III FSK 1149/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku egzekucyjnego, wskazując na prawomocne uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w L., która stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ ocena zasadności zarzutu powinna być dokonana na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a na ten moment decyzje wymiarowe pozostawały w obrocie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny, przychylając się do stanowiska skarżącego, uznał, że uchylenie decyzji administracyjnej, na podstawie której prowadzono egzekucję, wypełnia przesłankę nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że egzekucja administracyjna nie może być zgodna z prawem, jeśli opiera się na wadliwej decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu odwoławczego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że egzekucja administracyjna nie może być prowadzona w oparciu o decyzję, która została prawomocnie uchylona. Podkreślenie znaczenia kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi jako podstawą egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy egzekucja administracyjna może być prowadzona w oparciu o decyzję, która została prawomocnie uchylona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, egzekucja administracyjna nie może być prowadzona w oparciu o decyzję, która została prawomocnie uchylona, ponieważ uchylenie takiej decyzji wypełnia przesłankę nieistnienia obowiązku w rozumieniu przepisów prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wadliwość decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego skutkuje wadliwością wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Uchylenie decyzji oznacza, że obowiązek z niej wynikający nie istnieje w obrocie prawnym.
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na uchyleniu decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie decyzji wymiarowej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że jeśli podstawa prawna egzekucji (decyzja administracyjna) jest niezgodna z prawem, to prowadzenie egzekucji w oparciu o nią jest również niezgodne z prawem. Uchylenie decyzji oznacza jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, co skutkuje nieistnieniem obowiązku.
Jak należy ocenić zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku w sytuacji, gdy decyzja wymiarowa została uchylona po wszczęciu postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku należy ocenić w świetle faktu uchylenia decyzji wymiarowej, która stanowiła podstawę egzekucji, niezależnie od tego, czy uchylenie nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że jeśli decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, została prawomocnie uchylona, to obowiązek z niej wynikający nie istnieje. Wadliwość decyzji ma swoje źródło w wadliwości tytułu wykonawczego.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1, 2 lit. a, 3, 4, 5 oraz 6 lit. c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 54 § § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji wymiarowej, która stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, skutkuje nieistnieniem obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. • Egzekucja administracyjna nie może być prowadzona w oparciu o decyzję, która została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Odrzucone argumenty
Ocena zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku powinna być dokonana na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a na ten moment decyzje wymiarowe pozostawały w obrocie prawnym (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji administracyjnej, na podstawie której prowadzona była egzekucja, wypełnia przesłankę nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. • jeżeli podstawa prawna egzekucji (decyzja administracyjna) była niezgodna z prawem, to i prowadzenie egzekucji w oparciu o nią należy uznać za niezgodne z prawem. • tytuły wykonawcze, w oparciu o które wszczęto postępowanie egzekucyjne dotyczyły decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że egzekucja administracyjna nie może być prowadzona w oparciu o decyzję, która została prawomocnie uchylona. Podkreślenie znaczenia kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi jako podstawą egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową zasadę prawa administracyjnego i egzekucyjnego: brak podstawy prawnej dla egzekucji oznacza jej bezskuteczność. Jest to ważna lekcja dla podatników i organów.
“Egzekucja bez podstawy? NSA wyjaśnia: uchylona decyzja to koniec egzekucji!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.