Orzeczenie · 2025-11-05

III FSK 1191/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-05
NSApodatkoweŚredniansa
postępowanie podatkoweskarga kasacyjnawyłączenie organuzasada zaufaniazasada praworządnościOrdynacja podatkowaNSAorgan odwoławczyodmowa wszczęcia postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki S. [...] sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przekazanie spraw innemu organowi skarbowemu. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania) oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych UE (prawo do bezstronnego postępowania). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej (art. 131, 131a o.p.) nie przewidują możliwości wyłączenia dyrektora izby administracji skarbowej ani wyznaczenia innego organu odwoławczego do prowadzenia spraw podatkowych. W związku z tym, wniosek spółki nie mógł zostać uwzględniony, a wszczęcie postępowania w tej sprawie byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Sąd wyjaśnił również, że zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) nie może stanowić samodzielnej podstawy do żądania rozpoznania sprawy przez inny organ, ani nie może prowadzić do działania organu bez podstawy prawnej. Podobnie, art. 41 KPP UE stanowi wskazówkę interpretacyjną, a nie samodzielną podstawę do wniesienia środka zaskarżenia w tym kontekście. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa, a skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyłączenia organu i odmowy wszczęcia postępowania w przypadku braku podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów umożliwiających wyznaczenie innego dyrektora izby administracji skarbowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do załatwienia spraw strony, gdy strona wnioskuje o wyłączenie organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia spraw podatkowych, a tym bardziej analizy przesłanek wyłączenia tego organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy art. 131 i 131a Ordynacji podatkowej, regulujące wyłączenie organu, mają charakter zamknięty i nie obejmują dyrektora izby administracji skarbowej. W związku z tym, wniosek o wyznaczenie innego organu odwoławczego nie mógł zostać wszczęty, a odmowa wszczęcia postępowania przez organ była uzasadniona.

Czy naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) może stanowić samodzielną podstawę do żądania rozpoznania sprawy przez inny organ odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada zaufania nie może być samodzielną podstawą do żądania rozpoznania sprawy przez inny organ ani do działania organu bez podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zasada zaufania wymaga od strony wykazania konkretnych naruszeń przepisów, a nie może być wykorzystywana do obejścia przepisów prawa procesowego lub materialnego. Wymóg działania organu w sposób budzący zaufanie oznacza prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa.

Czy naruszenie prawa do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 41 KPP UE) może stanowić samodzielną podstawę do wniesienia środka zaskarżenia w kontekście odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyznaczenia innego organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten stanowi wskazówkę interpretacyjną i nie może być samodzielną podstawą do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 41 KPP UE jest wskazówką interpretacyjną, a przedmiotem sporu była prawidłowość formalnego rozstrzygnięcia organu o odmowie wszczęcia postępowania. Ponadto, zarzut naruszenia tego przepisu nie odnosił się do postępowania zainicjowanego wnioskiem spółki, lecz do postępowania wymiarowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. [...] sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 165a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje odmowę wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd uznał, że brak podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego uzasadniał zastosowanie tego przepisu.

Pomocnicze

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa zasadę ogólną postępowania podatkowego - zasadę zaufania do organów podatkowych. Wymaga od strony wykazania konkretnych naruszeń przepisów, a nie może stanowić podstawy do żądania rozpoznania sprawy przez inny organ lub działania organu bez podstawy prawnej.

o.p. art. 131

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Stanowi podstawę wyłączenia organu podatkowego. Katalog wyłączeń ma charakter zamknięty.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia spraw podatkowych. • Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p. była uzasadniona brakiem podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego. • Zasada zaufania do organów podatkowych nie może być podstawą do działania bez podstawy prawnej ani do obejścia przepisów prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 41 ust. 1 KPP UE) poprzez akceptację stanowiska organu i jego niezastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.) w związku z art. 121 § 1, art. 131 i art. 165a § 1 o.p. • Błędne zastosowanie art. 165a § 1 o.p. i uznanie, że postępowanie nie mogło być wszczęte. • Błędne niezastosowanie art. 121 § 1 o.p. w sytuacji, gdy wniosek oparty był na tej zasadzie. • Błędne zastosowanie art. 131 o.p. w sytuacji, gdy wniosek oparty był na art. 121 § 1 o.p.

Godne uwagi sformułowania

obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia spraw podatkowych • zasada zaufania do organów podatkowych nie może stanowić samodzielnej podstawy do żądania rozpoznania sprawy przez inny organ • działanie organu podatkowego bez podstawy prawnej • katalog wyłączeń ma charakter zamknięty

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący

Jan Rudowski

sprawozdawca

Krzysztof Winiarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyłączenia organu i odmowy wszczęcia postępowania w przypadku braku podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów umożliwiających wyznaczenie innego dyrektora izby administracji skarbowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady praworządności i działania organów administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy organ administracji może działać bez podstawy prawnej, nawet w imię zaufania?

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst