w tej definicji (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2021 r., sygn. III FSK 4056/21).
Przedmiot działalności określony w § 26 Statutu spółki zawiera wyłącznie zakres, który może być realizowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W postanowieniu § 53 ust. 3 pkt 1 statutu nie tylko nie wyłączono zysku od podziału, ale wprost przewidziano, że zysk może zostać przeznaczony na dywidendę. Zatem działalność spółki jest w całym zakresie zarobkową działalnością gospodarczą. W dokumentach organizacyjnych spółki nie przewidziano możliwości podjęcia przez spółkę innej działalności, niebędącej działalnością gospodarczą. Argumentacja odwołania jest więc całkowicie sprzeczna z tym wyrokiem, zwłaszcza że sam podatnik wskazuje, że ujmuje sporne budynki w ewidencji środków trwałych, lecz ich nie użytkuje.
Likwidację danej kopalni wykonuje się w oparciu o plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego i stanowi to element (ostatni) prowadzenia działalności gospodarczej, mimo iż sam w sobie nie jest nastawiony na osiągnięcie zysku. Z faktu, że źródłem obowiązków związanych z likwidacją kopalni jest ustawa nie wynika, że jest to wykonywanie zadań publicznych. Bez wpływu na stawkę podatkową była też podnoszona w odwołaniu okoliczność dotycząca sposobu rozliczania kosztów podatkowych w podatku dochodowym, gdyż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy a nie dochodowy.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów:
-art. 120, art. 121 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego;
-art. 1a ust. 1 pkt 3) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) i c) oraz pkt 2) lit b) i e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - poprzez błędną ich wykładnię wyrażającą się w stwierdzeniu fakt posiadania nieruchomości przez skarżącą, decyduje o podwyższonej stawce podatku, a nie rzeczywista możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że powołując się na orzecznictwo NSA i wyrok TK z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. akt TK 39/19, spółka wskazała na swoje podobieństwa w zakresie funkcjonowania z Agencji Mienia Wojskowego, twierdząc, że prowadzi też działalność, która nie jest działalnością gospodarczą, lecz jest "pozostałą działalność statutową - działalność likwidacyjną". Z tego powodu niewykorzystywane w działalności gospodarczej budynki powinny być opodatkowane stawką dla budynków pozostałych.
Spółka wskazała, że nie prowadzi wyłącznie działalności gospodarczej, ale także pozostałą działalność likwidacyjną, której wydatków nie zalicza do kosztów podatkowych. Sporne nieruchomości nie są funkcjonalnie związane z prowadzonym przedsiębiorstwem i nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż działalność likwidacyjna prowadzona przez spółkę polega na przywróceniu nieruchomości gruntowych do stanu poprzedniego, czyli sprzed rozpoczęcia poprzedników prawnych prowadzenia działalności górniczej, a następnie ich sprzedaży. Zdaniem Spółki sam proces likwidacji kopalń, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego nie stanowi działalności gospodarczej. Na majątku spółki jako następcy prawnego znajdują się różnego rodzaju nieruchomości wykorzystywane przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia) jak i też spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu Państwa.
Swoje stanowisko skarżąca opiera na wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. SK 39/21 a rozszerzonej orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że prowadzona przez skarżącą działalność likwidacyjna nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Zdaniem spółki w opisanym stanie faktycznym spółka spełnia przesłanki wskazane przez NSA w uzasadnieniu wskazanego wyroku, a tym samym możliwe jest zastosowanie przez nią stawki podatku od nieruchomości dla nieruchomości pozostałych.
Organ podatkowy dokonując kwalifikacji prawnej pominął okoliczności związane ze specyfiką prowadzonej przez skarżącą działalności - w zakresie likwidacji kopalń a wynikającą ze specyfiki działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwa Państwowe przed 1990 r. gdzie poza działalnością stricte gospodarczą - wydobywaniu węgla kamiennego przedsiębiorstwa górnicze prowadziły bardzo szeroko zakrojoną działalność społeczno-socjalną - np. w zakresie prowadzenia świetlic, klubów młodzieżowych budowy np. placów zabaw itp.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga okazała się niezasadna.
Sąd w całości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku zapadłym w sprawie skarżącej w dniu 23 maja 2022 r., sygn. I SA/Gl 163/22 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), dlatego posłuży sią argumentami tam podniesionymi.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy podnieść, że dotyczyła ona opodatkowania podatkiem od nieruchomości zadeklarowania budynków, które do końca 2021 r. deklarowane były jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako budynków pozostałych, znajdujących się w posiadaniu (własności) spółki jako przedsiębiorcy w sytuacji, gdy została ona powołana do przeprowadzenia likwidacji kopalń, w tym kopalń przejętych nieodpłatnie od spółek górniczych.
Podatnik twierdził, że w majątku spółki jako następcy prawnego znajdują się różnego rodzaju nieruchomości wykorzystywane przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia) jak i też spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu Państwa.
Kolegium natomiast stanęło na stanowisku, że Spółka jest przedsiębiorcą i posiada wszystkie obiekty w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Poza sporem było, że spółka jest spółka prawa handlowego (Spółką akcyjną) wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców, gdzie jako przedmiot jej działalności wpisano m.in. prowadzenie likwidacji kopalń, zagospodarowanie majątku likwidowanych kopalń i zbędnego majątku Spółek węglowych czy wydobywanie węgla kamiennego. Tym samym spółka jest przedsiębiorcą, którego działalność gospodarcza polega m.in. na likwidacji kopalń czy zagospodarowaniem majątkiem likwidowanej kopalni. Przedmiot tej działalności określony został zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD). Skoro więc przedmiotem działalności gospodarczej spółki jest m.in. likwidacja kopalni, to tym samym działalność ta decyduje o istnieniu lub braku istnienia związku danego przedmiotu z tą działalnością.
Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. SK 39/19 stwierdził, że "art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W wyroku tym Trybunał uznał za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków – niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej – wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Z kolei w wyroku z dnia 24 marca 2022 r. sygn. III FSK 2647/21 (opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "użyty w wyroku TK z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy w czasie trwania takiej przeszkody przedsiębiorca, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość (jej część), samodzielnie podejmuje czynności mające na celu jej przygotowanie do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, podnosi dla celów wykonywanej działalności gospodarczej walory użytkowe nieruchomości, funkcjonalnie wiążąc ją z prowadzonym przedsiębiorstwem, lub rozlicza w ramach działalności gospodarczej inne koszty z nią związane". Z kolei w wyroku z dnia 15 marca 2022 r. sygn. III FSK 3934/21 (opubl. w CBOSA) NSA wskazał m.in., że "aa związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (...), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (...) oraz jednocześnie wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Podobnie w wyroku z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. III FSK 4049/21 (opubl. w CBOSA), NSA zauważył, że "w przypadku podmiotów, których jedyną formę aktywności stanowi prowadzenie działalności gospodarczej (wskazuje na to np. przedmiot przedsiębiorstwa wyszczególniony w dziale 3 rejestru przedsiębiorców KRS), dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania wystarczy co do zasady samo posiadanie nieruchomości, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest w danym okresie faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.)".
Skoro skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą w postaci likwidacji kopalń, to tym samym znajdujące się w likwidowanych przez nią kopalniach budowle są w sposób oczywisty związane z tak określoną działalnością. Szczególnie w sytuacji, gdy są one elementami składników majątkowych ujętych w prowadzonej ewidencji środków trwałych, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Prowadzenie działalności gospodarczej nie dotyczy wyłącznie tworzenia nowych wartości użytkowych lecz również eliminowanie już istniejących obiektów, które z różnych przyczyn podlegały likwidacji. Budowle w likwidowanych kopalniach, niezależnie od sposobu przeprowadzenia tego procesu do czasu ich fizycznej eliminacji, stanowią przedmiot tak prowadzonej działalności. Cel likwidacji kopalń czy jego zarobkowy charakter nie ma znaczenia dla ustalenia takiego związku. Należy przy tym pamiętać, że spółka została utworzona m.in. dla dokonania likwidacji kopalń. Tym samym przejęta w tym celu kopalnia i znajdujące się w niej budowle stanowią przedmiot prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej niezależnie od tego czy działalność taka przynosi, w tej konkretnej sferze, zysk czy ma na celu uzyskanie innych skutków niż zarobek. Nie ma przy tym znaczenia sposób w jaki spółka uzyskała to mienie i powody dla których weszła w jego posiadanie.
Należy przy tym podnieść, że w każdym przypadku celem prowadzenia przedsiębiorstwa jest "zarobek" co oznacza, że przedsiębiorca niezależnie od tego czy prowadzone przez niego przedsiębiorstwo, w skład którego wchodzą przedmioty (obiekty) podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przynosi czy nie przynosi dochodu (przychodu) działa właśnie w tym celu. Dodać również warto, że likwidacja działalności gospodarczej danego podmiotu (jego przedsiębiorstwa) jest jednym z etapów takiej działalności. Nie można przy tym zasadnie twierdzić, że likwidacja danego przedmiotu prowadzona przez ten podmiot jest działalnością gospodarczą, zaś taka sama likwidacja prowadzona przez inny podmiot działalnością taką nie jest.
Reasumując podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców z istoty rzeczy ma taki status, zaś wskazany w rejestrze przedmiot działalności decyduje o tym czy określona nieruchomość (budowla) jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej takiego podmiotu. W przypadku podmiotu (przedsiębiorcy), którego przedmiotem działalności jest m.in. likwidacja kopalń, posiadanie takich kopalń (ich nieodpłatne nabycie) oznacza, że obiekty tam się znajdujące są związane z tak prowadzoną działalnością. Należy więc zgodzić się z Kolegium, iż sporne budynki nabyte w celu likwidacji danej kopalni, są związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą obejmującą właściwie taki przedmiot. Warto dodać, że spółka nie wykazała, by w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa i przedmiotu działalności ujętego w KRS prowadziła inną działalność niż gospodarcza.
Odnosząc się do zarzutów skargi podniesionych w tym zakresie wskazać należy, że bez znaczenia dla klasyfikacji przedmiotowych budynków był fakt, iż budynki wykorzystywane były przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia) jak i też spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu Państwa. Nabycie nie miało na celu prowadzenia wydobycia czy eksploatacji lecz, na co wskazuje sama spółka, ich likwidację co z kolei jest jednym z przedmiotów prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Ponadto nie znajduje uzasadnienia pogląd skarżącej, że w badanej sprawie organy, a w szczególności Kolegium nie uwzględniły okoliczności związania przedmiotowych nieruchomości (budynków) z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, o czym stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2021 r. (SK 39/19). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że okoliczność ta podlegała badaniu. Kolegium uwzględniło to, że skarżąca jest spółką, o której mowa w ustawach regulujących kwestię restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ze wskazaniem, że w aktach tych jako źródło finansowania podmiotu prowadzącego likwidację kopalni wymienia się dotacje oraz inne źródła finansowania, w których umieszcza się przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, w tym poprzez rozporządzanie majątkiem znajdującym się w posiadaniu takiego podmiotu (spółki). Kolegium słusznie zauważyło, że spółka samodzielnie gospodaruje przejętym na własność majątkiem uczestnicząc w obrocie gospodarczym, zaś fakt iż działalność likwidująca nie przynosi zysku, nie oznacza, że nie ma ona cech działalności gospodarczej. Kolegium słusznie również podniosło, że spółka prowadzi jedynie działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej co powoduje, że spółka taka może powstać nie tylko w celach zarobkowych. Tym niemniej ze statutu spółki wynika, że przedmiot jej działalności zawiera wyłącznie zakres, który może być zrealizowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (§ 26 statutu). Tym samym działalność spółki w całym zakresie jest działalnością gospodarczą przy czym w dokumentach spółki nie przewidziano podjęcia przez nią innej działalności, niebędącej działalnością zarobkową (gospodarczą). W związku z tym spółka nie prowadzi żadnej innej działalności co powoduje, że nieruchomości przez nią posiadane są związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że proces likwidacji zakładu górniczego wchodzi w zakres prowadzenia działalności gospodarczej jako ostatni jej etap. To, że etap ten został przejęty przez inny utworzony do tego podmiot nie oznacza, że likwidacja danej kopalni nie jest działalnością gospodarczą. Działalność w zakresie likwidacji kopalni jest finansowana z dotacji kwalifikowanych jako pomoc publiczna dla spółki co oznacza, że jest to działalność gospodarcza.
Tym samym Kolegium dokonało szczegółowej analizy związku posiadanych przez spółkę obiektów likwidowanej kopalni z jej działalnością gospodarczą. Należy przy tym uznać za bezzasadny przywołany w skardze argument o adekwatności sytuacji prawnopodatkowej podmiotu powołanego na podstawie ustaw regulujących restrukturyzację czy funkcjonowanie górnictwa węgla kamiennego z ustawą dotyczącą Agencji Mienia Wojskowego. Akty te nie dotyczą tego samego już choćby z tej przyczyny, iż odnoszą się do innych podmiotów, a nadto nie posiadają tożsamej formy organizacyjnej. Z mocy ustawy w przedmiotowym przypadku wskazano na spółkę prawa handlowego, zaś w drugim na Agencję czyli podmiot nieujęty w Kodeksie spółek handlowych. Oznacza to, że ustawodawca świadomie wybrał odmienne formy organizacyjne tych podmiotów przesądzając w ten sposób o różnicy w ich funkcjonowaniu i statusie prawnopodatkowym. Agencja w odróżnieniu od spółki nie jest przedsiębiorcą rejestrującym się w odpowiednim rejestrze, co powoduje konieczność badania zakresu prowadzonej przez nią działalności, w tym gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI