I SA/KR 1711/21

I SA/Kr 1711/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Maja Chodacka
Paweł Dąbek
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygn. powiązane
III FSK 1071/23 - Wyrok NSA z 2024-07-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 86 poz 959
art. 9 ust 6
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Maja Chodacka WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. . w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 29 października 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz P. w K. kwotę [...]zł (słownie złotych: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 października 2021 r Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy swoją decyzje z dnia 10 sierpnia 2021 r odmawiającą stwierdzeni nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie z dnia 29 lipca 2019 r Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno Skarbowego w Krakowie z dnia 23 maja 2019 r Nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umów sprzedaży z dnia 13 października 2015 r w kwocie 57 881 zł
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 05.03.2020 r., uzupełnionym pismem z 17.11.2020 r., Spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z 29.07.2019 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z 23.05.2019 r. Nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umów sprzedaży z 13.10.2015 r. w kwocie 57.881,00 zł.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja Organu I instancji została wydana częściowo bez podstawy prawnej, natomiast Organ II instancji, utrzymując ją w mocy, rażąco naruszył art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W piśmie uzupełniającym z 17.11.2020 r. Spółka zarzuciła wydanym decyzjom, rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Odmawiając stwierdzenia nieważności Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał w dniu 23.07.2021 r. decyzję Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie Nr [...] z dnia 29.07.2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie Nr [...] z dnia 23.05.2019 r., określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. w wysokości 787.719 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług podlegającego wpłacie na rachunek urzędu skarbowego z tytułu wystawienia faktur, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. w wysokości 1.032.792 zł.
W ww. decyzji Organ wskazał, iż w ocenie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, wyrażonej w ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia 29 lipca 2019 r. przedmiotem dostawy udokumentowanej wskazanymi na wstępie fakturami VAT było przedsiębiorstwo, a nie jak wynika z ich treści, zespół składników majątkowych. Z tego też względu Organ ten uznał, że przedmiotowe transakcje należy kwalifikować jako dostawę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, stanowisko zajęte w postępowaniu zwykłym przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w zakresie podatku od towarów i usług nie dawało podstaw do stwierdzenia o rażącym naruszeniu prawa, nie dając tym samym podstawy do usunięcia z obrotu prawnego wydanych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Organ w zaskarżonej decyzji z dnia 10.08.2021 r. Nr [...], podkreślił, iż konsekwencją stwierdzenia, że przedmiotem obydwu transakcji było nabycie/zbycie przedsiębiorstwa, czyli czynność wyłączona spod działania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, było objęcie tego zdarzenia zakresem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym czynność ta nie korzysta z wyłączenia z opodatkowania wynikającego z art. 2 pkt 4 lit.a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jak również ze zwolnienia (z uwagi na wartość transakcji z dnia 13.10.2015 r.) z opodatkowania wynikającego z art. 9 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, lecz jako umowa sprzedaży podlega opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit.a tejże ustawy.
Wobec stwierdzenia przez Organ I instancji w postępowaniu zwyczajnym, o nieobjęciu przedmiotowej czynności zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zaistniała podstawa do określenia podatku od czynności cywilnoprawnych od wskazanych umów. W treści uzasadnienia decyzji Organ zwrócił uwagę na stanowisko sądów administracyjnych. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, o rażącym naruszeniu prawa decyduje oczywistość naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w wyraźnej i oczywistej sprzeczności.
W skardze podkreślono, że przedmiotem umowy zawartej pomiędzy E. s.c. jako sprzedawcę z F. sp, z o.o. jako kupującą były:
1. sprzęt sportowy oraz inne elementy wyposażenia klubu fitness, takie jak sprzęt biurowy, wyposażenia dodatkowe etc. za kwotę 210.755,22 zł netto na podstawie wystawionej przez zbywającego faktury VAT nr [...],
2. prawa wynikające z dokonania nakładów inwestycyjnych, które poczynili zbywający w lokalu użytkowym znajdującym się w [...] oraz wynagrodzenie z tytułu doradztwa i wszelkich innych obowiązków określonych w umowie na łączną kwotę 4.284.244,78 netto (134.222,94 zł plus 4.150.02i,82 zł) na podstawie wystawionej przez zbywającego faktury VAT nr [...]
W załączniku do umowy określonej pod pkt. 1 zostały wymienione rzeczy ruchome, w tymi o wartości nieprzekraczającej 1.000 zł. Wprawdzie zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit.a ustawy z dnia 9 września 2000 r, o podatku od czynności cywilno-prawnych podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży rzeczy ruchomych, lecz według art. 9 pkt. 6 tej ustawy zwolnione są od tego podatku umowy sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości nieprzekraczającej 1.000 zł. Przepis szczególny (art.9 pkt.6) uchyla zastosowanie przepisu ogólnego (art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit.a). Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają tylko umowy sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości powyżej 1.000 zł. Organ celno-skarbowy dokonał zatem błędnej interpretacji przepisu ogólnego, co skutkowało opodatkowaniem zwolnionej od podatku sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości nieprzekraczającej 1.000 zł. Takie naruszenie prawa materialnego strona skarżąca uznała za ciężkie.
Ponadto wynagrodzenie z tytułu doradztwa i wszelkich innych obowiązków określonych w umowie wymienionej w pkt. 2 zostało określone w fakturze VAT nr [...] jako odstępne (zob. również str. 3 i 8 protokołu kontroli celno-skarbowej). Usługa ta jednak nie mieści się w zakresie przedmiotowym podatku od czynności cywilnoprawnych określonym w art. 1 ustawy o tym podatku. Oznacza to, że została ona opodatkowana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 247 § 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej.
Ponadto podkreślono, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji organu celno-skarbowego w części dotyczącej podatku od umowy sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości powyżej 1.000 zł i prawa do nakładów inwestycyjnych poczynionych w lokalu użytkowym znajdującym się w [...] jest przedwczesna. Decyzja ta została bowiem oparta na decyzji tego organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. w której ustalono, że przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55
k.c. Jednakże organ celno - skarbowy nie rozpatrzył części zeznań świadka K.C. będącego jednym z wspólników E. s.c. z której wynika, że spółka ta pozostawiła sobie solaria. Organ ten więc naruszył art. 186 § 1 i 191 Ordynacji Podatkowej. Skutkiem tego było niewłaściwe zastosowanie art. 186 § 3 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług tj, do sprzedaży części przedsiębiorstwa.
Zauważyć należy w tym miejscu, że organ nadzoru w decyzji wydanej w I instancji ) powołał się na pogląd WSA w Opolu sformułowany w wyroku z dnia 17.06.2021 r., sygn. akt I SA/Op ,204/21, że " Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. wyroki NSA z 08.12.2005, sygn. akt II FSK 27/05 i z dnia 15,11.2009 r., sygn. akt I FSK 731/08)". Z poglądem tym należy się zgodzić ponieważ przepisy określające instytucję stwierdzenia nieważności decyzji nie zawierają odpowiednika art. 285 d zd. ostatnie ppsa według którego "Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów." Z kolei "Rozbieżność orzecznictwa sądowego nie wyklucza sama przez się, że jeden z dwóch sprzecznych ze sobą poglądów w tym orzecznictwie jest na tyle wadliwy, iż jego przyjęcie stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji Podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 05.05.2004 r., sygn. akt II FSK 2/04). Wyrokiem wadliwym jest np. wyrok NSA z dnia 11.05.2018 r., sygn. akt II FSK 1632/16 , w którym sformułowano pogląd, że kwestia kompletności materiału dowodowego, jak i prawidłowości ustaleń faktycznych podjętych na jego podstawie nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.
Akceptacja tego poglądu prowadziłaby do tego, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stawałaby się iluzyjna.
Organ nadzoru w II instancji uchylił się od zbadania czy decyzje organu celno skarbowego są dotknięte jedną z wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 247 §§ 1 i 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, została wydana bez podstawy prawnej, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Przy czym organ podatkowy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się, zgodnie z art. 248 §1 Ordynacji podatkowej z urzędu lub na żądanie strony.
Natomiast według art. 278 § 2 Ordynacji podatkowej właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest:
organ wyższego stopnia albo dyrektor izby administracji skarbowej, jeżeli decyzja została wydana przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, lub też Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej, lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli decyzja została wydana przez ten organ, albo Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli decyzja została wydana przez dyrektora izby administracji skarbowej, z tym że w tym przypadku postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu.
Art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje, że rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Według art. 249 § 1 organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4.
Przesłanką na której oparto wniosek o wznowienie postępowania jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i literaturze ( patrz M. Niezgódka – Medek Ordynacja Podatkowa Komentarz Wydanie XI oraz powołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny) podkreśla się, że z uwagi na użycie w tym przepisie niedookreślonego pojęcia rażącego naruszenia prawa jego stosowanie daje organom podatkowym, w porównaniu z innymi podstawami stwierdzania nieważności, pewien luz decyzyjny, który podlega kontroli sądów administracyjnych. Podkreśla się przy tym, że mimo iż brak jest uniwersalnych kryteriów stwierdzania na tej podstawie nieważności, to panuje zgoda co do tego, że organy nie działają w takich przypadkach na zasadzie uznania administracyjnego. Stwierdzenie bowiem, że naruszenie prawa ma cechę rażącego, obliguje je do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28.01.2015 r., III SA/Gl 1214/14, LEX nr 1678688).
W orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, że rażące naruszenie prawa to takie kwalifikowane naruszenie normy prawnej (konkretnego przepisu prawa), które występuje wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu (por. wyroki NSA: z 11.10.2016 r., I FSK 516/15, LEX nr 2167764; z 25.02.2016 r., II FSK 3902/13, LEX nr 2036699; wyrok WSA w Łodzi z 13.11.2015 r., I SA/Łd 559/14, LEX nr 1944713). Przy ocenie, czy wystąpiło rażące naruszenie prawa, podkreśla się również, że nie tylko orzeczenie wydane przez organ musi w sposób ewidentny odbiegać od mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej, lecz także wykładnia tej normy nie może nasuwać wątpliwości. Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda da się uzasadnić z jednakową mocą (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27.10.2016 r., I SA/Go 258/16, LEX nr 2150642, wyrok NSA z 14.03.2018 r., II GSK 4710/16, LEX nr 2480763). Niejednolite rozumienie normy prawnej i rozbieżności w jej wykładni wykluczają możliwość uznania aktu za rażąco naruszający prawo z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia (por. wyroki NSA: z 18.02.2011 r., II FSK 1822/09, LEX nr 992225; z 14.03.2018 r., II GSK 4710/16, LEX nr 2480763). Istnieje także spór w judykaturze i doktrynie, czy prezentacja różnych poglądów na wykładnię danej normy prawnej lub podstaw normatywnych całej instytucji prawnej nie dają przesłanek stwierdzenia rażącego naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z 6.02.2006 r., I FSK 439/05, ONSA WSA 2007/1, poz. 13; z 16.10.2008 r., I FSK 1237/07, LEX nr 499806; z 23.04.2009 r., II FSK 11/08, LEX nr 551730). Z tego względu dominuje pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić, gdy dochodzi do rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 15.01.2016 r., II FSK 3110/13, LEX nr 2033572) ani też gdy rozbieżności te prowadzą do konieczności ujednolicenia orzecznictwa przez wyjaśnienie wątpliwości w uchwale poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA w Łodzi z 13.03.2002 r., I SA/Łd 849/00, LEX nr 695265; wyrok NSA z 16.09.2004 r., FSK 484/04, LEX nr 133784). Nieco odmienny pogląd w tej materii został wyrażony w kontrowersyjnym stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z 5.05.2004 r., FSK 2/04, ONSA WSA 2004/1, poz. 6. Sąd przyjął w tym orzeczeniu, że gdy dany przepis nie daje możliwości różnych jego interpretacji, a mimo to wystąpiła rozbieżność orzecznictwa, to jedno z dwóch różnych orzeczeń jest po prostu wadliwe, a wątpliwości prawne w rzeczywistości nie zachodzą. Dlatego też uznał, że rozbieżność orzecznictwa sądowego nie wyklucza sama przez się możliwości, iż jeden z dwóch sprzecznych ze sobą poglądów wyrażonych w tym orzecznictwie jest na tyle wadliwy, że jego przyjęcie przez organ podatkowy stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (podobnie NSA w wyrokach: z 9.02.2007 r., II FSK 218/06, LEX nr 307507; z 1.10.2009 r., II FSK 667/08, LEX nr 575023). Z kolei w wyroku z 22.04.2010 r., I FSK 628/09, LEX nr 594109, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że oprócz rozbieżności w orzecznictwie także takie okoliczności, jak konieczność sięgania do wykładni innych niż językowa, konieczność odwoływania się do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, do literatury przedmiotu i stanowisk organów administracji podatkowej, wykluczają stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji wymiarowej.
Wskazuje się również, że do stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa powinno dochodzić, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA w Warszawie z 7.06.2001 r., III SA 907/00, LEX nr 59736; wyrok WSA w Gdańsku z 28.06.2016 r., I SA/Gd 462/16, LEX nr 2090641).
B. Gruszczyński (B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz [i in.], Ordynacja podatkowa..., s. 1045) obrazowo pisze, że "nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący, które to słowo pochodzi od czasownika «razić» (np. o słońcu), czyli «kłuć w oczy», «negatywnie się wyróżniać z otoczenia», «nie zgadzać się z tłem». Jeżeli przyjmiemy, że tłem jest prawo, to niezgodność z nim decyzji, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3, «rzuca się w oczy», «odbija od tła». Najogólniej mówiąc, proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na ich wzajemną sprzeczność" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26.02.2008 r., III SA/Po 821/07, LEX nr 491905; wyrok NSA z 18.08.2009 r., II FSK 534/08, LEX nr 526492).
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również przepisu postępowania. Musi to być jednak wada tkwiąca w samej decyzji, a tego rodzaju wada jest na ogół następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Wobec tego nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji ostatecznej odpowiada prawu – przepisom prawa materialnego (por. wyroki NSA z 18.08.2009 r., II FSK 534/08; z 25.05.2016 r., II FSK 1017/14, LEX nr 2082762; z 27.05.2015 r., II FSK 1459/13, LEX nr 1774176; z 18.11.2016 r., II FSK 2969/14, LEX nr 2177366).
W orzecznictwie można jednak znaleźć przykłady, gdy sądy administracyjne przy ocenie stopnia naruszenia prawa procesowego abstrahowały od treści rozstrzygnięcia, uznając, że ewidentny i oczywisty charakter tego naruszenia pozwalał uznać je za rażące. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16.04.2013 r., II FSK 410/11, LEX nr 1306200, uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa ze względu na podpisanie ich przez osoby nieupoważnione. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaaprobował A. Gomułowicz; (zob. Glosa do wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FSK 410/11, s. 967 i n.). Także w wyroku z 12.10.2016 r., I SA/Go 256/16, LEX nr 2150641, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie uznał za niedopuszczalne powołanie w charakterze biegłego pracownika zatrudnionego w organie podatkowym, choćby nawet pracownik ten dysponował wiadomościami specjalnymi z określonej dziedziny prawa. Sąd stwierdził, że takie zachowanie organu podważa w rażący sposób istotę i sens instytucji biegłego jako bezstronnego pomocnika organu wspierającego go swoją wiedzą fachową. Dlatego przyjął, że spełniona została przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 197 o.p.
W orzecznictwie dopuszcza się zatem, że już samo rażące naruszenie przepisów regulujących zasady postępowania dowodowego może prowadzić do nieważności aktu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia 29 lipca 2019 r. przedmiotem dostawy udokumentowanej wskazanymi na wstępie fakturami VAT było przedsiębiorstwo, a nie jak wynika z ich treści, zespół składników majątkowych. Z tego też względu Organ ten uznał, że przedmiotowe transakcje jako wyłączone na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług z zakresu obowiązywania tej ustawy podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Skoro jednak w zakresie podatku VAT w wyroku wydanym w sprawie I SA/Kr 125/22 przyjęto, że sporna czynność nie stanowiła dostawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa, to objęcie jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi rażące naruszenie prawa. Podatkiem tym objęto bowiem transakcję, która w związku z podleganiem opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Nie powinny być bowiem zakwalifikowane jako dostawa przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Słusznie zwrócono także uwagę w skardze, że organy w sposób rażący naruszyły art. 9 ust 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z którym zwolniona z tego podatku jest sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł;
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.