III FSK 1033/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieustosunkowanie się do zarzutów) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. (nieskuteczność doręczenia zastępczego). NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, stwierdzając, że WSA nie ustosunkował się do kluczowych zarzutów dotyczących nieprawidłowego adresu doręczeń i obowiązku powiadomienia ZUS o zmianie danych. Sąd podkreślił, że organy egzekucyjne i WSA nie zbadały wystarczająco kwestii prawidłowości adresu, na który kierowano pisma, mimo że skarżący nie prowadził już działalności gospodarczej. Wskazano na konieczność zbadania skuteczności doręczeń zastępczych w świetle art. 44 k.p.a. oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.). Ponadto, NSA zwrócił uwagę na potrzebę zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym kwestii przedawnienia dochodzonych obowiązków, zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu II instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowość doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązek badania przedawnienia z urzędu, zasady postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia decyzji i tytułów wykonawczych oraz wadliwości doręczeń zastępczych w kontekście egzekucji świadczeń pieniężnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej i tytułów wykonawczych jest skuteczne, jeśli nastąpiło na adres, który nie był aktualny w dacie doręczenia, a organ egzekucyjny posiadał informacje o innym adresie lub możliwości ich ustalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze nie jest skuteczne, jeśli organ egzekucyjny nie dołożył należytej staranności w ustaleniu aktualnego adresu strony lub nie zastosował się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy egzekucyjne i WSA nie zbadały wystarczająco kwestii prawidłowości adresu, na który kierowano pisma, mimo że skarżący nie prowadził już działalności gospodarczej i mógł posiadać inny adres. Konieczne jest zbadanie skuteczności doręczeń zastępczych w świetle art. 44 k.p.a. i zasad ogólnych (art. 7, 8, 9 k.p.a.).
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym kwestię przedawnienia dochodzonych obowiązków, nawet jeśli nie zostało to podniesione przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie z urzędu, gdy stwierdzi przesłanki uzasadniające umorzenie, w tym przedawnienie, zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, nawet jeśli informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie wyjdą na jaw w inny sposób niż zgłoszone zarzuty.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się do kluczowych zarzutów skargi dotyczących wadliwości doręczeń i braku zbadania przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie ustosunkował się do zarzutów skargi, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie wskazał, jakie znaczenie należy przypisać temu, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i nie ciążył na nim obowiązek powiadomienia ZUS o zmianach danych, ani nie ustosunkował się do kwestii nieaktualności adresu i braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne z urzędu, gdy obowiązek nie może być egzekwowany ze względu na przedawnienie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 44 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczenia zastępczego wymagają spełnienia określonych warunków formalnych i powinny być interpretowane zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują działania mając na uwadze słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące doręczeń.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę, jeżeli podstawy kasacyjne są usprawiedliwione.
u.s.u.s. art. 36 § ust. 14
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek powiadomienia ZUS o zmianach danych dotyczy płatników składek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA (brak ustosunkowania się do zarzutów). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. (nieskuteczność doręczenia zastępczego na nieprawidłowy adres). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, brak ustalenia aktualnego adresu). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. (zaniechanie umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo braku doręczenia decyzji i potencjalnego przedawnienia).
Godne uwagi sformułowania
organy oraz WSA w Gdańsku - działając w oparciu o ww. informacje podane przez płatników składek - uznały adres zamieszkania skarżącego w [...] jako właściwy adres, na który winny zostać skierowane do skarżącego ww. decyzja oraz tytuły wykonawcze, jednocześnie nie podejmując jakichkolwiek prób ustalenia aktualnego w dacie doręczenia adresu skarżącego, mimo że taki obowiązek nań spoczywał • Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące doręczanie przesyłek, winny być interpretowane w sposób zgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, tj. z art. 7, 8 i 9 k.p.a., które stanowią, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują działania mając na uwadze, m.in. słuszny interes obywateli, w sposób budzący zaufanie do organów państwa. • Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązek badania przedawnienia z urzędu, zasady postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia decyzji i tytułów wykonawczych oraz wadliwości doręczeń zastępczych w kontekście egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych, takich jak prawidłowość doręczeń i przedawnienie, które mają kluczowe znaczenie dla ochrony praw jednostki w postępowaniu egzekucyjnym.
“Wadliwe doręczenie może uratować przed egzekucją: NSA o przedawnieniu i prawach strony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.