III FSK 1042/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił indywidualną interpretację podatkową. Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) nabycia przez przedsiębiorcę wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej. Skarżąca, będąca przedsiębiorcą zwolnionym z VAT, nabywała wierzytelności na własne ryzyko i we własnym imieniu, co według niej nie stanowiło usługi w rozumieniu ustawy o VAT, a tym samym powinno podlegać PCC. Organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, twierdząc, że umowa sprzedaży wierzytelności podlega PCC, ale wyłączenie z opodatkowania następuje, gdy czynność jest opodatkowana VAT lub jedna ze stron jest z niego zwolniona. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z organem, wskazując, że nabycie wierzytelności trudnych nie jest świadczeniem usług w rozumieniu VAT. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz własne wcześniejsze wyroki, oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd potwierdził, że nabycie wierzytelności trudnych na własne ryzyko, po cenie niższej od wartości nominalnej, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług podlegającego VAT, ponieważ nie ma bezpośredniego świadczenia wzajemnego między stronami. W konsekwencji, taka transakcja nie podlega wyłączeniu z opodatkowania PCC i jest opodatkowana tym podatkiem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie interpretacji przepisów VAT i PCC w zakresie nabywania wierzytelności trudnych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania wierzytelności trudnych na własne ryzyko i po cenie niższej od wartości nominalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabycie wierzytelności trudnych po cenie niższej od wartości nominalnej, na własne ryzyko, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie wierzytelności trudnych na własne ryzyko, po cenie niższej od wartości nominalnej, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów o VAT, ponieważ brak jest bezpośredniego świadczenia wzajemnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym transakcja nabycia wierzytelności trudnych na własne ryzyko, po cenie niższej od wartości nominalnej, nie jest odpłatną usługą, jeśli różnica między wartością nominalną a ceną sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży i nie stanowi wynagrodzenia dla cedenta.
Czy czynność nabycia wierzytelności, która nie podlega opodatkowaniu VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność nabycia wierzytelności, która nie podlega opodatkowaniu VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o ile nie zachodzą inne wyłączenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. a u.p.c.c., czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki, nie podlegają PCC w zakresie, w jakim są opodatkowane VAT. Skoro nabycie wierzytelności trudnych nie jest opodatkowane VAT, nie podlega temu wyłączeniu i tym samym podlega PCC.
Czy sąd pierwszej instancji wyszedł poza zakres zaskarżenia, uchylając interpretację indywidualną?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji działał w granicach zaskarżenia, prawidłowo powiązał sprawę z innymi interpretacjami dotyczącymi VAT i PCC, a organ interpretacyjny faktycznie zmodyfikował stan faktyczny przedstawiony we wniosku.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w sposób powiązany z innymi interpretacjami dotyczącymi VAT i PCC, a organ interpretacyjny błędnie zinterpretował stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę, nie uwzględniając charakteru nabywanych wierzytelności jako trudnych.
Przepisy (12)
Główne
u.p.c.c. art. 1 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy sprzedaży praw majątkowych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 8 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, w tym przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych.
u.p.c.c. art. 2 § 4 lit. a
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Wyłączenie z opodatkowania PCC czynności, które są opodatkowane VAT.
u.p.c.c. art. 7 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Stawka podatku od sprzedaży praw majątkowych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 14b § 2 i 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14c § 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § 3 w zw. z ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie wierzytelności trudnych na własne ryzyko, po cenie niższej od wartości nominalnej, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu VAT. • Brak bezpośredniego świadczenia wzajemnego między stronami transakcji nabycia wierzytelności trudnych. • Różnica między wartością nominalną wierzytelności a ceną sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży. • Czynność niepodlegająca VAT, a będąca umową sprzedaży prawa majątkowego, podlega PCC.
Odrzucone argumenty
Nabycie wierzytelności trudnych stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające VAT. • Sąd pierwszej instancji wyszedł poza zakres zaskarżenia. • Organ interpretacyjny nie zmodyfikował stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
nabywanie wierzytelności trudnych po cenie ustalonej przez strony umowy • cena wierzytelności będzie ustalona poniżej jej wartości nominalnej i uzależniona będzie od ryzyka oraz ewentualnych kosztów odzyskania odszkodowań • skarżąca zakupi wierzytelność na własne ryzyko i we własnym imieniu • różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Gajewski
sędzia
Mirella Łent
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów VAT i PCC w zakresie nabywania wierzytelności trudnych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania wierzytelności trudnych na własne ryzyko i po cenie niższej od wartości nominalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z nabywaniem wierzytelności, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia granice między VAT a PCC w specyficznych transakcjach.
“Czy kupno 'trudnych' długów to VAT czy PCC? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.