III FSK 1055/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-25
NSApodatkoweWysokansa
odpady komunalnebursa szkolnanieruchomość zamieszkałanieruchomość niezamieszkałanieruchomość mieszanaopłata za gospodarowanie odpadamiustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachNSAprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla bursy, uznając ją za nieruchomość mieszaną.

Sprawa dotyczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla bursy szkolnej. Skarżący kwestionował zakwalifikowanie bursy jako nieruchomości mieszanej (częściowo zamieszkałej, częściowo niezamieszkałej), argumentując, że powinna być traktowana jako nieruchomość niezamieszkała. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że bursę należy traktować jako nieruchomość mieszaną, ponieważ uczniowie faktycznie w niej przebywają, zaspokajając codzienne potrzeby, nawet jeśli nie jest to stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. N. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla [...] Bursy Szkolnej. Problem sprowadzał się do prawidłowej kwalifikacji bursy jako nieruchomości na potrzeby naliczania opłat. Organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że bursa jest nieruchomością mieszaną – częściowo zamieszkaną przez uczniów, a częściowo niezamieszkaną (części administracyjne, techniczne). Skarżący argumentował, że uczniowie mają stałe miejsce zamieszkania w domach rodzinnych i bursa powinna być traktowana jako nieruchomość niezamieszkała. NSA, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślił, że pojęcie 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy rozumieć szerzej niż w Kodeksie cywilnym i wiązać z faktycznym przebywaniem oraz zaspokajaniem codziennych potrzeb. Bursa, w której uczniowie przebywają przez okres roku szkolnego, spełnia kryteria nieruchomości zamieszkałej, nawet jeśli pobyt jest czasowy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Bursę szkolną należy kwalifikować jako nieruchomość mieszaną, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy rozumieć szerzej niż w Kodeksie cywilnym i wiązać z faktycznym przebywaniem oraz zaspokajaniem codziennych potrzeb. Bursa, w której uczniowie przebywają przez okres roku szkolnego, spełnia kryteria nieruchomości zamieszkałej, nawet jeśli pobyt jest czasowy, a część obiektu służy innym celom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie z wąskim rozumieniem terminu 'zamieszkiwania' z k.c. Obejmuje to także czasowe przebywanie w celach zaspokajania codziennych potrzeb życiowych.

u.c.p.g. art. 6c § ust. 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

u.c.p.g. art. 6c § ust. 2b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.

u.c.p.g. art. 6j § ust. 4

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku nieruchomości mieszanej, opłata stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6i § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Dotyczy ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

u.c.p.g. art. 6i § ust. 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Reguluje kwestię opłaty w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w ciągu miesiąca.

u.c.p.g. art. 6m § ust. 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek złożenia nowej deklaracji w przypadku zmiany danych mających wpływ na wysokość opłaty.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej, która została uznana za zbyt wąską na potrzeby ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bursa szkolna jest nieruchomością mieszaną, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.

Odrzucone argumenty

Bursa szkolna powinna być traktowana jako nieruchomość niezamieszkała. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'zamieszkiwania' na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu 'zamieszkiwania', jakie przypisuje się mu na gruncie kodeksu cywilnego zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale zamieszkiwanie oznacza także czasowe przebywanie w miejscowości w celach osobistych lub zawodowych. Kluczowy jest faktyczny pobyt na nieruchomości.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

członek

Paweł Borszowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla placówek takich jak bursy, internaty, akademiki, które nie są stałym miejscem zamieszkania w rozumieniu k.c., ale faktycznie służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kwalifikacji nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za śmieci i pokazuje, jak sądy interpretują pojęcia 'zamieszkania' w kontekście specyficznych obiektów, takich jak bursy szkolne, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i zarządców.

Bursa płaci za śmieci jak dom? NSA rozstrzyga, czy placówka edukacyjna to 'nieruchomość zamieszkała'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1055/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Borszowski
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
I SA/Kr 900/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-11-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 6c ust. 2b, art. 6j ust. 4, art. 6i ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant Anna Błażejczyk, , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 900/22 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 maja 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/31/2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 9 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 900/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. N. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 maja 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
1.2. Prezydent Miasta K. decyzją z 17 grudnia 2021 r., określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec [...] Bursy Szkolnej, działającej przez skarżącego, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. Łącznie Prezydent określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. w kwocie 16.032,17 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie weryfikacji deklaracji złożonych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w ich treści w zakresie wypełnienia błędnych formularzy deklaracji. Zdaniem Prezydenta obiekty typu bursy powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości powinny być stosowane formularze typu DM, uwzględniające w części zamieszkanej faktyczną ilość osób zamieszkujących w obiekcie (tj. uczniów) oraz w części niezamieszkanej ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 9 maja 2022 r. uchyliło decyzję Prezydenta w całości i określiło "wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec skarżącego prowadzącego [...] Bursę Szkolną, za poszczególne miesiące w okresie od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r." w takich samych kwotach jak organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że błędnie określono stronę w decyzji organu pierwszej instancji. Prezydent Miasta K. w wyrzeczeniu decyzji określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec [...] Bursy Szkolnej. Gdy tymczasem stroną w postępowaniu jest skarżący, który jest osobą prowadzącą [...] Bursę Szkolną. Zgodnie z art. 168 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U.2021 r., poz. 1082) - osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Zgłoszenie do ewidencji zawiera oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić placówkę. Również w trakcie weryfikacji deklaracji złożonych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w ich treści w zakresie wypełnienia błędnych formularzy deklaracji. Prezydent zaznaczył, że obiekty typu bursy powinny być zakwalifikowane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wobec czego do powyższych nieruchomości powinny być stosowane formularze typu DM, uwzględniające w części zamieszkanej faktyczną ilość osób zamieszkujących w obiekcie (tj. uczniów) oraz w części niezamieszkanej ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu, o czym organ I instancji poinformował stronę w formie pisemnej, pismem z dnia 28 września 2021 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO przytoczyło przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r. poz. 888, ze zm.; dalej: "u.c.p.g.") oraz uchwały XLV/1197/20 i przedstawiło szczegółowe wyliczenia opłaty za poszczególne okresy, przyjmując stawki dla nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, wskazując, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową nieruchomość jako nieruchomość która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość na której nie zamieszkują mieszkańcy. Zdaniem sądu "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie k.c. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, sezonowo, czyli bursy, internaty, czy akademiki. Redakcja normatywna przepisów art. 6c ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 2b u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że nie ma najmniejszej wątpliwości, że bursa jest placówką zapewniające opiekę i wychowanie, zakwaterowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. W tym okresie uczęszczania ucznia do szkoły poza miejscem stałego zamieszkania, bursa stanowi dla ucznia centrum życia, a w szczególności stołowania się, uczenia się, wypoczynku po nauce i nocowania. Zamieszkiwanie uczniów w bursie jest więc tym rodzajem pobytu, który cechuje zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych ucznia w kwaterze faktycznie zajmowanej.
Za nieuzasadniony sąd pierwszej instancji uznał również zarzut naruszenia art. 6j ust. 4 u.c.p.g. w związku z § 7 uchwały nr XLV/1197/20. Zgodnie z art. 6j ust. 4 u.c.p.g. przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3. Natomiast § 7 nr XLV/1197/20 stanowi, że w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat określonych w § 2 (obliczonej zgodnie z § 1) i § 5. W sytuacji, gdy nieruchomość, na której prowadzona jest bursa, została prawidłowo uznana przez organy orzekające w sprawie za nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, organy orzekające prawidłowo zastosowały stawki opłaty określone w przepisach.
1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego:
1) art. 6c ust. 2b u.c.p.g. poprzez uznanie, że nieruchomość (budynek) będąca we władaniu skarżącego (osoby prowadzącej [...] Bursę Szkolną) jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, podczas gdy nieruchomość zajmowana przez bursę zalicza się do kategorii nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy,
2) art. 6j ust. 4 u.c.p.g. w związku z §7 uchwały Nr XLV/1197/20 Rady Miasta K. z dnia 16 września 2020 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty poprzez uznanie na potrzeby określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, iż nieruchomość (budynek) będąca we władaniu skarżącego (osoby prowadzącej [...] Bursę Szkolną) jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, podczas gdy nieruchomość zajmowana przez bursę zalicza się do kategorii nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy,
3) art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., poprzez uznanie, że w przypadku wychowanków przebywających w bursie powstaje obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy tymczasem miejscem ich stałego pobytu jest dom rodzinny,
4) art. 6i ust. 2 i art. 6m ust. 2 u.c.p.g., poprzez uznanie iż można było uniknąć podwójnego pobrania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od wychowanków bursy, dokonując w przedmiotowej sprawie zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (liczba wychowanków przebywająca w bursie choć jeden dzień), gdy tymczasem sprawa dotyczy okresu, w którym skarżący zgłaszał nieruchomość na potrzeby określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako nieruchomość na której nie zamieszkują mieszkańcy, więc nie mógł skorzystać z treści tych przepisów, a zaistniały spór wynika z inicjatywy organu, który za okres od listopada 2020 do czerwca 2021 chciał dokonać względem skarżącego korekt deklaracji składanych za ten okres na potrzeby określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
II. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez brak odniesienia się do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącego,
2) art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. Ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości, tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.) oraz nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.), a ponadto wskazał na kategorię mieszaną, tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 2b u.c.p.g.). Nie budzi też wątpliwości uwaga sądu pierwszej instancji, że ustawodawca nie zdefiniował użytych w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. pojęć: "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". W orzecznictwie nie ma pełnej zgodności, co do rozumienia tych pojęć. Z jednej strony prezentowany jest pogląd, że pojęcie "zamieszkiwanie" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy odczytywać przez pryzmat unormowań zawartych w kodeksie cywilnym. Stosownie zaś do art. 25 tego kodeksu, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z tego wyciągnięty został wniosek, że pod pojęciem "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy", należy rozumieć nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego, a jedynie przebywają na niej (zob. prawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2019 r., I SA/Go 281/19). Według odmiennego, dominującego poglądu, pojęcie "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie kodeksu cywilnego. Stylizacja normatywna art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g., prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1418/15; wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2018 r., I SA/Sz 992/17; wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., I SA/Kr 122/18). Podobnie stanowisko prezentowane jest też w piśmiennictwie (zob. M. Budziarek [w:] M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz WKP 2021, komentarz do art. 6c u.p.c.g.; a także R. Lewandowski, Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - wybrane problemy, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2019 r. nr 10, s. 6). Za tym stanowiskiem opowiada się również Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że użyty w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. zwrot "zamieszkują mieszkańcy", pod względem językowym nie jest tożsamy z użytym w art. 25 k.c. zwrotem "miejsce zamieszkania". Nie można więc utożsamiać znaczenia obydwu tych pojęć. Biorąc natomiast pod uwagę cele uregulowań zawartych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku, można stwierdzić, że ustawodawca świadomie w art. 6c u.c.p.g. nie posłużył się pojęciem "miejsca zamieszkania", o którym mowa w art. 25 k.c., lecz pojęciem "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy". Nadrzędnym celem tej ustawy, zgodnie z jej nazwą, jest utrzymanie czystości i porządku w gminach. Choć utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.c.p.g.), to gros obowiązków z tym związanych spoczywa też na właścicielach nieruchomości. Właściciele nieruchomości obowiązani są między innymi ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Przyjęty przez ustawodawcę podział na "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy", a także związany z tym system gospodarowania odpadami, oparte są na założeniu, że "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" generują większą ilość odpadów, niż "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Przy tym założeniu obojętne jest, czy nieruchomość zamieszkiwana jest przez osoby fizyczne z zamiarem stałego pobytu, czy też nie. "Zamieszkiwanie" oznacza także czasowe przebywanie w miejscowości w celach osobistych lub zawodowych. Kluczowy jest faktyczny pobyt na nieruchomości. Co jednak istotne, w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca wskazuje na nieruchomości zamieszkałe "przez mieszkańców", a więc takie, które służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stałych lub czasowych. W pojęciu "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", nie będą się zatem mieścić takie nieruchomości, na których pobyt ma charakter wyłącznie incydentalny, np. nieruchomości, na których świadczone są usługi hotelarskie (zob. też art. 6j ust. 3a u.c.p.g.). Z kolei nieruchomość, którą w części zamieszkują mieszkańcy, a w części nie zamieszkują mieszkańcy, będzie miała charakter mieszany (art. 6c ust. 2b u.c.p.g.).
3.4. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych i sądu I instancji, że obiekty typu "bursa" składają się głównie z części przeznaczonych do zamieszkiwania, czyli z pokoi mieszkalnych wraz z ewentualnymi łazienkami i aneksami kuchennymi. Co przy tym istotne, pobyt uczniów na terenie bursy wiąże się z ich przebywaniem w celu mieszkalnym na okres przynajmniej roku szkolnego. Oczywiście, część pomieszczeń bursy może być wykorzystywana do innych celów, które nie służą zamieszkiwaniu sensu stricto, np. części administracyjno-biurowej, stołówki, świetlicy, pralni, sali gimnastycznej, sali rehabilitacyjnej, pracowni komputerowej, czytelni, siłowni itp. Część niezamieszkała może również być wykorzystywana pod działalność gospodarczą (np. poprzez prowadzenie działalności gospodarczej przez właściciela obiektu lub poprzez wydzierżawienie jej przedsiębiorcy). W takim przypadku nieruchomość będzie miała charakter mieszany w rozumieniu art. 6c ust. 2b u.c.p.g. Zatem zarzuty naruszenia art. 6c ust. 2b u.c.p.g. oraz art. 6j ust. 4 u.c.p.g. w związku z §7 uchwały Nr XLV/1197/20 Rady Miasta K. z dnia 16 września 2020 r. należało uznać za bezzasadne.
3.5. W razie zmiany miejsca zamieszkania znajduje zastosowanie przepis art. 6i ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku, gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana.
Z kolei jak wynika z treści art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. To właściciel nieruchomości dysponuje przede wszystkim wiedzą o faktach mających wpływ na powstanie obowiązku zapłaty, wysokość i wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dbając o swój interes, winien więc reagować w każdym przypadku zmiany tych danych (w tym liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość), dążąc do tego, aby opłata za gospodarowanie odpadami była adekwatna i zgodna z ustawowymi kryteriami ustalania wysokości wskazanej opłaty i w konsekwencji, aby nie była ponoszona dwukrotnie od tej samej osoby za ten sam okres.
Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy zaznaczyć trzeba, że w interesie ucznia (rodziców ucznia) zamieszkującego czasowo w bursie, jest dokonanie zmiany zadeklarowanej liczby osób zamieszkujących nieruchomość w miejscu stałego zamieszkania ucznia. Jednocześnie należy podkreślić, że nawet gdyby zaistniała opisywana w skardze sytuacja, to i tak nie ma ona wpływu na zakwalifikowanie bursy prowadzonej przez skarżącego do nieruchomości niezamieszkałych. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 6i ust. 2 i art. 6m ust. 2 u.c.p.g. nie został uprawdopodobniony.
3.6. Reasumując, zarzuty naruszenia art. 6c ust. 2b u.c.p.g. oraz art. 6j ust. 4 u.c.p.g. w związku z §7 uchwały Nr XLV/1197/20 Rady Miasta K. z dnia 16 września 2020 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., ) art. 6i ust. 2 i art. 6m ust. 2 u.c.p.g., poprzez uznanie, że nieruchomość (budynek) będąca we władaniu skarżącego (osoby prowadzącej [...] Bursę Szkolną) jest nieruchomością, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy nie są uzasadnione.
3.7. Naruszenie art. 141 § 4 może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni podniesiony zarzut niezasadnym. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Kielcach podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz stanowiska stron postępowania. Następnie sąd pierwszej instancji powołał regulacje prawne, pozwalające mu na zrekonstruowanie podstaw do wywiedzenia normy prawnej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił motywy podjęcia zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania, czy też prawa materialnego. Zatem zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać za bezzasadne.
3.8. Normy wynikające z art. 151 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd pierwszej instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł sąd pierwszej instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym.
3.9. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Paweł Borszowski Anna Dalkowska Sławomir Presnarowicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI