III FSK 1146/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości spółki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 116 Ordynacji podatkowej, argumentując, że nie pełnił faktycznie obowiązków członka zarządu, mimo wpisu do KRS. Sąd pierwszej instancji uznał ustalenia organów podatkowych za prawidłowe, wskazując, że skarżący kierował sprawami spółki faktycznie, a nawet udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania spółki. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że przesłanka 'pełnienia obowiązków członka zarządu' obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie funkcji, ale także możliwość jej sprawowania. Sąd podzielił stanowisko WSA, że skarżący miał możliwość realizowania obowiązków i dobrowolnie scedował ich wykonywanie na inną osobę, co nie zwalnia go z odpowiedzialności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'pełnienia obowiązków członka zarządu' na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności osób trzecich, zwłaszcza w sytuacjach, gdy obowiązki są scedowane na inne osoby.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy formalne pełnienie funkcji członka zarządu spółki, potwierdzone wpisem do KRS, jest wystarczającą przesłanką do przypisania odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, nawet jeśli obowiązki były faktycznie wykonywane przez inną osobę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, formalne pełnienie funkcji członka zarządu jest wystarczającą przesłanką, jeśli osoba miała możliwość sprawowania tej funkcji i dobrowolnie scedowała jej wykonywanie na inną osobę.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przesłanka 'pełnienia obowiązków członka zarządu' obejmuje możliwość sprawowania funkcji. Osoba, która miała możliwość realizowania obowiązków i dobrowolnie przekazała ich wykonywanie innej osobie, nie może uniknąć odpowiedzialności, chyba że istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające działanie.
Jak należy interpretować pojęcie 'pełnienia obowiązków członka zarządu' na gruncie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności osób trzecich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie to należy rozumieć szeroko, obejmując nie tylko faktyczne wykonywanie funkcji, ale także możliwość jej sprawowania oraz sytuacje, gdy osoba mając taką możliwość, dobrowolnie przekazuje jej wykonywanie innej osobie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa i doktryny, wskazując, że nie chodzi jedynie o formalne piastowanie funkcji, ale o rzeczywiste jej wykonywanie lub możliwość jej wykonywania. Przekazanie obowiązków innej osobie nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli nie istniały obiektywne przeszkody w sprawowaniu funkcji.
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki.
O.p. art. 116 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Doprecyzowuje, że odpowiedzialność obejmuje zaległości, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Pomocnicze
O.p. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 107 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Formalne pełnienie funkcji członka zarządu, potwierdzone wpisem do KRS, jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności za zaległości podatkowe, nawet jeśli obowiązki były faktycznie wykonywane przez inną osobę, o ile istniała możliwość sprawowania funkcji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 116 O.p.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu odpowiedzialności skarżącego mimo faktycznego niepełnienia obowiązków członka zarządu.
Godne uwagi sformułowania
Nie można tego pojęcia utożsamiać np. z wpisem do rejestru handlowego, lecz należy mieć na względzie możliwość uwzględnienia przy dokonywaniu jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego oddziaływania na sprawy danej spółki przez osobę tylko formalnie figurującą w rejestrze jako członek zarządu. • Posłużenie się w art. 116 § 2 O.p. określeniem 'pełnienie obowiązków' wskazuje, że chodzi tu o rzeczywiste czynne, faktyczne ich wykonywanie a nie tylko o piastowanie (bierne) funkcji, z którą te obowiązki są związane. • Przesłanka ta powinna być rozumiana w taki sposób, że chodzi o możliwość sprawowania tej funkcji. • Możliwość przyjęcia, że przesłanka nie została zrealizowana zachodzi jedynie wtedy, kiedy dana osoba nie mogła wykonywać swojej funkcji ze względu na obiektywne i nie dające się usunąć przeszkody, jak np. ciężka choroba, wyłączająca możliwość działania.
Skład orzekający
Mirella Łent
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'pełnienia obowiązków członka zarządu' na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności osób trzecich, zwłaszcza w sytuacjach, gdy obowiązki są scedowane na inne osoby."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a interpretacja NSA w kwestii 'faktycznego' a 'formalnego' pełnienia obowiązków jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czy formalny wpis do KRS wystarczy, by odpowiadać za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczową przesłankę odpowiedzialności podatkowej.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.