III FSK 1138/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Spółka zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a., wskazując na brak obiektywnych okoliczności uzasadniających obawy o utrudnienie egzekucji oraz pominięcie okoliczności świadczących na jej korzyść (bieżące płacenie zobowiązań, brak wyzbywania się majątku, wysokie dochody). Zarzucono również naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 166b u.p.e.a. i art. 54 § 1 pkt 7 o.p., twierdząc, że kwota zabezpieczenia została zawyżona przez błędne naliczenie odsetek za zwłokę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej decyzji podatkowej, a wydanie zarządzenia zabezpieczenia nie wymaga istnienia ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji. Wskazał, że okoliczności wskazujące na możliwość utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, w tym udział spółki w fikcyjnych transakcjach VAT, uzasadniały zastosowanie zabezpieczenia. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odsetek, NSA stwierdził, że kwestia prawidłowego określenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę jest zagadnieniem merytorycznym, które nie może być badane w toku postępowania zabezpieczającego, gdyż nie prowadzi się w nim postępowania dowodowego. Sąd podzielił stanowisko, że ocena przyczyn przedłużenia postępowania podatkowego wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy, a nie automatycznego stosowania przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznych decyzji oraz wyłączenie badania kwestii merytorycznych (jak naliczanie odsetek) w postępowaniu zabezpieczającym.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji podatkowej i egzekucyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zabezpieczenie zobowiązań podatkowych może być dokonane na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zabezpieczenie może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej i niewykonalnej decyzji organu podatkowego I instancji, a wydanie zarządzenia zabezpieczenia nie wymaga istnienia ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszczają zabezpieczenie należności pieniężnej, gdy brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję. Dotyczy to również należności wynikających z nieostatecznych decyzji, gdyż postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie skuteczności przyszłej egzekucji.
Czy kwestia prawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę, w tym zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, może być badana w postępowaniu zabezpieczającym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia prawidłowego określenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę jest zagadnieniem merytorycznym, które nie może być badane w toku postępowania zabezpieczającego, ponieważ nie prowadzi się w nim postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Postępowanie zabezpieczające ma na celu jedynie zabezpieczenie przyszłej egzekucji, a nie rozstrzygnięcie merytoryczne co do wysokości zobowiązania czy odsetek. Ocena zasadności naliczania odsetek wymaga analizy dowodów i okoliczności sprawy, co wykracza poza ramy postępowania zabezpieczającego.
Czy organ egzekucyjny musi wskazać konkretne, obiektywne okoliczności uzasadniające obawy o utrudnienie lub udaremnienie egzekucji, czy wystarczające jest wskazanie 'innych okoliczności'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające jest wskazanie 'innych okoliczności', jeśli wynikają one z ustaleń postępowania wymiarowego, które świadczą o braku dobrej wiary podatnika i narażeniu Skarbu Państwa na uszczerbek.
Uzasadnienie
W przypadku stwierdzenia, że spółka świadomie naruszyła zasady systemu VAT i uczestniczyła w fikcyjnych transakcjach, wykazana została przesłanka uzasadnionej obawy co do tego, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, a przyszła egzekucja utrudniona lub udaremniona. Wskazanie 'innych okoliczności' w zarządzeniu zabezpieczenia było uzasadnione ustaleniami postępowania wymiarowego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § 1 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 54 § 1 pkt 7
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 54 § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c
Ustawa Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
o.p. art. 39 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 166b
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1 i 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych może być dokonane na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej. • Kwestia prawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę nie jest badana w postępowaniu zabezpieczającym. • Uczestnictwo spółki w fikcyjnych transakcjach VAT uzasadnia obawy o utrudnienie egzekucji.
Odrzucone argumenty
Brak obiektywnych okoliczności uzasadniających obawy o utrudnienie egzekucji. • Pominięcie okoliczności świadczących na korzyść spółki (bieżące płacenie zobowiązań, brak wyzbywania się majątku, wysokie dochody). • Zawyżenie kwoty zabezpieczenia z uwagi na błędne naliczenie odsetek za zwłokę.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • Wydanie zarządzenia zabezpieczenia nie wymaga istnienia ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji podatkowej. • Kwestia prawidłowego określenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę [...] jest kwestią merytoryczną, która nie może być badana w toku zabezpieczenia należności zarządzeniem zabezpieczenia. • Wydając zarządzenie zabezpieczenia nie prowadzi się postępowania dowodowego.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Anna Juszczyk-Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznych decyzji oraz wyłączenie badania kwestii merytorycznych (jak naliczanie odsetek) w postępowaniu zabezpieczającym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji podatkowej i egzekucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia granice postępowania zabezpieczającego.
“Czy zabezpieczenie podatkowe może być nałożone na podstawie nieostatecznej decyzji? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.