Orzeczenie · 2024-07-11

III FSK 1103/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-07-11
NSApodatkoweWysokansa
ulgi płatniczezwrot dotacjiustawa o finansach publicznychuznanie administracyjnewykładnia prawaskarga kasacyjnaNSAfundacja

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji F. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji. Fundacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 61 pkt 1 i art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych) poprzez błędną wykładnię i niezasadne oddalenie skargi, twierdząc, że spełnia ustawowe kryteria dla przyznania ulgi, w tym uzasadnione względy społeczne i gospodarcze. Podnosiła, że jednorazowy zwrot dotacji zagrozi jej działalności, zatrudnieniu i realizacji celów społecznych. Zarzucała również naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwą kontrolę stanu faktycznego i prawnego przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że stosowanie instytucji umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. wymaga wykładni zawężającej, gdyż stanowi wyjątek od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych. Stwierdził, że Fundacja nie wykazała szczególnych, wyjątkowych względów uzasadniających odstąpienie od obowiązku zapłaty. Podkreślił, że WSA prawidłowo ocenił, iż Fundacja wcześniej nie wywiązywała się z układu ratalnego, nie wykazała dochodów na spłatę zobowiązania, a okoliczności powstania należności nie były zdarzeniami nadzwyczajnymi. NSA zgodził się z WSA, że z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek zwrotu dotacji spowodował niemożność prowadzenia działalności, a Fundacja generuje stałe dochody. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie, który nie oznacza dowolności, lecz wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności. NSA uznał również za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów administracji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o ulgach płatniczych w ustawie o finansach publicznych, zasady kontroli sądowej decyzji uznaniowych, wymogi dowodowe przy wnioskach o rozłożenie na raty zobowiązań publicznoprawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i zwrotu dotacji, ale zasady wykładni i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy dotyczące ulg płatniczych (umorzenie, rozłożenie na raty) w ustawie o finansach publicznych powinny być interpretowane zawężająco, a przesłanki do ich przyznania (względy społeczne lub gospodarcze) wymagają wykazania szczególnych, wyjątkowych okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stosowanie instytucji umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. wymaga wykładni zawężającej, ponieważ stanowi wyjątek od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych. "Uzasadnione względy" to względy szczególne, wyjątkowe.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko, że przepisy o ulgach płatniczych są wyjątkiem od reguły i wymagają wykładni zawężającej. Fundacja nie wykazała szczególnych względów, a jedynie ogólne trudności finansowe.

Czy sąd administracyjny prawidłowo kontroluje decyzje organów administracji oparte na uznaniu administracyjnym, w tym postępowanie dowodowe i ocenę przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny prawidłowo kontroluje decyzje oparte na uznaniu administracyjnym, badając, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, a także czy decyzja nie jest wynikiem dowolności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ administracji zrealizował swoje obowiązki, a kontrola sądowa obejmuje badanie prawidłowości postępowania i oceny dowodów, nawet w sprawach uznaniowych.

Czy odmowa rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji dla fundacji, która realizuje cele społeczne i zatrudnia pracowników, jest uzasadniona, jeśli nie wykazano niemożności prowadzenia działalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa jest uzasadniona, jeśli fundacja nie wykazała szczególnych względów uzasadniających ulgę, a jedynie ogólne trudności finansowe, zwłaszcza gdy nie udowodniono, że obowiązek zwrotu uniemożliwi prowadzenie działalności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że fundacja nie wykazała, iż obowiązek zwrotu dotacji spowodował niemożność prowadzenia działalności, a jej sytuacja finansowa, mimo wydatków, pozwalała na generowanie środków na spłatę zobowiązań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (10)

Główne

u.f.p. art. 64 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa o finansach publicznych

Wymaga wykładni zawężającej; "uzasadnione względy" to względy szczególne, wyjątkowe; możliwości płatnicze zobowiązanego są jednym z kryteriów.

Pomocnicze

u.f.p. art. 61 § pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 pkt 1 i art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. poprzez błędną wykładnię i niezasadne oddalenie skargi w przedmiocie rozłożenia na raty zobowiązania, mimo spełniania ustawowych kryteriów (względy społeczne/gospodarcze, możliwości płatnicze). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7b, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewłaściwą kontrolę prawidłowości działalności administracji, postępowania dowodowego i granic uznania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

stosowanie instytucji umorzenia zaległości (...) ze swojej istoty wymaga wykładni zawężającej, ponieważ stanowi wyjątek od obowiązku uiszczenia należności o charakterze publicznoprawnym. • "Uzasadnione względy", o których stanowi ten przepis to właśnie względy szczególne, wyjątkowe, które w danym, konkretnym przypadku uzasadniają możliwość odstąpienia od obowiązku uiszczenia należności pieniężnej o charakterze publicznoprawnym. • Uznaniowy charakter decyzji (...) nie może oznaczać dowolności, a zatem wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale powinien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Paweł Borszowski

sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ulgach płatniczych w ustawie o finansach publicznych, zasady kontroli sądowej decyzji uznaniowych, wymogi dowodowe przy wnioskach o rozłożenie na raty zobowiązań publicznoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i zwrotu dotacji, ale zasady wykładni i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii możliwości uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, co jest istotne dla wielu podmiotów. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące uznania administracyjnego i jakie dowody są potrzebne.

Czy można uniknąć zwrotu dotacji? NSA wyjaśnia, kiedy ulga płatnicza jest możliwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst