III FSK 1126/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-13
NSApodatkoweŚredniansa
opłata za gospodarowanie odpadamirodzina wielodzietnaKarta Dużej Rodzinyzwolnienie z opłatyuchwała rady gminyprawo miejscoweNSAgospodarka komunalna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki R. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając, że zwolnienie 50% opłaty przysługuje tylko rodzinom wielodzietnym zamieszkującym nieruchomość, a nie jej poszczególnym członkom.

Spółka R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, domagając się 50% zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie Karty Dużej Rodziny. Skarżąca argumentowała, że zwolnienie powinno przysługiwać, ponieważ w lokalach zamieszkują członkowie rodzin wielodzietnych. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że zwolnienie dotyczy wyłącznie rodzin wielodzietnych zamieszkujących nieruchomość jako całość, a nie poszczególnych jej członków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółka domagała się zastosowania 50% zwolnienia z opłaty, powołując się na przepisy dotyczące Karty Dużej Rodziny i uchwałę Rady Miasta C. Zarzuciła błędną wykładnię przepisów, która doprowadziła do odmowy przyznania zwolnienia, mimo zamieszkiwania w lokalach członków rodzin wielodzietnych. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że przepis art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 6 uchwały Rady Miasta C. przewidują zwolnienie dla rodzin wielodzietnych zamieszkujących nieruchomość. W ocenie NSA, użyte sformułowanie „zamieszkała przez rodzinę wielodzietną” oznacza konieczność zamieszkiwania całej rodziny wielodzietnej w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny, a nie tylko jej poszczególnych członków. Skoro sporne nieruchomości nie były zamieszkiwane przez rodziny wielodzietne jako całość, a jedynie przez jednego lub dwóch członków, zwolnienie nie przysługuje. Tym samym NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie przysługuje wyłącznie rodzinom wielodzietnym zamieszkującym nieruchomość jako całość.

Uzasadnienie

Przepis art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwała rady gminy przewidują zwolnienie dla rodzin wielodzietnych zamieszkujących nieruchomość. Użyte sformułowanie „zamieszkała przez rodzinę wielodzietną” oznacza konieczność zamieszkiwania całej rodziny wielodzietnej w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny, a nie tylko jej poszczególnych członków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.c.p.g. art. 6k § ust. 4a

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.K.D.R. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny

Uchwała Rady Miasta C. nr [...] z 16 grudnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi § § 6

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 8 § ust. 1 lub 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 6k ust. 4 u.c.p.g. i § 6 uchwały Rady Miasta C. jako odnosząca się do rodzin wielodzietnych zamieszkujących nieruchomość jako całość, a nie do poszczególnych członków rodziny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że zwolnienie 50% opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługuje, gdy w lokalu zamieszkuje członek rodziny wielodzietnej posiadający Kartę Dużej Rodziny, nawet jeśli nie zamieszkuje tam cała rodzina.

Godne uwagi sformułowania

„zamieszkała przez rodzinę wielodzietną”, oznacza konieczność zamieszkania nieruchomości przez całą rodzinę wielodzietną w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. „może zwolnić” wskazuje, że kompetencje organu stanowiącego do wprowadzenia zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami w całości lub w części mają charakter fakultatywny.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla rodzin wielodzietnych oraz zasady wykładni przepisów prawa miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy C. i jej uchwały, ale zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i ulg dla rodzin wielodzietnych, co czyni ją interesującą dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Czy rodzina wielodzietna może liczyć na ulgę w opłatach za śmieci, jeśli mieszka tylko częściowo? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1126/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1432/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6k ust. 4a
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1432/24 w sprawie ze skargi R. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 października 2023 r., nr SKO.4105.1.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1432/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. w C. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 10 października 2023 r., nr SKO.4105.1.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik, na podstawie art. 173 § 1, art. 175 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 uchwały Rady Miasta C. nr [...] z 16 grudnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.Urz. Woj. Śląskiego z 2021 r. poz. 8577) w zw. z art. 6k ust. 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej: u.c.p.g.) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1512) poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji uznanie, iż uprawnienie do zastosowania zwolnienia w wysokości 50% opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest możliwe wyłącznie w przypadku zamieszkiwania w danym lokalu wszystkich członków rodziny wielodzietnej.
Wobec powyższego autor skargi kasacyjnej wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi, ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach,
3. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
SKO w Częstochowie nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z 23 grudnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie są kwestionowane ustalenia stanu faktycznego, których dokonały organy administracyjne, a Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Wynika z nich, że w lokalach [...], [...] i [...] mieszczących się w budynku wielolokalowym na nieruchomości położonej w C. przy ul. S. [...] zamieszkują odpowiednio dwoje (lokal nr [...]) lub po jednym członku (lokale nr [...] i [...]) rodzin wielodzietnych. Spór w sprawie dotyczył natomiast tego, czy powyższe uzasadnia zastosowanie 50% ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którego to uprawnienia skarżąca dopatruje się w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. oraz w § 6 uchwały Rady Miasta C. Stanowisko prezentowane w tym zakresie przez skarżącą jest błędne.
Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2025 r., III FSK 712/25, przepis art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zawiera normę kompetencyjną, dającą radzie gminy możliwość podjęcia uchwały o zwolnieniu w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 z późn zm.), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1512).
Przywołana regulacja prawna stanowi podstawę do wydania aktu prawa miejscowego, regulującego wymienione wyżej kwestie na terenie danej gminy. Sama w sobie nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do ubiegania się o zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują rodzinny wielodzietne. Należy przy tym zauważyć, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "może zwolnić" wskazuje, że kompetencje organu stanowiącego do wprowadzenia zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami w całości lub w części mają charakter fakultatywny. Tym samym rada gminy nie ma obowiązku podejmowania takiej uchwały, gdyż pozostaje to jedynie w zakresie jej uprawnień (zob. komentarz do art. 6 u.c.p.g. - M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, WKP 2021).
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 4 u.c.p.g. Rada Miasta C. podjęła uchwałę nr [...] z dnia 16 grudnia 2021 r. W § 6 tej uchwały przyjęto, że wprowadza się zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny.
Zarówno z art. 6k ust. 4 u.c.p.g., jak i § 6 cyt. uchwały wynika, że warunkiem zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest to, aby nieruchomość była zamieszkała przez rodzinę wielodzietną, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Użyty przez ustawodawcę i uchwałodawcę zwrot: "zamieszkała przez rodzinę wielodzietną", oznacza konieczność zamieszkania nieruchomości przez całą rodzinę wielodzietną w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, przez rodzinę wielodzietną należy rozumieć rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
W świetle przywołanych regulacji prawnych, organy administracyjne oraz Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznały, że skoro sporne nieruchomości nie były zamieszkiwane przez rodziny wielodzietne, a jedynie przez jej jednego lub dwóch członków, to żadna z osób zamieszkujących na nieruchomości nie powinna korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sam fakt, że osoby te są członkami rodziny wielodzietnej i legitymują się Kartą Dużej Rodziny, nie uprawnia do zastosowania omawianego zwolnienia.
Z tych względów niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia § 6 uchwały Rady Miasta C. w zw. z art. 6k ust. 4 u.c.p.g. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
sędzia del. WSA Marta Waksmundzka-Karasińska sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Dominik Gajewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI