I SA/Bk 583/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2018-12-12
NSApodatkoweWysokawsa
podatek VATstwierdzenie nieważności decyzjidoręczenie decyzjireprezentacja spółkiprokuraterminyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweWSA

Podsumowanie

WSA w Białymstoku oddalił skargę spółki na decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, uznając, że wniosek był spóźniony, a spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta.

Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej VAT za 2011 r., argumentując, że nie została skutecznie doręczona z powodu braku organów spółki i nieprawidłowego adresu. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta, a decyzja została skutecznie doręczona na wskazany adres korespondencyjny, co czyni wniosek spóźnionym.

Sprawa dotyczyła skargi spółki B. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 2013 r. dotyczącej podatku VAT za 2011 r. Spółka twierdziła, że decyzja i poprzedzające ją postępowanie były wadliwe z powodu braku organów spółki i nieskutecznego doręczenia. Organ podatkowy uznał, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 5-letniego terminu od doręczenia decyzji, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta B. B., który dysponował pieczęcią i korespondował z organami. Nawet jeśli prokura wygasła z chwilą otwarcia likwidacji spółki, decyzja została wydana i doręczona przed tym zdarzeniem. Doręczenie decyzji na adres wskazany przez prokurenta jako adres korespondencyjny, nawet osobie niebędącej pracownikiem, było skuteczne, ponieważ prokurent był stałym pełnomocnikiem spółki. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania kontrolnego i podatkowego mogłyby być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą braku organów, wskazując na zasadę domniemania prawdziwości danych w KRS i odpowiedzialność spółki za prawidłową organizację.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie 5 lat od doręczenia decyzji jest spóźniony i organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, nawet jeśli podatnik podnosi zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia lub braku reprezentacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta, a decyzja została skutecznie doręczona na wskazany adres korespondencyjny. Brak organów spółki nie wpływa na skuteczność doręczenia, jeśli prokurent był prawidłowo umocowany i działał w dobrej wierze. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 249 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej musi być wniesione w ciągu 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Po tym terminie organ odmawia wszczęcia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania może nastąpić m.in. z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy.

o.p. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.

k.c. art. 1091 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja prokury jako pełnomocnictwa do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

k.c. art. 1097 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Prokura wygasa z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru.

k.c. art. 1097 § 4

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Utrata przez przedsiębiorcę zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury.

k.s.h. art. 284 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

Otwarcie likwidacji spółki powoduje wygaśnięcie prokury.

u.krs art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie 5-letniego terminu od jej doręczenia. Spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta B. B. w postępowaniu kontrolnym i podatkowym. Doręczenie decyzji na adres wskazany przez prokurenta jako adres korespondencyjny było skuteczne. Utrata przez spółkę organu nie powoduje wygaśnięcia prokury.

Odrzucone argumenty

Decyzja podatkowa i poprzedzające ją postępowanie kontrolne zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku organów spółki i nieskutecznego doręczenia. Prokurent B. B. nie mógł reprezentować spółki od czerwca 2012 r. z powodu złożonej rezygnacji. Spółka nie posiadała organu od czerwca 2012 r., co wyklucza dopuszczalność osoby prawnej do postępowania. B. B. widnieje w KRS jako prokurent, co jest nieprawdą, a złożenie rezygnacji i postawienie spółki w stan likwidacji powoduje automatyczne wygaśnięcie prokury. Decyzja nie została skutecznie doręczona, ponieważ odebrał ją p. P. B., który nie był pracownikiem spółki ani nie miał upoważnienia. Organ nie odniósł się do prawomocnej decyzji z 2017 r. wskazującej, że brak organów spółki wyklucza dopuszczalność osoby prawnej do postępowania.

Godne uwagi sformułowania

zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru utrata przez spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury doręczenie decyzji na adres wskazany przez prokurenta jako adres do doręczeń należało uznać za prawidłowe nie można dać wiary dowodowi dołączonemu przez Stronę do wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie tj. pismu z datą [...] czerwca 2012 r. o rezygnacji prokurenta z tej funkcji

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Melezini

członek

Dariusz Marian Zalewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń dokonywanych przez prokurenta, nawet w sytuacji braku organów spółki lub po złożeniu przez niego rezygnacji, jeśli nie została ona ujawniona w KRS. Zasada domniemania prawdziwości danych KRS. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną liczbą organów i prokurentem, a także kwestii doręczeń w postępowaniu podatkowym. Interpretacja przepisów o prokurencie i doręczeniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii reprezentacji spółki i skuteczności doręczeń w kontekście nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i korporacyjnego.

Czy spóźniony wniosek o nieważność decyzji podatkowej może być uwzględniony? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady reprezentacji i doręczeń.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bk 583/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2018-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 300/19 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 249 par. 1 pkt 1, art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1025
art. 109
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za okresy września do grudnia 2011 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez B. Sp. z o.o. w B. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka), decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r. Zdaniem organu, skarżąca Spółka wniosek złożyła po upływie 5 lat od dnia doręczenia pierwotnej decyzji, a zatem zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) nie mógł on spowodować wszczęcia postępowania w sprawie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka wskazała, że organ I instancji błędnie przyjął, że w sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., a zatem że mógł mieć zastosowania art. 249 § 1 pkt 1 o.p. Spółka wskazała, że nie zostały jej doręczone żadne wyniki kontroli, protokoły kontroli podatkowej jak również decyzje wymiarowe. Spółka w okresie, kiedy była przeprowadzana kontrola nie miała żadnych organów mogących ją reprezentować, zaś prokurent p. B. B. nie mógł reprezentować Spółki od [...] czerwca 2012 r. z uwagi na skutecznie złożoną rezygnację. Spółka wskazała, że korespondencja odbierana przez pracownika spółki M. sp. z o.o. nie mogła być skutecznie przekazana skarżącej Spółce, bowiem ta nie miała wówczas jakichkolwiek organów.
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie została skutecznie doręczona Spółce. Podkreślił, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte i zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., doręczoną na adres zgłoszony do organu podatkowego, tj. ul. [...], który był siedzibą Spółki. Decyzja została doręczona na wskazany przez prokurenta adres korespondencyjny – ul. [...]. Potwierdzeniem powyższego są zwrotne potwierdzenia odbioru, dotyczące pism kierowanych do Spółki, na których widniała pieczątka skarżącej Spółki i podpis pracownika.
Organ odnosząc się do twierdzeń skarżącej Spółki, w zakresie braku organów oraz złożenia w dniu [...] czerwca 2012 r. rezygnacji przez B. B. z funkcji prokurenta skarżącej Spółki, uznał je za nie zasadne. Wskazał, że w trakcie prowadzonej wobec skarżącej Spółki kontroli podatkowej, jak i podczas prowadzenia postępowania podatkowego, Spółka była prawidłowo reprezentowana na zewnątrz przez prokurenta - B. B.. Wg danych z KRS prowadzonych pod numerem [...] od [...] listopada 2011 r. wpisana została do rejestru prokura. Prokurentem samoistnym był B. B.. Ponadto w rejestrze było wskazane, że każdy z członków zarządu Spółki mógł reprezentować Spółkę samodzielnie. Prokurent brał udział w trakcie toczącej się kontroli, posługiwał się pieczątką Spółki, nie informował Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o rezygnacji z prokury i braku możliwości dalszego uczestniczenia przez niego w czynnościach w trakcie toczącej się kontroli.
Organ podkreślił, że materiał dowodowy wskazuje też, iż W. Z. (ostatni prezes skarżącej Spółki) składając w dniu [...] sierpnia 2012 r. do sądu rejestrowego wniosek o przymuszenie spółki do dokonania zmian we władzach nie poinformował o złożeniu rezygnacji z prokury przez p. B. W. Z. jako prezes, otrzymując rezygnację z prokury, powinien jednak wnieść do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie zmiany wpisu w tym zakresie. Przepis art. 1098 § 1 k.c. nakłada bowiem na przedsiębiorcę obowiązek zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców udzielenia i wygaśnięcia prokury. Taki wniosek nie został złożony. Jednocześnie W. Z. sam poinformował w rozmowie przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2013 r. z pracownikiem organu podatkowego, iż jedyną osobą która reprezentuje spółkę jest B. B.. Nie informował o złożeniu przez niego rezygnacji z prokury. Także wspólnik spółki - W. Z. - w dniu [...] lutego 2013 r. zastany przez kontrolujących w miejscu prowadzenia działalności przez Spółkę wskazał, że do reprezentowania spółki upoważniony jest B. B. - prokurent (prokura samoistna). On również nie poinformował, że prokurent złożył rezygnację.
Zdaniem organu, powyższe ustalenia wskazują, że Spółka była prawidłowo reprezentowana na zewnątrz m.in. przez prokurenta - B. B.. Nie można więc dać wiary dowodowi dołączonemu przez Stronę do wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie tj. pismu z datą [...] czerwca 2012 r. o rezygnacji prokurenta z tej funkcji. Tym samym zdaniem organu, niezasadny jest zarzut o nieskutecznym doręczeniu spółce decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2013 r.
Organ podkreślił, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty i nie może się ono przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym. Postępowanie to nie może być również wszczęte w razie zaistnienia przesłanek negatywnych, a taką jest wniesienie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej po upływie 5 lat od doręczenia decyzji (art. 249 § 1 pkt 1 i 2 o.p.) Z akt sprawy wynika, że pierwotna decyzja została doręczona w dniu 11 lutego 2013 r., zaś wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony w dniu [...] marca 2018 r., a zatem po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Organ nie zgodził się również ze Spółką, jakoby w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne. W sprawie dotyczącej trybu nadzwyczajnego, taka instytucja nie występuje.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając:
- powoływanie się przez organ skarbowy na okoliczności faktyczne w postaci rzekomych rozmów z W. Z. oraz M. P. które, nigdy nie miały miejsca, i na poparcie których organ nie przedstawił żadnych dowodów;
- uznanie przez organ, iż prokurent samoistny spółki B. B. w okresie kontroli mógł reprezentować spółkę, podczas gdy podniesione okoliczności temu zaprzeczają. B. B. nie mógł reprezentować spółki od dnia [...] czerwca 2012 r. z uwagi na złożoną przez siebie rezygnację, a ponadto Spółka od dnia 20 czerwca 2012 r. nie posiadała organu stanowionego co wyklucza dopuszczalność osoby prawnej do postępowania z jej udziałem, a dowodem czego są wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. prawomocne decyzje, na które powołała się Spółka w odwołaniu od decyzji oraz we wniosku o unieważnienie postępowań. Osoba prokurenta nie może działać w spółce za jej organ ale obok organu;
- uznanie przez organ za fakt, iż B. B. do dnia dzisiejszego widnieje w rejestrze KRS jako prokurent co jest oczywistą nieprawdą. Złożenie rezygnacji przez B. B. oraz postawienie spółki w stan likwidacji w dniu [...] marca 2013 r. powoduje automatyczne wygaśnięcie prokury z mocy samego prawa (art. 284 k.s.h.);
- uznanie przez organ, iż decyzja podatkowa oraz poprzedzające ją protokoły z postępowania kontrolnego oraz podatkowego zostały Spółce skutecznie doręczona wskazując, że zostały odebrane przez upoważnionego pracownika spółki, podczas gdy sama spółka nie zatrudniała żadnych pracowników ani tym bardziej kogokolwiek upoważniała do odbioru. Ponadto organ nie okazał upoważnienia spółki w przedmiocie wskazania osób biorących udział podczas czynności kontrolnych, jak również adresu kierowania korespondencji. Spółka nie wie dlaczego pan B. B. cokolwiek podpisywał nie mając do tego umocowania;
- brak odniesienia się w jakikolwiek sposób do prawomocnej decyzji Nr. [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. jednoznacznie wskazującej, iż brak organów spółki stanowi wykluczenie dopuszczalności osoby prawnej do postępowania z jej udziałem.
Zdaniem skarżącej Spółki, nie doszło do skutecznego doręczenia spółce decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., zaś całe postępowanie poprzedzające należy uznać za nieważne. Spółka nie posiadała organu, a zatem nie mogła być jej doręczona jakakolwiek korespondencja, w tym wyniki kontroli czy ww. decyzja. Dowodem na powyższe są złożone rezygnacje przez prezesa Spółki i jej prokurenta oraz wnioski o przymuszenie Spółki do dokonania zmian w KRS-ie. Wpisy w KRS-ie mają jedynie charakter porządkowy, dlatego też B. B. nie mógł reprezentować Spółki już od [...] czerwca 2012 r. z uwagi na złożoną rezygnację.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Niniejsza sprawa jest prowadzona w związku ze skargą na decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r.
W złożonym w dniu [...] marca 2018 r. wniosku, skarżąca Spółka wystąpiła m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień - grudzień 2011 r. Zdaniem skarżącej Spółki, ww. decyzja oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie kontrolne i podatkowe zostało przeprowadzone, z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na prowadzenie postępowań i doręczenie decyzji w okresie, kiedy nie było jakichkolwiek władz Spółki, doręczanie pism i decyzji osobom dla Spółki obcym, pod nieprawidłowym adresem, dlatego też brak było przesłanek do zastosowania art. 249 § 1 pkt 1 o.p.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, unormowane w rozdziale 18 Działu IV Ordynacji podatkowej. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości, określonej w art. 128 o.p. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych.
Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego zasada ta uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji.
Z uwagi na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 lutego 2010 r., I SA/Sz 12/10, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., II FSK 1051/10). Zatem instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości.
Co istotne, postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie to ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 o.p. uzasadniających stwierdzenie nieważności.
Organy w przedmiotowej sprawie, jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. wskazały art. 249 § 1 pkt 1 o.p., zgodnie z którym, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia skarżącej Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r. została doręczona w dniu [...] lutego 2013 r. pod adresem ul. [...] w B. Pokwitowanie odbioru decyzji podpisał p. P. B., wskazany jako pracownik skarżącej Spółki. Z kolei wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji został złożony przez skarżącą Spółkę w dniu [...] marca 2018 r., nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upłynął wskazany w art. 249 § 1 pkt 1 o.p. 5 letni termin na złożenie wniosku. Jednakże dla przyjęcia, że powyższy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji był spóźniony kluczowe znaczenia ma ustalenie, czy można powiedzieć, że pierwotna decyzja skutecznie została wprowadzona do obrotu prawnego, a zatem czy została doręczona podatnikowi.
Zdaniem strony skarżącej decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, w sposób rażący naruszała przepisy procesowe określające zasady jej doręczania, bowiem w chwili prowadzenia postępowania kontrolnego, jak i podatkowego skarżąca Spółka nie posiadała żadnych organów, a zatem wszelkie pisma, w tym również kwestionowana decyzja winny były być doręczone ustanowionemu przez sąd kuratorowi, a nie jak w przedmiotowej sprawie prokurentow, i czy też bliżej nieokreślonym osobom pod nieaktualnym adresem Spółki na ul. [...] czy też [...].
Wbrew stanowisku pełnomocnika Skarżącej, tak postawionego zarzutu nie można traktować w kategorii rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Podnoszone przez stronę skarżącą argumenty zarówno we wniosku, odwołaniu, jak i skardze do Sądu mogą stanowić co najwyżej przesłankę do wznowienia zakończonego postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p. – brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu bez własnej winy. Podnoszone okoliczności, związane z rzekomo nieprawidłowym prowadzeniem postepowań kontrolnych, podatkowych i doręczaniem decyzji wymiarowych w żaden sposób nie rzutują na treść kwestionowanej decyzji, a zatem jako takie nie mogą stanowić przesłanki stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazywanych w skardze, wyjaśnić skarżącej Spółce należy, że nie budzi wątpliwości, iż osobę prawną, a niewątpliwie taką osobą jest skarżąca Spółka, na zewnętrz reprezentuje właściwy organ. Wskazanie, który organ i w jakim składzie może reprezentować spółkę z o.o., zawarte jest w prowadzonym przez sądy gospodarcze Krajowym Rejestrze Sądowym. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 986 ze zm.) konstytuuje zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Jest ona wiążąca zarówno w stosunkach pomiędzy podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru, a osobami trzecimi, jak i pomiędzy osobami trzecimi dokonującymi między sobą czynności na podstawie danych bez udziału podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru (A. Michnik, Komentarz do art. 17 ustawy o KRS, Lex 2013). Tym samym dane zawarte w tym rejestrze, zgodnie z zasadą jawności materialnej wpisów oraz zasadą wiarygodności informacji w nim zawartych, należy traktować jako prawdziwe informacje ujawnione w rejestrze. Podkreślenia wymaga również, iż zapewnienie prawidłowej organizacji pracy i organizacji Spółki w zakresie jej reprezentacji jest rzeczą właściwych organów spółki, a ewentualne uchybienia w tym zakresie mogą obciążać tylko tą spółkę (por. wyrok NSA z 19 listopada 2015 r., II FSK 2512/13, CBOSA). Art. 18 ustawy o KRS wyraźnie bowiem stanowi, że podmiot wpisany do Rejestru ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jego wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do Rejestru w ustawowym terminie, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
Z odpisu pełnego skarżącej Spółki z rejestru przedsiębiorców (k. 2/5-2/9 akt adm.) wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji skarżącej Spółki do [...] maja 2013 r. był zarząd, reprezentowany przez każdego z członków samodzielnie. W. Z. pełnił funkcję prezesa zarządu od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2012 r. Jednocześnie w Spółce była ustanowiona prokura samoistna – prokurentem od dnia [...] listopada 2011 r. był p. B. B.. W dniu [...] maja 2013 r. w KRS-ie została ujawniona informacja, że [...] marca 2013 r. została podjęta uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników o otwarciu likwidacji. Jednocześnie w myśl art. 284 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) otwarcie likwidacji powoduje wygaśnięcie prokury (podobnie art. 1097 § 2 k.c.).
Analiza powyższych zapisów rejestru oraz obowiązujących przepisów wskazuje, że organ kontrolny, jak i podatkowy, opierając się na danych ujawnionych w KRS-ie miał prawo uznać, że skarżącą Spółkę w postępowaniu kontrolnym, w prawidłowy sposób reprezentował prokurent B. B.. Prokurent ten dysponował pieczęcią skarżącej Spółki, korespondował z organem kontroli (składał wyjaśnienia, nadsyłał pisma), a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca Spółka była nienależycie reprezentowana przez prokurenta w postępowaniu kontrolnym i podatkowym. Podnoszona przez skarżącą Spółkę okoliczność, że skarżąca Spóła nie miała organu od chwili złożenia rezygnacji przez W. Z. – prezesa zarządu (złożonej w maju 2012 r., a ujawnionej w KRS-ie w dniu [...] listopada 2012 r.) nie miała żadnego znaczenia dla skutecznego ustanowienia i trwania prokury. Podkreślić bowiem należy, że prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa – art. 1091 § 1 k.c. Prokura wygasa dopiero z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru (art. 1097 § 2 k.c.), a zatem utrata przez przedsiębiorcę zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury (art. 1097 § 4 k.c.). Tym samym, złożenie rezygnacji przez W. Z. z funkcji prezesa zarządu nie spowodowało wygaśnięcia stosunku prokury pomiędzy skarżącą Spółką a B. B., gdyż ten w dalszym ciągu był skutecznie umocowany do reprezentowania skarżącej Spółki. Jak wskazał NSA w wyroku z 15 września 2016 r., I GSK 333/16, utrata przez spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Zaznaczyć należy, że z akt sprawy wynika, że w dniu 26 lutego 2013 r., zarówno W. Z., jak i W. Z. (były prezes skarżącej Spółki) w rozmowie z pracownikiem organu potwierdzili, że osobą uprawnioną do reprezentacji skarżącej Spółki jest B. B.. Skarżąca Spółka zarzuca w skardze organom, że takie spotkanie i rozmowa nie miała miejsca, jednakże potwierdzeniem jej odbycia jest notatka służbowa sporządzona w dniu [...] lutego 2013 r. przez komisarza skarbowego (k. 2/1 akt adm., t. I). Z jej treści wynika, że W. Z. złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu skarżącej Spółki, zaś jedyną osobą, która reprezentuje Spółkę jest prokurent. Powyższe potwierdził p. W. Z., zastany pod adresem [...] w B. O tym, że spotkanie pracownika organu kontrolnego z p. M. P. w B. przy ul. [...] miało miejsce może świadczyć załączona do notatki kserokopia upoważnienia dla p. A. T. wystawiona przez prokurenta B. B. w dniu [...] stycznia 2012 r. do "odbioru wszelkiej korespondencji do firmy B. Sp. z o.o. w B.). Powyższe upoważnienie potwierdza stanowisko organu, że w dniu [...] lutego 2013 r. pracownik organu był w ujawnionej siedzibie skarżącej Spółki przy ul. [...] w B., a zatem miał możliwość spotkania M. P., uzyskania od niego informacji, w tym również nr telefonu do W. Z..
Wskazać przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo prokurenta B. B. z dnia [...] stycznia 2012 r., wskazującego jako aktualny adres do doręczeń skarżącej Spółki u. [...] w B. (k. 271 t. I akt adm.). Skoro, jak wykazano powyżej, prokurent mógł skutecznie reprezentować skarżącą Spółkę w postępowaniu kontrolnym, doręczanie przez organ korespondencji na adres przy ul. [...] w B. należało uznać za prawidłowe.
Przyjąć zatem należało, że skarżąca Spółka była prawidłowo reprezentowana przez prokurenta w toczącym się postępowaniu kontrolnym i podatkowym, zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Zgodzić się należało ze skarżącą Spółką, że prokura ustanowiona na rzecz B. B. wygasła z chwilą otwarcia likwidacji skarżącej Spółki, czyli z dniem [...] marca 2013 r., o czym została ujawniona informacja w KRS-ie w dniu [...] maja 2013 r. Po tym dniu prokurent nie był umocowany do reprezentowania skarżącej Spółki. Tym niemniej, powyższa kwestia nie miała istotnego znaczenia w sprawie, bowiem kwestionowana decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. została wydana i doręczona przed wygaśnięciem prokury z mocy prawa.
Odnosząc się do kwestii odebrania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z dnia [...] lutego 2013 r. przez bliżej nieznanego p. P. B., wskazać należy, że doręczenie powyższej decyzji nastąpiło pod wskazanym przez prokurenta adresem do korespondencji, a nie adresem siedziby skarżącej Spółki. Tym samym oczywistym jest, że decyzja nie musiała być odebrana przez upoważnionego pracownika skarżącej Spółki (którym według twierdzeń skarżącej Spółki p. B. nie był), lecz przez osobę obecną pod wskazanym adresem. Podkreślić należy, że stosownie do art. 145 § 2 o.p. jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. W pierwotnie prowadzonym postępowaniu skarżącą Spółkę reprezentował prokurent – p. B. B., będący stałym pełnomocnikiem przedsiębiorstwa (skarżącej Spółki), który pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., wskazał jako adres do doręczeń skarżącej Spółki ul. [...] w B. (k. 271 t. I akt adm.). Tym samym decyzję doręczoną pod ww. adresem, nawet do rąk osoby nie będącej pracownikiem skarżącej Spółki, należało uznać za doręczoną jej pełnomocnikowi. Tym samym decyzja ta została skutecznie wprowadzona do obiegu prawnego.
Za niezasadny należało uznać zarzut skargi nie odniesienia się organu odwoławczego do treści prawomocnej decyzji Nr. [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. Podkreślić należy, że powyższa decyzja w żaden sposób nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji, zaś przesłanką jej wydania były zupełnie inne okoliczności niż w przedmiotowej sprawie. Ww. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi że wnioskodawca - B. Spółka z o.o. w likwidacji w B. – nie była należycie reprezentowana. Wniosek został złożony przez Likwidatora – W. Z., który jednocześnie złożył rezygnację z pełnienia tej funkcji. Tym samym osoba ta nie posiadała legitymacji prawnej do wystąpienia w imieniu spółki w likwidacji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast w przedmiotowej sprawie, co wskazano na wstępie, w postępowaniu kontrolnym i podatkowym skarżąca Spółka była należycie reprezentowana przez prokurenta B. B., bowiem utrata przez Spółkę organu – w tym przypadku zarządu, nie powoduje wygaśnięcia prokury.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę