III FSK 1156/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił postanowienie organu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych. Skarżąca spółka domagała się wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o kosztach egzekucyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), który uznał przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niezgodne z Konstytucją w zakresie nieokreślenia maksymalnej wysokości opłat za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej. Organ egzekucyjny odmówił uchylenia postanowienia, wskazując na upływ terminu do wznowienia postępowania (art. 146 § 1 k.p.a.). WSA w Gliwicach uwzględnił skargę, uznając, że organy nie zastosowały prokonstytucyjnej wykładni przepisów, a wyrok TK nakazuje traktowanie przepisów jako niezgodnych z Konstytucją. NSA uchylił wyrok WSA, oddalając skargę kasacyjną organu. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zastosował przepisy k.p.a. dotyczące rozstrzygania co do istoty sprawy przez organ drugiej instancji. NSA stwierdził, że organy egzekucyjne prawidłowo naliczyły koszty egzekucyjne, stosując przepisy art. 64 § 3 i § 6 u.p.e.a., które nakazują obliczanie opłat oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. Sąd podkreślił, że wyrok TK nie kwestionował tej zasady, a jedynie brak określenia maksymalnej wysokości opłat. Ponadto, organ egzekucyjny nie miał możliwości kwestionowania wystawienia przez wierzyciela wielu tytułów wykonawczych na podstawie jednej decyzji. W związku z tym, NSA uznał, że nie doszło do naruszenia art. 145a k.p.a. ani zasad konstytucyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji, zasady wznowienia postępowania, zakres stosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz obowiązki organów egzekucyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naliczania kosztów od wielu tytułów wykonawczych na podstawie jednej decyzji, ale jego zasady dotyczące interpretacji wyroków TK i granic postępowania wznowieniowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów o kosztach egzekucyjnych uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego, jeśli zastosowano przepisy w sposób zgodny z ich literalnym brzmieniem, mimo że wyrok TK wskazywał na oderwanie kosztów od nakładu pracy organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie uzasadnia wznowienia postępowania w sytuacji, gdy organy stosowały przepisy zgodnie z ich literalnym brzmieniem, a wyrok TK nie kwestionował zasady naliczania opłat odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy art. 64 § 3 i § 6 u.p.e.a. nakazujące naliczanie opłat odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego są zgodne z prawem i nie utraciły domniemania konstytucyjności. Wyrok TK dotyczył jedynie braku maksymalnej wysokości opłat, a nie zasady naliczania ich od każdego tytułu.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek badać zasadność wystawienia przez wierzyciela wielu tytułów wykonawczych na podstawie jednej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wystawienia tytułów wykonawczych, a jedynie ich dopuszczalność formalną.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 29 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, ale nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ani kwestionowania liczby wystawionych tytułów.
Jaki jest charakter rozstrzygnięcia organu drugiej instancji w postępowaniu wznowieniowym, gdy stwierdzi brak podstaw do wznowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ drugiej instancji, stwierdzając brak podstaw do wznowienia, wydaje decyzję na podstawie art. 138 w zw. z art. 144 k.p.a., a nie art. 151 k.p.a., który dotyczy organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, a jedynie wynika z braku podstaw wznowieniowych.
Przepisy (31)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Naliczanie opłat odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego jest zgodne z prawem.
u.p.e.a. art. 64 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłaty za czynności egzekucyjne oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata manipulacyjna wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U. 2018 poz. 1314 art. 64 § § 1 pkt 1, art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 w zw. z art. 64 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naliczanie kosztów egzekucyjnych odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego jest zgodne z przepisami u.p.e.a. i nie narusza wyroku TK. • Organ egzekucyjny nie ma obowiązku badania zasadności wystawienia wielu tytułów wykonawczych. • WSA błędnie zastosował przepisy k.p.a. dotyczące rozstrzygania co do istoty sprawy przez organ drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że organy nie zastosowały prokonstytucyjnej wykładni przepisów i nie uwzględniły wyroku TK. • WSA błędnie zinterpretował skutki wyroku TK w kontekście wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
organ nadzoru orzekał jako organ drugiej instancji, a co się z tym wiąże, rodzaj podjętego rozstrzygnięcia wynikał z art. 138 w zw. z art. 144 k.p.a., a nie jak błędnie przyjął sąd pierwszej instancji z art. 151 k.p.a. • przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być interpretowane rozszerzająco. • Postępowanie wznowieniowe nie może być bowiem wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. • przepis art. 64 § 3 u.p.e.a. w ogóle nie podlegał ocenie TK w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. • organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji, zasady wznowienia postępowania, zakres stosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz obowiązki organów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naliczania kosztów od wielu tytułów wykonawczych na podstawie jednej decyzji, ale jego zasady dotyczące interpretacji wyroków TK i granic postępowania wznowieniowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej związanej z kosztami egzekucyjnymi i interpretacją wyroków TK, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i egzekucyjnym.
“Koszty egzekucyjne: Czy wyrok TK zwalnia z opłat od każdego tytułu wykonawczego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.