III FSK 1148/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych. Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 p.p.s.a. Kluczowe zarzuty dotyczyły naruszenia art. 249 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z przepisami Konstytucji RP, poprzez uznanie 5-letniego terminu na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz oddalenie skargi na tę decyzję przez sąd jako przesłanki negatywne. Spółka argumentowała, że należy stosować analogiczne, dłuższe terminy z k.p.a. oraz że brak jest podstaw do pominięcia wniosku z powodu wcześniejszego oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w sprawach podatkowych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania, a przepis art. 249 § 1 pkt 1 o.p. jest obowiązujący i nie został derogowany. Sąd wskazał również, że uchwała NSA przywołana przez skarżącego dotyczyła innego stanu faktycznego i normatywnego. W konsekwencji, wobec niewątpliwego przekroczenia terminu wskazanego w art. 249 § 1 pkt 1 o.p., wniosek o stwierdzenie nieważności nie mógł spowodować wszczęcia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ścisłego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach podatkowych, w tym dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, oraz odmowy stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie. Utrwalenie interpretacji terminów procesowych w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej i stosowania art. 249 o.p. w kontekście wcześniejszego postępowania sądowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sprawach podatkowych dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji można stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 156 § 2 k.p.a.) zamiast przepisów Ordynacji podatkowej (art. 249 § 1 o.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawach podatkowych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Ordynacja podatkowa reguluje sprawy podatkowe, w tym stwierdzenie nieważności decyzji, i jej przepisy mają pierwszeństwo przed przepisami k.p.a. w tym zakresie.
Czy 5-letni termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej (art. 249 § 1 pkt 2 o.p.) jest zgodny z Konstytucją RP i czy może być zastąpiony dłuższym terminem z k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, 5-letni termin wynikający z art. 249 § 1 pkt 2 o.p. jest obowiązujący i nie ma podstaw do jego pominięcia lub zastąpienia przepisem k.p.a. na podstawie Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 249 § 1 pkt 2 o.p. jest obowiązujący, nie został derogowany, a zarzuty naruszenia Konstytucji RP nie uzasadniają odstąpienia od jego stosowania. Uchwała NSA przywołana przez skarżącego dotyczyła innego stanu faktycznego.
Czy oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 249 § 1 pkt 1 o.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 249 § 1 pkt 1 o.p., oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny (z pewnymi wyjątkami nie mającymi zastosowania) stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 249 § 1 pkt 1 o.p. jest obowiązujący i nie ma podstaw do jego pominięcia na rzecz art. 156 § 2 k.p.a. z uwagi na korzystniejszy dla strony wynik.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 249 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
o.p. art. 249 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji po upływie 5 lat od jej doręczenia jest przesłanką negatywną do wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
t.j. art. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach podatkowych.
t.j. art. 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach podatkowych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przypadki nieważności postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez WSA.
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na stwierdzenie nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach podatkowych, w tym dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. • Obowiązywanie przepisu art. 249 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. • Brak podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w sprawach podatkowych. • Przekroczenie 5-letniego terminu na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c), 134 p.p.s.a.). • Argumenty oparte na rzekomym naruszeniu Konstytucji RP poprzez stosowanie 5-letniego terminu z Ordynacji podatkowej zamiast 10-letniego z k.p.a. • Argumenty oparte na rzekomym naruszeniu Konstytucji RP poprzez uznanie oddalenia skargi przez sąd za przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
Na podstawie art. 183§1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej... • Na podstawie art. 2§1 o.p. w sprawach dotyczących podatków stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, nie zaś regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego. • Problematyka stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w procesowym i materialnoprawnym obszarze ustawy Ordynacja podatkowa – jest sprawą podatkową, sprawą z zakresu prawa podatkowego; nie ma do niej zastosowania art. 156§2 k.p.a. • Regulacja prawna wynikająca z art. 249§1 pkt 1 o.p. jest obowiązująca, nie została derogowana przez inny przepis prawa ani też przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego. • Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego wydana w sprawie (sygn. akt) I OPS 6/09, na którą powołuje się skarżący, dotyczyła innego stanu faktycznego oraz innego normatywnego przedmiotu. • Zastrzeżenia wysuwane przez skarżącego w stosunku do decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności nie mogły zostać w niniejszym postępowaniu rozpoznane, ponieważ wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zgodnie z art. 249§1 pkt 1 o.p., nie mógł spowodować wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, wobec niewątpliwego przekroczenia terminu wskazanego w wymienionej regulacji prawnej.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Jan Rudowski
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach podatkowych, w tym dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, oraz odmowy stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie. Utrwalenie interpretacji terminów procesowych w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej i stosowania art. 249 o.p. w kontekście wcześniejszego postępowania sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – stosowania właściwych przepisów i terminów. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Kiedy przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w sprawach podatkowych? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.