III FSK 1062/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach, który uchylił decyzję o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym zarzutem było naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 i 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej (o.p.). Sąd podkreślił, że przesłanka 'uzasadnionej obawy' niewykonania zobowiązania podatkowego, będąca podstawą zabezpieczenia, jest zwrotem nieostrym i może obejmować sytuacje, gdy podatnik uwzględnia przy rozliczeniu faktury, które mogły nie odzwierciedlać rzeczywistych transakcji gospodarczych. NSA zaznaczył, że postępowanie zabezpieczające nie wymaga ostatecznego udowodnienia zobowiązania podatkowego, a jedynie istnienia uzasadnionej obawy jego niewykonania, co odróżnia je od postępowania wymiarowego. Sąd skrytykował WSA za zbyt rygorystyczne podejście do dowodów i brak uwzględnienia specyfiki postępowania zabezpieczającego, w tym kwestii przybliżonej kwoty zobowiązania oraz oceny trwałości nieuiszczania zobowiązań. NSA podzielił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki 'uzasadnionej obawy' niewykonania zobowiązania podatkowego w postępowaniu zabezpieczającym, specyfika tego postępowania w kontekście dowodowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy musi udowodnić istnienie zobowiązania podatkowego, czy wystarczy uzasadniona obawa jego niewykonania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu zabezpieczającym wystarczy istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, nie jest wymagane ostateczne udowodnienie jego istnienia lub wysokości.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przesłanka 'uzasadnionej obawy' jest zwrotem nieostrym i może obejmować sytuacje podejrzenia o wykorzystanie faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji. Postępowanie zabezpieczające ma inny cel niż wymiarowe i nie wymaga takiej samej pewności dowodowej.
Czy uwzględnienie przez podatnika faktur, które mogły nie odzwierciedlać rzeczywistych transakcji gospodarczych, stanowi przesłankę do zastosowania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie sytuacje mogą stanowić wypełnienie przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że orzecznictwo przyjmuje, iż podejrzenie uczestnictwa w łańcuchu podmiotów wykorzystujących konstrukcję VAT do oszustw podatkowych daje podstawę do przyjęcia uzasadnionej obawy niewykonania zabezpieczonych kwot.
Czy organ podatkowy w decyzji o zabezpieczeniu musi określić przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z taką samą precyzją jak w decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w decyzji o zabezpieczeniu nie oznacza, że jest to kwota ostateczna; to zadanie dla decyzji wymiarowej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustawodawca używa określenia 'przybliżona kwota' w odniesieniu do zobowiązania podatkowego w decyzji o zabezpieczeniu, co odróżnia ją od decyzji wymiarowej.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 33 § § 1 i 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłanka uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, która może obejmować sytuacje takie jak trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, zbywanie majątku utrudniające egzekucję, a także uwzględnianie faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie zinterpretował i zastosował art. 33 § 1 i 4 pkt 2 o.p., uznając, że organy nie wykazały przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. • WSA błędnie uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, dokonując dowolnej i niepełnej oceny dowodów w zakresie istnienia i wysokości zobowiązania podatkowego. • WSA bezzasadnie uznał, że organ nie przeprowadził własnego i samodzielnego rozpatrzenia sprawy, naruszając zasadę dwuinstancyjności. • WSA bezzasadnie przyjął, że organ nie przedstawił uzasadnienia faktycznego i prawnego dla określenia zobowiązań.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
przesłanka ta jest oparta na określeniu nieostrym będącym zwrotem szacunkowym uzasadnionej obawy odniesionym do niewykonania zobowiązania podatkowego • Jako spełnienie przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego należy uznać sytuację, w której spółka uwzględnia przy rozliczeniu podatku faktury, które mogły nie odzwierciedlać rzeczywistych transakcji gospodarczych • organy podatkowe nie muszą więc udowadniać nierzetelności transakcji, prowadzić postępowania w celu ustalenia i udowodnienia prawdy • W ramach postępowania w przedmiocie zabezpieczenia nie dokonuje się oceny prawidłowości ustaleń organów podatkowych jako ostatecznych i wiążących dla określenia zobowiązania podatkowego
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki 'uzasadnionej obawy' niewykonania zobowiązania podatkowego w postępowaniu zabezpieczającym, specyfika tego postępowania w kontekście dowodowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - zabezpieczenia zobowiązań, a orzeczenie NSA precyzuje kluczowe przesłanki, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“NSA: Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego – co to oznacza w praktyce?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.