III FSK 1139/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o powierzchni ponad 769 tys. m2, które pozostały po zlikwidowanej linii kolejowej nr 305. Spółka P. S.A. ujęła te grunty w ewidencji środków trwałych i dokonywała od nich odpisów amortyzacyjnych, co organy podatkowe uznały za podstawę do opodatkowania ich stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, uznając za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące dwóch kwestii: po pierwsze, interpretacji pojęcia 'związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej' w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2021 r., oraz po drugie, analizy, czy część spornych gruntów nie została zajęta pod pasy drogowe, co powinno skutkować wyłączeniem ich z opodatkowania. NSA podkreślił, że choć spółka jest przedsiębiorcą, sam fakt posiadania nieruchomości nie przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą, a kluczowe jest faktyczne lub potencjalne wykorzystanie. W odniesieniu do pasów drogowych, NSA wskazał, że wyłączeniu z opodatkowania podlegają nie tylko same drogi, ale także grunty i budowle w pasie drogowym, co wymaga szczegółowej analizy przez sąd pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej' po wyroku TK z 2021 r. oraz zasady wyłączania gruntów zajętych pod pasy drogowe z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej i analizy pasa drogowego. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy grunty po zlikwidowanej linii kolejowej, ujęte w ewidencji środków trwałych przedsiębiorcy i amortyzowane, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli nie są faktycznie wykorzystywane do transportu kolejowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grunty te są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, są ujęte w ewidencji środków trwałych, a wydatki z nimi związane są ujmowane w kosztach uzyskania przychodów, nawet jeśli ich faktyczne wykorzystanie do pierwotnego celu (transport kolejowy) jest niemożliwe.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że po wyroku TK z 2021 r. sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę nie wystarcza. Kluczowe jest faktyczne lub potencjalne wykorzystanie, ujęcie w ewidencji środków trwałych, ujmowanie wydatków w kosztach uzyskania przychodów, lub gdy nieruchomość stanowi składnik majątkowy przedsiębiorstwa przeznaczony do działalności gospodarczej.
Czy grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych, stanowiące własność podmiotu innego niż zarządca drogi, podlegają wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., są wyłączone z opodatkowania, z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż utrzymanie dróg. Definicja pasa drogowego jest szersza niż sama droga i obejmuje również tereny przyległe niezbędne do funkcjonowania ruchu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA błędnie ograniczył analizę do statusu prawnego dróg publicznych, pomijając definicję pasa drogowego. Pas drogowy obejmuje nie tylko jezdnię, ale także pobocza, rowy i inne tereny związane z obsługą ruchu, które mogą być własnością innych podmiotów i powinny być wyłączone z opodatkowania, jeśli nie są związane z działalnością gospodarczą.
Przepisy (27)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja 'związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej' wymaga nie tylko posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, ale także jej faktycznego lub potencjalnego wykorzystania w tej działalności, ujęcia w ewidencji środków trwałych lub kosztach uzyskania przychodów.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa stawkę podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wyłącza z opodatkowania grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle, z pewnymi wyjątkami.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi.
u.d.p. art. 2a § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy własności dróg.
u.d.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy ulic leżących w ciągu dróg publicznych.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Niedostateczne wyjaśnienie przyczyn przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
NSA orzeka po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasądzenie kosztów postępowania.
O.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji.
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przedmiot i środek dowodowy.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część spornych gruntów może być zajęta pod pasy drogowe dróg publicznych, co powinno skutkować wyłączeniem ich z opodatkowania. • Interpretacja pojęcia 'związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej' wymaga analizy faktycznego lub potencjalnego wykorzystania, a nie tylko samego posiadania przez przedsiębiorcę, zgodnie z wyrokiem TK.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 181, 210 § 4, 120, 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1) w zakresie, w jakim WSA prawidłowo ocenił ustalenia organów. • Argumenty dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zakresie, w jakim WSA prawidłowo ocenił ustalenia organów.
Godne uwagi sformułowania
Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), nie jest wystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. • Pas drogowy obejmuje nie tylko jezdnię, jako twór fizyczny, ale także jej otoczenie związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. • Niemożność wykonywania usług w zakresie transportu kolejowego nie pozbawia tych gruntów związku z działalnością gospodarczą Spółki.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej' po wyroku TK z 2021 r. oraz zasady wyłączania gruntów zajętych pod pasy drogowe z opodatkowania podatkiem od nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej i analizy pasa drogowego. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z nieruchomościami przedsiębiorców, w tym interpretacji przepisów po zmianach wprowadzonych przez Trybunał Konstytucyjny oraz analizy definicji pasa drogowego.
“Czy grunty po zlikwidowanej linii kolejowej nadal podlegają najwyższej stawce podatku od nieruchomości? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 745 483 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.