III FSK 1174/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki F. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przekazanie spraw innemu organowi skarbowemu. Istota sporu sprowadzała się do tego, czy istnieje podstawa prawna do wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do załatwienia spraw strony. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 41 ust. 1 KPE) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 131 i art. 165a § 1 o.p.), argumentując, że odmowa wszczęcia postępowania narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę sprawiedliwego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 130-132a) nie przewidują możliwości wyłączenia dyrektora izby administracji skarbowej, a jedynie organów podatkowych pierwszej instancji. W związku z tym, wniosek spółki nie mógł być podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie wyznaczenia innego organu odwoławczego. Sąd uznał również, że art. 121 § 1 o.p. (zasada zaufania) oraz art. 41 ust. 1 KPE (prawo do bezstronnego rozpatrzenia sprawy) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do żądania działania organu bez podstawy prawnej. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p. została uznana za prawidłową, gdyż przepis ten służy ocenie formalnej dopuszczalności wniosku, a w tym przypadku brak było podstaw prawnych do jego merytorycznego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego w postępowaniu podatkowym, nawet w sytuacji podnoszenia zarzutów dotyczących braku bezstronności organu. Interpretacja art. 165a § 1 o.p. oraz ograniczeń stosowania zasady zaufania i KPE.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji prawnej umożliwiającej wyznaczenie innego organu odwoławczego. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie regulacje istnieją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do załatwienia spraw strony w sytuacji, gdy strona wnioskuje o wyłączenie organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia spraw podatkowych, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 130-132a, nie przewidują możliwości wyłączenia dyrektora izby administracji skarbowej, a jedynie organów podatkowych pierwszej instancji. W związku z tym, wniosek strony o wyznaczenie innego organu odwoławczego nie mógł być podstawą do wszczęcia postępowania.
Czy zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) może stanowić samodzielną podstawę do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wyznaczenia innego organu odwoławczego, nawet jeśli brak jest ku temu podstaw prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada zaufania do organów podatkowych nie może stanowić samodzielnej podstawy do żądania działania organu bez podstawy prawnej. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia tej zasady wymaga wskazania konkretnych przepisów, których naruszenie doprowadziło do naruszenia zasady zaufania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada zaufania wymaga działania zgodnego z prawem. Żądanie działania organu bez podstawy prawnej, nawet motywowane obawą o brak bezstronności, nie może być uznane za realizację tej zasady. Wniosek strony musiał być rozpatrywany w świetle konkretnych przepisów proceduralnych.
Czy art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE (prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy) może być samodzielną podstawą do zaskarżenia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyznaczenia innego organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 41 ust. 1 KPE ma charakter wskazówki interpretacyjnej i nie może być samodzielną podstawą do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu jest prawidłowość formalnego rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada dobrej administracji z art. 41 ust. 1 KPE obejmuje obowiązek starannego i bezstronnego rozpoznania sprawy, ale nie może prowadzić do działania organu bez podstawy prawnej. Ponadto, zarzut naruszenia tego przepisu w tej sprawie nie odnosił się do postępowania wymiarowego, lecz do formalnego rozstrzygnięcia o wniosku.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przewiduje możliwość odmowy wszczęcia postępowania, gdy istnieją przeszkody formalnoprawne uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa zasadę ogólną postępowania podatkowego - zasadę zaufania do organów podatkowych. Wymaga od strony wykazania konkretnych naruszeń tej zasady. Nie może stanowić podstawy do żądania działania organu bez podstawy prawnej.
o.p. art. 131
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stanowi podstawę wyłączenia organu podatkowego od załatwienia konkretnych spraw. Katalog wyłączeń ma charakter zamknięty.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada obowiązek rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
o.p. art. 131a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy wyłączenia naczelnika urzędu celno-skarbowego.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.
o.p. art. 130
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy przesłanek wyłączenia pracownika organu.
o.p. art. 131b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy wyznaczania innego organu podatkowego.
o.p. art. 169 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązki organu w zakresie wstępnej analizy podania.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu w zakresie wyjaśniania wątpliwości.
o.p. art. 125
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu w zakresie wezwania do uzupełnienia braków podania.
o.p. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu w zakresie informowania o przepisach prawa podatkowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 41 ust. 1 KPE) poprzez akceptację stanowiska organu i jego niezastosowanie, w sytuacji gdy jedynym gwarantem bezstronnego i sprawiedliwego postępowania podatkowego w sprawach skarżącej jest przeniesienie ich do innego urzędu celno-skarbowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe uznanie, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe uznanie, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 131 w zw. z art. 165a § 1 o.p., poprzez błędne zastosowanie art. 165a § 1 o.p. i błędne niezastosowanie art. 121 § 1 o.p. oraz błędne zastosowanie art. 131 o.p. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe uznanie, że zaszły przesłanki do oddalenia skargi skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wyznaczenia innego dyrektora izby administracji skarbowej do prowadzenia spraw podatkowych • zasada zaufania do organów podatkowych • nie może stanowić samodzielnej podstawy do żądania działania organu bez podstawy prawnej • przepis ten nie może być samodzielną podstawą do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia • brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Jan Rudowski
sprawozdawca
Krzysztof Winiarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu odwoławczego w postępowaniu podatkowym, nawet w sytuacji podnoszenia zarzutów dotyczących braku bezstronności organu. Interpretacja art. 165a § 1 o.p. oraz ograniczeń stosowania zasady zaufania i KPE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji prawnej umożliwiającej wyznaczenie innego organu odwoławczego. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie regulacje istnieją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady postępowania podatkowego - zaufania do organów, ale rozstrzygnięcie opiera się na braku regulacji prawnej, co czyni je mniej przełomowym dla szerszej publiczności.
“Czy brak zaufania do urzędu skarbowego pozwala na wybór "lepszego" organu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.