III FSK 1195/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki G. sp.k. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji środków pieniężnych. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji, twierdząc, że środki przekazane na rachunek organu egzekucyjnego nie należały do zobowiązanego i powinny zostać wyłączone spod egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i organów. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z nich przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż lub wykonanie prawa majątkowego. W niniejszej sprawie, przekazanie środków pieniężnych przez bank na rachunek organu egzekucyjnego w celu zaspokojenia wierzycieli zostało uznane za wykonanie prawa majątkowego, co stanowiło formalną przeszkodę do uwzględnienia wniosku spółki o wyłączenie tych środków. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji osobie trzeciej przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 168a u.p.e.a., a nie możliwość wyłączenia już wyegzekwowanych środków. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji, wskazując na istnienie ścieżki dochodzenia praw przez osoby trzecie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście wyłączenia środków pieniężnych z rachunku bankowego po ich przekazaniu organowi egzekucyjnemu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środki zostały już faktycznie przekazane wierzycielowi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie wyłączenia spod egzekucji administracyjnej środków pieniężnych jest dopuszczalne po tym, jak środki te zostały już przekazane organowi egzekucyjnemu i zaspokojono wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z nich przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż lub wykonanie prawa majątkowego.
Uzasadnienie
Przekazanie środków pieniężnych na rachunek organu egzekucyjnego w celu zaspokojenia wierzyciela stanowi wykonanie prawa majątkowego w rozumieniu art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po tym zdarzeniu, zgłoszenie wniosku o wyłączenie tych środków jest formalnie niedopuszczalne, a osobie trzeciej przysługuje jedynie roszczenie odszkodowawcze.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji środków pieniężnych, z powodu formalnej przeszkody prawnej (art. 44 u.p.e.a.), stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest zgodna z art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku stanowi 'inną uzasadnioną przyczynę' odmowy wszczęcia postępowania. Nie narusza to również art. 2 i 64 Konstytucji, gdyż istnieją inne środki ochrony praw.
Uzasadnienie
Skoro przepisy prawa materialnego (art. 44 u.p.e.a.) wykluczają możliwość wszczęcia postępowania o wyłączenie spod egzekucji po wykonaniu prawa majątkowego, organ ma podstawę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Istnienie tej formalnej przeszkody nie narusza konstytucyjnych praw do własności, ponieważ ustawodawca przewidział alternatywne środki ochrony prawnej.
Przepisy (39)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 44
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 38 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 173
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 80 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 68a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67g § 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 115
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 115a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 168a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 4 § 4a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.u.p. art. 4a
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
k.p.c. art. 835 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 842
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 845 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 847 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 852 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie środków pieniężnych organowi egzekucyjnemu stanowi wykonanie prawa majątkowego, co wyklucza możliwość zgłoszenia żądania wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 44 u.p.e.a. • Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji jest uzasadniona, gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw do jego wszczęcia (art. 61a § 1 k.p.a.). • Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje wszelkie środki znajdujące się na tym rachunku, niezależnie od ich pochodzenia. • Osobie trzeciej, której prawa zostały naruszone po wykonaniu prawa majątkowego, przysługuje roszczenie odszkodowawcze (art. 168a u.p.e.a.).
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. • Bezpodstawna odmowa wszczęcia postępowania o wyłączenie spod egzekucji środków pieniężnych mimo istnienia podstaw (art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i 44 u.p.e.a.). • Naruszenie przepisów Konstytucji (art. 2 i 64 ust. 1 i 2) przez naruszenie prawa własności. • Nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia (art. 8 i 107 § 3 k.p.a.). • Odmowa uwzględnienia słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego • Sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne • wpłata dłużnika zajętej wierzytelności jest równoznaczna z osiągnięciem celu egzekucji • Zajęciem egzekucyjnym została objęta wierzytelność posiadacza rachunku bankowego (...) do żądania zwrotu jego środków pieniężnych zdeponowanych na prowadzonym na jego rzecz rachunku bankowym. • powództwo ekscydencyjne (...) po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (...) staje się bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Anna Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście wyłączenia środków pieniężnych z rachunku bankowego po ich przekazaniu organowi egzekucyjnemu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środki zostały już faktycznie przekazane wierzycielowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest możliwość ochrony praw osób trzecich do środków pieniężnych. Wyjaśnia kluczową przeszkodę prawną, która może uniemożliwić taką ochronę.
“Czy można odzyskać pieniądze z egzekucji, gdy już trafiły do wierzyciela? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.