Orzeczenie · 2025-03-20

III FSK 113/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-03-20

NSApodatkoweWysokansa

podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczaposiadacz samoistnywspółwłasnośćustawa o podatkach i opłatach lokalnychOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Spółka podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 151 i 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. Kwestionowano również naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego, takich jak art. 45 Konstytucji RP, art. 2a o.p., art. 233 o.p., art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r., art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Główne argumenty spółki dotyczyły błędnego opodatkowania gruntów rolnych (łąk i gruntów ornych) jako zajętych na działalność gospodarczą, mimo że nie były one w ten sposób wykorzystywane, a także kwestii współwłasności i posiadania samoistnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził podstaw do uwzględnienia zarzutów. Wyjaśniono, że art. 2a o.p. dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego, a nie postępowania dowodowego. Sąd szczegółowo omówił przepisy dotyczące podatników podatku od nieruchomości (art. 3 u.p.o.l.), wskazując na pierwszeństwo obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem, nawet w przypadku współwłasności. Przywołano liczne orzecznictwo NSA potwierdzające tę interpretację. Sąd odniósł się również do definicji posiadania samoistnego zgodnie z k.c. oraz do kryteriów uznawania nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21. Stwierdzono, że sporna nieruchomość, będąca ośrodkiem rekreacyjnym, była faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę, co uzasadniało jej opodatkowanie. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podatku od nieruchomości w przypadku współwłasności, posiadania samoistnego oraz związku nieruchomości z działalnością gospodarczą.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i posiadania samoistnego, a także konkretnego rodzaju działalności (ośrodek rekreacyjny). Interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. może być stosowana do innych rodzajów działalności gospodarczej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy grunty stanowiące współwłasność, w tym łąki i grunty orne, które nie są faktycznie wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako zajęte na działalność gospodarczą, gdy posiadaczem samoistnym jest spółka prowadząca działalność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, grunty te podlegają opodatkowaniu, jeśli są faktycznie lub potencjalnie związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez posiadacza samoistnego, nawet jeśli są współwłasnością i część gruntów nie jest bezpośrednio wykorzystywana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy interpretować szeroko, obejmując nieruchomości faktycznie lub potencjalnie wykorzystywane do działalności gospodarczej, a także te, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub są z nim funkcjonalnie powiązane. W przypadku współwłasności, pierwszeństwo w obowiązku podatkowym ma posiadacz samoistny, jeśli jego posiadanie jest wyłączne lub obejmuje całą nieruchomość z zamiarem wyzucia pozostałych współwłaścicieli.

Kto ponosi obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przypadku współwłasności, gdy istnieje posiadacz samoistny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym, nawet jeśli nieruchomość jest współwłasnością, a pozostali współwłaściciele nie posiadają jej samoistnie.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na art. 3 ust. 3 i 4 u.p.o.l. oraz orzecznictwo NSA, wyjaśnił, że reguła opodatkowania samoistnego posiadacza wyprzedza regułę solidarności współwłaścicieli. Oznacza to, że jeśli jeden ze współwłaścicieli jest posiadaczem samoistnym całej nieruchomości, to on ponosi wyłączny obowiązek podatkowy.

Czy art. 2a Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 2a o.p. dotyczy wyłącznie wykładni przepisów prawa materialnego i rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości co do treści tych przepisów na korzyść podatnika, nie ma zastosowania do postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd jednoznacznie stwierdził, że art. 2a o.p. ma zastosowanie jedynie do interpretacji przepisów prawa materialnego, a nie do oceny stanu faktycznego sprawy czy postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (25)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez związane z działalnością gospodarczą można uznać nieruchomości, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa, są przedmiotem działalności przedsiębiorcy lub są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem, nawet jeśli nie są ujęte w ewidencji środków trwałych lub nie są jeszcze wykorzystywane, ale mogą być potencjalnie wykorzystywane.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Właściciele są podatnikami, ale z uwzględnieniem reguły z ust. 3.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 12 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku rolnym

o.p. art. 2a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ma zastosowanie wyłącznie do wykładni przepisów prawa materialnego, nie dotyczy postępowania dowodowego.

o.p. art. 233

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel.

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151