III FSK 11/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą egzekucji z wynagrodzenia za pracę, uznając, że organ egzekucyjny miał podstawy do podjęcia takiej czynności, a jej nieskuteczność nie świadczy o naruszeniu prawa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Poznaniu w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie przez WSA zasadności zajęcia wynagrodzenia za pracę, mimo braku stosunku pracy. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ egzekucyjny miał podstawy do podjęcia próby zajęcia wynagrodzenia, opierając się na posiadanych danych (PIT-11), a nieskuteczność tej czynności nie oznacza jej niezgodności z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca kwestionowała zasadność podjęcia przez organ egzekucyjny próby zajęcia jej wynagrodzenia za pracę, argumentując, że nie posiadała stosunku pracy, a organ nie ustalił jej majątku. Zarzucała WSA niewłaściwą kontrolę działalności organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a dokument zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia był zgodny z wymogami rozporządzenia. Podkreślono, że organ egzekucyjny dysponował dokumentem PIT-11 wskazującym na dochód ze stosunku pracy za 2021 r., co stanowiło podstawę do podjęcia działań. NSA wyjaśnił, że nieskuteczność czynności egzekucyjnej nie oznacza jej dokonania z naruszeniem przepisów ustawy, a celem postępowania egzekucyjnego jest jak najszybsze zaspokojenie wierzyciela. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nieskuteczność czynności egzekucyjnej nie oznacza jej dokonania z naruszeniem przepisów ustawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ egzekucyjny miał podstawy do podjęcia próby zajęcia wynagrodzenia na podstawie posiadanych danych (PIT-11). Nieskuteczność czynności nie świadczy o jej niezgodności z prawem, a celem jest szybkie zaspokojenie wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Naruszenie przepisu może polegać na podjęciu czynności niedopuszczalnej lub podjęciu dopuszczalnej czynności w sposób naruszający ustawę. Nieskuteczność czynności nie jest równoznaczna z naruszeniem ustawy.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Celem egzekucji jest jak najszybsze zaspokojenie wierzyciela. Organ ma obowiązek podjąć działania zmierzające do zajęcia majątku, jeśli posiada informacje o jego istnieniu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 72 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy doręczenia zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę.
u.p.e.a. art. 72 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy doręczenia zawiadomienia zobowiązanemu i jego pełnomocnikowi oraz oświadczenia pracodawcy.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 7 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Motywy rozstrzygnięcia.
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych art. załącznik nr 1
Wzór zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. b u.p.e.a. - błędna kontrola WSA, utrzymanie w mocy postanowień mimo braku dążenia do realizacji zasady z art. 7 § 2 u.p.e.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. - błędna kontrola WSA, utrzymanie w mocy postanowień mimo braku ustalenia majątku i próby zajęcia wynagrodzenia przy braku stosunku pracy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. - brak czynności mających na celu ustalenie źródła dochodu i zastosowania właściwego środka egzekucyjnego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - utrzymanie w mocy postanowienia mimo dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 § 1, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - naruszenie zasady praworządności, zaufania i dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - niezgodne z przepisami sporządzenie postanowień, nieznane motywy rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 ust. 1 p.u.s.a. - wadliwe uzasadnienie wyroku WSA (bezokrytyczne przyjęcie argumentów organu, powielenie przepisów, ignorowanie argumentów skarżącej).
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 333/23 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 3 marca 2023 r. nr 3001-IEE.7113.8.2023 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Istota sporu w sprawie, wyrażona sformułowanymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami kasacyjnymi, sprowadza się do oceny zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargi na czynność egzekucyjną. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. b u.p.e.a. Rację ma bowiem Sąd I instancji stwierdzając, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami regulującymi sposób i formę dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę. Brak skuteczności zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie oznacza dokonania jej niezgodnie z przepisami ustawy, bowiem w następstwie nieskutecznej czynności egzekucyjnej nie dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego i w konsekwencji nie można stwierdzić, że w jej wyniku organ zastosował środek egzekucyjny, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu egzekucyjnym wynikająca z art.7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej ma zastosowanie w stopniu, w jakim pozwala na to specyfika tego postępowania. Celem egzekucji administracyjnej jest jak najszybsze zaspokojenie wierzyciela (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Pojęcia nieskuteczności czynności egzekucyjnej nie należy mylić ze skutecznością (efektywnością) zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie każda podjęta czynność egzekucyjna doprowadza do zastosowania środka egzekucyjnego i w konsekwencji wyegzekwowania obowiązku. Nieskuteczność czynności nie świadczy natomiast o jej dokonaniu z naruszeniem przepisów ustawy i tym samym okoliczność ta nie stanowi podstawy do uchylenia czynności na podstawie art. 54 u.p.e.a.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności zasadności podejmowania czynności egzekucyjnych i rozróżnienia między nieskutecznością czynności a jej niezgodnością z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby zajęcia wynagrodzenia za pracę, gdy zobowiązany nie posiadał stosunku pracy, ale organ dysponował innymi danymi sugerującymi możliwość uzyskania dochodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – próby zajęcia wynagrodzenia, która okazała się nieskuteczna. Wyjaśnia istotne rozróżnienie między nieskutecznością a wadliwością czynności, co jest kluczowe dla zrozumienia praw i obowiązków w postępowaniu egzekucyjnym.
“Egzekucja z wynagrodzenia, które nie istnieje? NSA wyjaśnia, kiedy organ działał legalnie.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 11/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Dauter /przewodniczący/ Dominik Gajewski Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Po 333/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-09-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 54 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 333/23 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 3 marca 2023 r. nr 3001-IEE.7113.8.2023 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 333/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. K. (dalej jako "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 3 marca 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Poznaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, dalej jako: "u.p.e.a.") przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień, podczas gdy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu błędnie utrzymał w mocy, w części, postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P., w sytuacji w której w ocenie Skarżącej organ egzekucyjny nie dążył do zrealizowania zasady wynikającej z art. 7 § 2 u.p.e.a.. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. nie przeprowadził bowiem właściwej weryfikacji w przedmiocie majątku posiadanego przez Zobowiązaną, jak również ewentualnego źródła dochodu i tym samym nie podjął próby zastosowania środka egzekucyjnego, który prowadziłby bezpośrednio do wykonania obowiązku. Z uwagi na te okoliczności podjął próbę zastosowania środka egzekucyjnego, który z założenia nie mógł być skuteczny; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień w sytuacji, gdy wbrew obowiązującym przepisom Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. nie ustalił majątku posiadanego przez Zobowiązaną, jak również ewentualnych źródeł dochodu i z tego powodu w sposób bezpodstawny podjął próbę zajęcia wynagrodzenia za pracę podczas, gdy pani K. K. nie miała zawartego stosunku pracy. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązany był do uchylenia skarżonych postanowień, czego w niniejszej sprawie nie uczynił; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień w sytuacji, gdy nie podjęto czynności mających na celu ustalenie ewentualnego źródła dochodu Skarżącej i tym samym zastosowania właściwego środka egzekucyjnego, który prowadziłby bezpośrednio do wykonania obowiązku; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 ww. ustawy w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień, podczas gdy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji pomimo, że dokonano czynność egzekucyjną z naruszeniem ustawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 § 1, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień, pomimo że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady działania w zgodzie i w poszanowaniu obowiązujących przepisów prawa, działał w sposób niebudzący zaufania do organów, a także w sposób naruszający zasadę dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie dokonał ponownego rozpoznania sprawy, do czego był zobowiązany mając na uwadze ww. przepisy oraz lakonicznie i bezrefleksyjnie przyjął stanowisko organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji pominął przy tym istotne okoliczności stanu faktycznego dotyczące braku możliwości skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego. W konsekwencji tego niesłusznie utrzymał w mocy skarżone postanowienie organu pierwszej instancji podczas, gdy zobowiązany był do jego uchylenia. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązany był do uchylenia skarżonych postanowień, czego w niniejszej sprawie nie uczynił; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów nie uwzględnił skargi i nie uchylił skarżonych postanowień podczas gdy zostały one sporządzone w sposób niezgodny z ww. przepisami, albowiem Skarżącej nie są znane motywy rozstrzygnięcia i nie są one przekonujące; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, dalej jako: "p.u.s.a."), poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób niespełniający wymogów tego przepisu, jak i sprawiedliwego procedowania przejawiając się w szczególności tym, że Sąd pierwszej instancji: • bezkrytycznie przyjął, iż organ pierwszej instancji posiadał podstawy do zajęcia wynagrodzenia za pracę, podczas gdy na podstawie danych urzędowych posiadał możliwość ustalenia, że Zobowiązana nie posiada zawartego stosunku pracy; • w sposób bezkrytyczny przyjął uzasadnienie organów za słuszne nie konfrontując tego jednocześnie z argumentami podnoszonymi przez Skarżącą w treści złożonej skargi; • w uzasadnieniu skarżonego wyroku w istocie wyłącznie powielił argumenty organu oraz zacytował treść obowiązujących przepisów; • w całości zignorował fakt, że postanowienia organów podatkowych nie wypełniają zasady działania na podstawie przepisów. W ocenie Skarżącej, w konsekwencji przedstawionych okoliczności wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uznać należy za nielogiczne, blankietowe, bezzasadne i bezpodstawne. Powyższe powoduje, że motywy wyroku nie są dla Strony znane, a tym samym jego uzasadnienie zostało sporządzone w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, względnie o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od organu na rzecz Skarżącej, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. To oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami przewidzianymi w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a tym samym zarzutami i wnioskami sformułowanymi w skardze kasacyjnej. Istota sporu w sprawie, wyrażona sformułowanymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami kasacyjnymi, sprowadza się do oceny zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargi na czynność egzekucyjną. Zaskarżoną czynnością było podjęcie próby zajęcia wynagrodzenia za pracę. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 54 § 4 pkt 2 lit. b u.p.e.a. Rację ma bowiem Sąd I instancji stwierdzając, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami regulującymi sposób i formę dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę. Dokument zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę jest zgodny z wzorem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Zawiadomienie zawiera również wezwanie, o którym mowa w art. 72 § 1 zd. 2 u.p.e.a., aby pracodawca nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. W dokumencie zamieszczono także wezwania i pouczenia, o których mowa w art. 72 § 4 u.p.e.a. Ponadto zawiadomienie, którym podjęto próbę zajęcia wynagrodzenia za pracę, zostało skutecznie doręczone spółce 15 listopada 2022 r., przez co spełniony został wymóg doręczenia zawiadomienia z art. 72 § 1 zd. 1 u.p.e.a. Natomiast zgodnie z art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a zobowiązanej doręczono zawiadomienie dnia 28 listopada 2022 r., a jej pełnomocnikowi 18 listopada 2022 r. W przypadku doręczenia tytułów wykonawczych przed podjęciem zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczenia tych dokumentów (art. 72 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Sąd I instancji prawidłowo przyznał więc rację organowi, że miał on podstawy do podjęcia działań zmierzających do zajęcia wynagrodzenia za pracę. Brak skuteczności zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie oznacza dokonania jej niezgodnie z przepisami ustawy, bowiem w następstwie nieskutecznej czynności egzekucyjnej nie dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego i w konsekwencji nie można stwierdzić, że w jej wyniku organ zastosował środek egzekucyjny, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do wskazanej przez Skarżącą podstawy skargi na czynność egzekucyjną, tj. dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), należy wyjaśnić, że może to polegać na podjęciu przez organ egzekucyjny czynności niedopuszczalnej przez ustawę, jak i podjęciu czynności, która co prawda jest dopuszczalna, ale sposób jej podjęcia narusza przepisy ustawy. W tej sprawie nie ma wątpliwości, że podjęte wobec Skarżącej czynności w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę, mieszczą się w pojęciu czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. i stanowią dopuszczalny środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Istotne w sprawie jest to, że kierując egzekucję do składnika majątku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. nie dysponował informacją z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyrejestrowaniu z ZUS Skarżącej jako pracownika Spółki. Taka informacja nie wynikała także z dostępnych w urzędzie systemów informatycznych. Organ egzekucyjny był natomiast w posiadaniu dokumentu PIT-11 (odnotowanego w dostępnych bazach danych), z treści którego wynikało, że z tytułu zatrudnienia w Spółce K. sp. z o.o. Skarżąca uzyskała dochód za 2021 r.. Organ egzekucyjny miał zatem podstawy do podjęcia działań zmierzających do zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącej u ww. pracodawcy. Nie wybrał przy tym jakiegokolwiek środka egzekucyjnego, lecz taki, który - według danych widniejących w systemach informatycznych urzędu - rokował uzyskaniem środków na pokrycie egzekwowanej należności. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu egzekucyjnym wynikająca z art.7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej ma zastosowanie w stopniu, w jakim pozwala na to specyfika tego postępowania. Celem egzekucji administracyjnej jest jak najszybsze zaspokojenie wierzyciela (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Z tego względu, mając informację o potencjalnym majątku zobowiązanego, organ egzekucyjny ma obowiązek bezzwłocznie podjąć działania zmierzające do zajęcia tego majątku. Odsuwanie w czasie czynności egzekucyjnej (np. z uwagi na weryfikację majątku zobowiązanego, ustalonego w oparciu o dane będące w posiadaniu organu egzekucyjnego) może bowiem prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Z powyższych względów, jako niezasadny należało również ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. Nie ulega wątpliwości, że pierwszą zasadą prowadzenia egzekucji jest wybór takiego środka egzekucyjnego, który umożliwi w ogóle egzekucję należności, kolejną natomiast jest wybór najmniej uciążliwego środka, przy czym obowiązuje ona jedynie w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Sąd I instancji trafnie zauważył, że Skarżąca, która wniosła jedną skargę zawartą w dwóch odrębnych pismach, w jednym piśmie zakwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości, natomiast w drugim piśmie wyłącznie w części, w której organ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w części dotyczącej oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W żadnym z ww. pism Skarżąca nie podniosła jednak zarzutów odnoszących się pozostałej części postanowienia (w której organ uchylił postanowienie organu I instancji i uwzględnił skargę na czynność egzekucyjną). Natomiast czynność egzekucyjna zmierzająca do zajęcia wynagrodzenia za pracę w sytuacji, w której organ egzekucyjny dysponował dokumentem potwierdzającym osiągnięcie przez Skarżącą dochodu ze stosunku pracy za 2021 r., była racjonalnym działaniem mającym na celu wykonanie obowiązku. Nieskuteczność czynności nie świadczy natomiast o jej dokonaniu z naruszeniem przepisów ustawy i tym samym okoliczność ta nie stanowi podstawy do uchylenia czynności na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że wobec tego, że zajęcie wynagrodzenia skarżącej nie mogło doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku, czynność ta została przeprowadzona z naruszeniem art. 7 § 2 u.p.e.a. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być bowiem traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko Skarżącej, że podjęcie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. czynności zmierzających do zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy, u którego nie jest ona zatrudniona od lipca 2021 r. należy utożsamiać z naruszeniem wyrażonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. Pomijając fakt, że w następstwie zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, brak skuteczności ww. czynności nie oznacza dokonania jej niezgodnie z przepisami ustawy. Z zaistniałej sytuacji nie można wywieść, że organ egzekucyjny zaniechał czynności mających na celu ustalenie majątku Skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że działania organu egzekucyjnego, zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego, nie zawsze odnoszą pożądany skutek. W przypadku nieskuteczności czynności egzekucyjnej nie następuje zajęcie wierzytelności zobowiązanego z tytułu wynagrodzenia za pracę. Pracodawca, któremu doręczono zawiadomienie o zajęciu, nie realizuje zatem zajęcia. Powinien wyłącznie złożyć organowi egzekucyjnemu oświadczenie, o którym mowa w art. 72 § 4 § 1 pkt 2 lit. b u.p.e.a., o rodzaju przeszkody do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, z którego to obowiązku - w przedmiotowej sprawie - K. sp. z o.o. się wywiązała. Pojęcia nieskuteczności czynności egzekucyjnej nie należy mylić ze skutecznością (efektywnością) zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie każda podjęta czynność egzekucyjna doprowadza do zastosowania środka egzekucyjnego i w konsekwencji wyegzekwowania obowiązku. Nieskuteczność czynności nie świadczy natomiast o jej dokonaniu z naruszeniem przepisów ustawy i tym samym okoliczność ta nie stanowi podstawy do uchylenia czynności na podstawie art. 54 u.p.e.a. Nie ma zatem racji Skarżąca twierdząc, że wobec tego, że zajęcie wynagrodzenia nie mogło doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku, czynność ta została przeprowadzona z naruszeniem art. 7 § 2 u.p.e.a. Z powołanych wyżej względów, brak jest również uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 § 1, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Rację ma bowiem Sąd I instancji stwierdzając, że postanowienie w zakresie dotyczącym uchylenia postanowienia organu I instancji i uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną nie zawiera uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem postanowienia. Organ odwoławczy dokonał bowiem prawidłowej oceny rozstrzygnięcia organu I instancji i uchylenia postanowienia organu I instancji w części i w tym zakresie uwzględnienia skargi, a w pozostałej części utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, co nastąpiło z uwzględnieniem zasad: praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz dwuinstancyjności, wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu odpowiadającym wymogom, jakie stawia art. 124 § 2 k.p.a. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy Sąd I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy. O naruszeniu art. 1 § 1 p.u.s.a. można natomiast mówić w przypadku, gdyby sąd administracyjny zaniechał wykonania kontroli sądowoadministracyjnej, odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem. W badanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, w związku z czym zarzut należało uznać jako bezzasadny. Wbrew prezentowanemu w skardze kasacyjnej stanowisku, zaskarżony wyrok nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym określonym w tym przepisie, w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. W świetle przedstawionej wyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). s. Dominik Gajewski s. Bogusław Dauter s. Krzysztof Przasnyski (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI