III FSK 1137/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. M. za zaległości L. Sp. z o.o. z tytułu PIT-4. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył zasady postępowania, w szczególności prawo strony do czynnego udziału (art. 123, 192, 200 § 1 o.p.), poprzez zbyt szybkie wydanie decyzji po wszczęciu postępowania i doręczeniu materiałów dowodowych, co uniemożliwiło stronie realny udział w postępowaniu. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, zgodził się z oceną WSA co do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, podkreślając specyfikę postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich i konieczność zapewnienia stronie faktycznej możliwości wykazania okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności. NSA zakwestionował jednak stanowisko WSA, że postanowienia wydane przed formalnym wszczęciem postępowania są nieskuteczne, wskazując, że ich doręczenie wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania nie stanowi samo w sobie naruszenia prawa, o ile nie narusza to zasad ogólnych postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, oraz dopuszczalności doręczania postanowień procesowych wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, postanowienia o włączeniu dowodów do akt sprawy oraz postanowienia o wyznaczeniu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w jednej przesyłce, a następnie wydanie decyzji w krótkim terminie, narusza prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji w krótkim terminie od doręczenia postanowień o wszczęciu postępowania i materiałów dowodowych narusza prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, co może skutkować uchyleniem decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć doręczenie postanowień w jednej przesyłce nie jest samo w sobie naruszeniem, to wydanie decyzji w siódmym dniu od wszczęcia postępowania, bez zapewnienia stronie realnej możliwości zapoznania się z materiałem i wypowiedzenia się, narusza zasady postępowania, w szczególności prawo do czynnego udziału.
Czy czynności procesowe podjęte przez organ podatkowy przed formalnym wszczęciem postępowania podatkowego (tj. przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania) są skuteczne?
Odpowiedź sądu
Czynności podjęte przed skutecznym wszczęciem postępowania podatkowego co do zasady nie wywołują skutków prawnych. Jednakże, doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania wraz z innymi postanowieniami procesowymi nie czyni tych innych postanowień nieskutecznymi, o ile nie narusza to zasad ogólnych postępowania.
Uzasadnienie
NSA podzielił pogląd, że czynności przed wszczęciem postępowania są bezskuteczne, ale zakwestionował stanowisko WSA, że doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania wraz z postanowieniem o włączeniu dowodów i wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się czyni te drugie postanowienia nieskutecznymi. Kluczowe jest doręczenie, a ocena pozostałych czynności zależy od ich charakteru i wpływu na zasady postępowania.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 116 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ pierwszej instancji zasad postępowania, w szczególności prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 123, 192, 200 § 1 o.p.) poprzez zbyt szybkie wydanie decyzji po wszczęciu postępowania i doręczeniu materiałów dowodowych. • Brak zapewnienia stronie realnej możliwości udziału w postępowaniu wyjaśniającym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu kasacyjnego kwestionująca nieskuteczność postanowień wydanych przed wszczęciem postępowania podatkowego. • Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca braku związku przyczynowego między naruszeniem art. 200 § 1 o.p. a pozbawieniem prawa do oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
czynności dokonywane przed datą wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych • nie można wykluczyć podjęcia tych czynności jednocześnie • nie budzi wątpliwości, że poza wyjątkami... datą wszczęcia postępowania podatkowego jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania • w tej sprawie trudno mówić o realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu • organ zmierzał do jego zakończenia • przedłożył zasadę szybkości i prostoty postępowania nad obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, oraz dopuszczalności doręczania postanowień procesowych wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - odpowiedzialności osób trzecich - i porusza kluczowe kwestie proceduralne dotyczące praw strony w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków.
“Czy organ podatkowy może wydać decyzję w 7 dni od wszczęcia postępowania? NSA wyjaśnia granice prawa do obrony podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.