III FSK 111/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wyłączył sędziego Mirosława Wincenciaka od rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego Anny Dalkowskiej, uznając, że powołanie obu sędziów w tym samym trybie może budzić wątpliwości co do bezstronności.
Sędzia NSA Mirosław Wincenciak złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego Anny Dalkowskiej. Powodem była okoliczność, że obaj sędziowie zostali powołani na stanowisko sędziego NSA w tym samym trybie, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten wniosek za zasadny, kierując się względami obiektywnej bezstronności i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Sprawa dotyczyła wniosku sędziego NSA Mirosława Wincenciaka o wyłączenie go od rozpoznania zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 111/24. Postanowienie to dotyczyło wyłączenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej O. S.A. od wyroku WSA w Gdańsku w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sędzia Wincenciak uzasadnił swój wniosek tym, że zarówno on, jak i sędzia Dalkowska, zostali powołani na stanowisko sędziego NSA w tym samym trybie, określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. W związku z tym, że w rozpatrywanym zażaleniu kwestionowano prawidłowość postanowienia o wyłączeniu sędziego Dalkowskiej z uwagi na sposób jej powołania, sędzia Wincenciak uznał, że okoliczność ta może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego własnej bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, przychylił się do argumentacji sędziego Wincenciaka. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie nie tylko obiektywnej bezstronności, ale także budowanie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości poprzez eliminowanie pozorów braku bezstronności. W związku z tym, że powołanie obu sędziów w tym samym trybie mogło budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego Wincenciaka, sąd postanowił go wyłączyć od rozpoznawania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka okoliczność może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego, jeśli może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zwłaszcza w kontekście budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powołanie sędziego w tym samym trybie co sędzia, którego status jest kwestionowany w rozpatrywanej sprawie, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Celem regulacji o wyłączeniu sędziego jest eliminowanie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia NSA Mirosław Wincenciak został powołany na stanowisko w tym samym trybie co sędzia NSA Anna Dalkowska, której status jest kwestionowany, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
zachodzi okoliczność tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie głównym celem regulacji z art. 19 p.p.s.a. jest bowiem budowanie zaufania, które sądy w demokratycznym społeczeństwie muszą wzbudzać w społeczeństwie przez usunięcie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności danego sędziego
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy powołanie sędziego nastąpiło w tym samym trybie co powołanie innego sędziego, którego status jest kwestionowany."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądach administracyjnych, związanej z kontrowersjami wokół sposobu powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych. Wątek dotyczący sposobu powoływania sędziów dodaje jej kontekstu polityczno-prawnego.
“Sędzia sam wnioskuje o wyłączenie: czy ten sam tryb powołania dyskwalifikuje go z orzekania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 111/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Pruszyński Bogusław Woźniak Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Gd 345/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19, art. 22 § 1 i 2 , art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 111/24 z wniosku O. S.A. z siedzibą w P. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 345/23 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2023 r., nr SKO Gd/6449/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 111/24 o wyłączeniu sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy III FSK 111/24. Uzasadnienie W wyniku przeprowadzonego w dniu 5.03.2025 r. losowania składu orzekającego do rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie NSA z 10.01.2025 r., III FSK 111/24 o wyłączeniu jej od rozpoznania sprawy o sygn. III FSK 111/24 - ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku WSA w Gdańsku z 2.10.2023 r., I SA/Gd 345/23, wydanego w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję SKO w Gdańsku z 1.02.2023 r., nr SKO Gd/6449/21, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. - wyłoniono do składu sędziego NSA Mirosława Wincenciaka. Pismem z 12.03.2025 r. sędzia NSA Mirosław Wincenciak na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 945 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od rozpoznawania zażalenia na postanowienie o wyłączenie sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt III FSK 111/24, wskazując że na sędziego NSA został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), a więc w tym samym trybie, co sędzia NSA Anna Dalkowska. Z tego względu uważa, że zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie, badając prawidłowość postanowienia NSA z 10.01.2025 r. musiałby bowiem odnosić się do kwestii prawnych związanych także z jego powołaniem, a okoliczność ta mogłaby powodować wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18-24 p.p.s.a.) przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz wyłączenie przez sąd - na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.). W myśl art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na żądanie sędziego bądź na wniosek strony, stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy z zachowaniem bezstronności sędziowskiej. Dokonując oceny, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przyczyna uzasadniająca wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., należy mieć na względzie, że chodzi o to, aby sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności (wymiar obiektywny bezstronności), lecz także aby w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom (reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności). Ten wymiar bezstronności, tzw. bezstronność subiektywna, polega na tym, że sędzia musi mieć jeszcze dodatkowo wewnętrzne przekonanie o możliwości wydania wyroku bez faworyzowania któregokolwiek z uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze, kierując się względami tzw. bezstronności obiektywnej, wniosek sędziego NSA Mirosława Wincenciaka w sprawie wyłączenia go od orzekania w postępowaniu zasługuje na uwzględnienie, skoro w podlegającym w tej sprawie zażaleniu sędzia NSA Anna Dalkowska kwestionuje prawidłowość postanowienia, w którym poddano w wątpliwość jej status sędziego NSA, z uwagi na fakt powołania na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ww. ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sędzia NSA Mirosław Wincenciak również został powołany na to stanowisko w takim samym trybie. W tej sytuacji zachodzi okoliczność tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, głównym celem regulacji z art. 19 p.p.s.a. jest bowiem budowanie zaufania, które sądy w demokratycznym społeczeństwie muszą wzbudzać w społeczeństwie przez usunięcie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności danego sędziego oraz zapewnienia takiej bezstronności przez wyeliminowanie podstaw do wysuwania takich wątpliwości. W świetle powyższego zasadne jest wyłącznie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od orzekania w sprawie III FSK 111/24. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI