III FSK 1174/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Istotą sporu była kwestia oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się spółki do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 14k § 1 oraz art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd uznał, że brak wskazania w przepisach wprost na oprocentowanie nadpłaty w przypadku uchylenia interpretacji indywidualnej, do której podatnik się zastosował, stanowi lukę prawną niezgodną z Konstytucją. Luka ta powinna być usunięta przez analogię, zgodnie z zasadą nieszkodzenia podatnikowi (art. 14k § 1 o.p.). Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy podatnik działa w zaufaniu do organu i ponosi szkodę przez brak możliwości dysponowania środkami, powinien mieć prawo do oprocentowania nadpłaty, tak jak w przypadku uchylenia decyzji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu i zasądził od niego na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji podatkowej, nawet jeśli przepisy wprost tego nie regulują, ze względu na zasadę nieszkodzenia i konieczność usunięcia luki prawnej przez analogię.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania się do interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów wadliwych aktów organów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nadpłata powstała w wyniku zastosowania się przez podatnika do wadliwej interpretacji indywidualnej, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny, podlega oprocentowaniu na podstawie art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadpłata taka podlega oprocentowaniu.
Uzasadnienie
Brak wskazania w przepisach wprost na oprocentowanie nadpłaty w przypadku uchylenia interpretacji indywidualnej, do której podatnik się zastosował, stanowi lukę prawną niezgodną z Konstytucją. Lukę tę należy usunąć przez analogię, kierując się zasadą nieszkodzenia podatnikowi (art. 14k § 1 o.p.), ponieważ podatnik działał w zaufaniu do organu i poniósł szkodę przez brak możliwości dysponowania środkami.
Czy brak wskazania w art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, że oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia jej powstania również w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny interpretacji indywidualnej, do której wnioskodawca się zastosował, stanowi niezgodną z porządkiem konstytucyjnym lukę w przepisach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi niezgodną z porządkiem konstytucyjnym lukę w przepisach.
Uzasadnienie
Zasada nieszkodzenia podatnikowi (art. 14k § 1 o.p.) wymaga, aby podatnik nie był w gorszej sytuacji, gdy zastosował się do interpretacji organu, niż gdyby działał inaczej. Brak oprocentowania nadpłaty w takiej sytuacji narusza tę zasadę i zasady demokratycznego państwa prawnego.
Przepisy (21)
Główne
o.p. art. 14k § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 78 § § 3 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 77 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 14k § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. i)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 ust. 2 pkt 2
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadpłata powstała w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej podlega oprocentowaniu na zasadzie analogii, aby zapewnić realizację zasady nieszkodzenia podatnikowi. • Brak oprocentowania w takiej sytuacji stanowi lukę prawną niezgodną z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 14k § 1 oraz art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1, poprzez uznanie, że oprocentowanie przysługuje również w przypadku uchylenia interpretacji indywidualnej.
Godne uwagi sformułowania
brak wskazania w art. 78 § 3 pkt 1 o.p., że oprocentowanie przysługuje od dnia otrzymania interpretacji indywidualnej również w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny interpretacji indywidualnej, do której wnioskodawca się zastosował, stanowi niezgodną z porządkiem konstytucyjnym lukę w przepisach możliwą do usunięcia w drodze wykładni prawa • zasada oprocentowania nadpłaty wyrażona w art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 o.p. powinna znaleźć zastosowanie również do nadpłaty powstałej w efekcie czynności mających swoje źródło w zastosowaniu się do interpretacji, następnie jako wadliwej uchylonej • W obu sytuacjach Skarb Państwa dysponował bowiem w sposób nieuprawniony środkami finansowymi podatnika. • Nie ma podstaw do różnicowania podatników w zakresie ich prawa do jednakowego sposobu liczenia oprocentowania nadpłaty, w zależności od tego w oparciu o jaki wadliwie podjęty przez organ akt dokonali nienależnej wpłaty podatku (interpretacja indywidualna czy decyzja). • zasada nieszkodzenia, wyrażonej w art. 14k § 1 o.p., lukę tę należy zatem uznać za możliwą do usunięcia per analogiam legis. • W świetle przedstawionych uwag, za bezzasadne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 14k § 1, art. 78 § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 o.p., a w konsekwencji także zarzuty dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji podatkowej, nawet jeśli przepisy wprost tego nie regulują, ze względu na zasadę nieszkodzenia i konieczność usunięcia luki prawnej przez analogię."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania się do interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów wadliwych aktów organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony podatnika przed negatywnymi skutkami działania w zaufaniu do organów państwa, co ma szerokie znaczenie praktyczne i budzi zainteresowanie wśród prawników i przedsiębiorców.
“Czy można liczyć na odsetki od nadpłaty, gdy organ wydał błędną interpretację podatkową?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.