Orzeczenie · 2026-05-12

III FSK 1187/25Odpowiedzialność zarządu za dlugi spółki podatkowe 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-12
NSAPodatkoweŚredniansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciezaległości podatkowezarząd spółkiniewypłacalnośćprawo upadłościoweegzekucjaskarga kasacyjnaordynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 121 § 2 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 216 § 1 i 2 o.p., art. 211 o.p., art. 219 o.p., art. 178 o.p., art. 116 § 1 o.p. oraz art. 180 § 1 w zw. z art. 116 § 1 o.p. Podnosił m.in. brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta, niezebranie materiału dowodowego, brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz przedwczesne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, która trwała od 2022 r. i nie przyniosła rezultatów. Stwierdzono również, że spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego już 26 czerwca 2019 r. z powodu zaprzestania spłaty wymagalnych zobowiązań, a skarżący, jako członek zarządu od 28 maja 2020 r., nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy. Sąd uznał, że nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów finansowych, gdyż przesłanka niewypłacalności została spełniona na podstawie art. 11 ust. 1 P.u. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów P.p.s.a. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasad odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w zakresie wykazania bezskuteczności egzekucji i momentu niewypłacalności spółki.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa upadłościowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony i nieprzeprowadzenie kluczowych dowodów, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia te nie uzasadniają uchylenia wyroku, ponieważ organy prawidłowo ustaliły bezskuteczność egzekucji i niewypłacalność spółki, a skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku czynnego udziału strony i nieprzeprowadzenia dowodów, są niezasadne. Wskazał, że zobowiązania podatkowe wynikały ze złożonych deklaracji, a nie z postępowania wymiarowego, co wykluczało potrzebę zapewnienia czynnego udziału w tym zakresie. Podkreślono również, że organy wykazały bezskuteczność egzekucji i niewypłacalność spółki na podstawie dostępnych dowodów, a wnioskowane dowody nie były konieczne do ustalenia tych faktów.

Czy spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów Prawa upadłościowego w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu, co uzasadnia jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka stała się niewypłacalna z powodu zaprzestania spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych już w 2019 roku, co wykraczało poza okres pełnienia funkcji przez skarżącego, ale jego obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub wykazania braku winy w tym zakresie nadal istniał.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego z powodu zaprzestania spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych (VAT, PIT, ZUS) już w 2019 roku. Nawet jeśli skarżący objął funkcję prezesa później, jego obowiązkiem było zgłoszenie wniosku o upadłość lub wykazanie braku winy w niezgłoszeniu go do 27 czerwca 2020 r. Brak spłaty zobowiązań przez kolejne lata potwierdzał trwały charakter niewypłacalności.

Czy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna w stopniu uzasadniającym odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji prowadzonej od 2022 r., która nie przyniosła zaspokojenia wierzyciela, co stanowi przesłankę odpowiedzialności członka zarządu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy egzekucyjne podjęły szeroki zakres czynności (zajęcia rachunków, wierzytelności, poszukiwanie majątku), które okazały się nieskuteczne. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności było uzasadnione, a skarżący nie wskazał żadnego majątku pominiętego przez organ egzekucyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną P.W. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (32)

Główne

o.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.u. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 11 § ust. 1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pomocnicze

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 211

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 178

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne

Dyrektywa 2006/112/WE art. 273

Nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, zgodnie z którymi osoba trzecia nie może być stroną w postępowaniu ustalającym zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, pod warunkiem możliwości skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i prawnych w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności solidarnej.

TFUE art. 325 § ust. 1

Dotyczy zasady proporcjonalności i prawa do obrony w kontekście odpowiedzialności podatkowej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 121 § 2 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 216 § 1 i 2 o.p., art. 211 o.p., art. 219 o.p., art. 178 o.p., art. 116 § 1 o.p. poprzez nie uwzględnienie skargi i nie uchylenie skarżonych orzeczeń organów. • Nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność istnienia podstaw do złożenia wniosku o upadłość spółki. • Niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym nie zwrócenie się o dokumenty finansowe spółki. • Niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. • Nie włączenie do akt sprawy akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej wobec spółki. • Uznanie, że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, podczas gdy postanowienie o umorzeniu było przedwczesne. • Przyjęcie winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego, niepoparte dowodami.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji z majątku spółki • spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego • ciężar wykazania ziszczenia się negatywnych przesłanek odpowiedzialności ciąży na stronie tego postępowania • nie ma znaczenia, z jakiego powodu nie wypełnia ona swoich wymagalnych zobowiązań

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w zakresie wykazania bezskuteczności egzekucji i momentu niewypłacalności spółki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa upadłościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego prezesa za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Interpretacja przepisów dotyczących niewypłacalności i bezskuteczności egzekucji jest istotna dla praktyków.

“Czy były prezes firmy odpowie za jej podatkowe długi? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst