III FSK 1018/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucjanieruchomościplan podziałukoszty egzekucyjnesądownictwo administracyjneskarga kasacyjnaNSApostępowanie egzekucyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości, uznając, że kwestia prawidłowości wyliczenia kosztów egzekucyjnych nie mogła być przedmiotem kontroli na etapie podziału.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Gdańsku w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Skarżąca kwestionowała sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych, powołując się na wyrok TK dotyczący niezgodności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo przyjął, iż etap podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nie jest właściwy do kwestionowania wysokości kosztów egzekucyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku dotyczące planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności kwestionując sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo sporządził plan podziału, a koszty egzekucyjne podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. są niezasadne, ponieważ uzasadnienie WSA było wystarczające, a sąd nie wkroczył w inną sprawę. Sąd uznał również za nieskuteczny zarzut naruszenia art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP, podkreślając, że etap podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nie jest właściwy do kwestionowania wysokości kosztów egzekucyjnych, a kwestia ta powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. NSA podkreślił, że strona skarżąca nie podważyła prawidłowości kontroli sądowoadministracyjnej w odniesieniu do zastosowanego przez organ art. 115a u.p.e.a. ani stanu faktycznego przyjętego przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może badać prawidłowości wyliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych na etapie rozpoznawania skargi na postanowienie o planie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości, gdyż jest to kwestia podlegająca odrębnej kontroli.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, którą jest plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. Kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych jest odrębnym etapem postępowania i nie może być przedmiotem kontroli w ramach postępowania dotyczącego planu podziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 115 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje kolejność zaspokajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji, w tym kosztów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 115a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 2-6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarżąca kwestionowała zastosowanie tego przepisu w kontekście wyliczenia kosztów egzekucyjnych, powołując się na wyrok TK SK 31/14. Sąd uznał, że przepis ten nie był przedmiotem kontroli w ramach planu podziału.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisu formalnego, dotyczący niedostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisu postępowania, polegający na nie wzięciu pod uwagę wszystkich naruszeń prawa.

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście zasady praworządności i działania organów.

Konstytucja art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście prawa do sądu.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przywołany w kontekście zasady zaufania do władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo przyjął, że etap podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nie jest właściwy do kwestionowania wysokości kosztów egzekucyjnych. Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji nie wkroczył w inną sprawę, rozpoznając skargę w granicach sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy i nie wzięcie pod uwagę wszystkich naruszeń prawa. Naruszenie art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP przez wadliwe zastosowanie przy wyliczaniu kosztów egzekucyjnych. Naruszenie prawa materialnego - art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem planu podziału była kwota 295.680,00 zł, którą organ egzekucyjny rozdysponował na rzecz wierzycieli, którzy przedłożyli tytuł wykonawczy w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności przedmiotowej nieruchomości. W pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne. Uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Granice sprawy określone w powyższym przepisie oznaczają, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Ustawodawca nie przewidział na etapie podziału kwot, możliwości weryfikacji wyliczonej wysokości kosztów, a sam podział jest kolejnym, odrębnym etapem postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Jacek Brolik

sędzia

Mirella Łent

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii granic kontroli sądowej planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości, w szczególności w zakresie możliwości kwestionowania wysokości kosztów egzekucyjnych na tym etapie postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości i nie przesądza o możliwości kwestionowania kosztów egzekucyjnych w innych etapach postępowania egzekucyjnego lub w odrębnych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy można kwestionować koszty egzekucyjne? NSA wyjaśnia granice planu podziału.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1018/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik
Mirella Łent /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 920/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2018-11-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 64 § 1 pkt 2-6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 920/18 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 lutego 2018 r., nr 2201-IEE-1.711.2.8.2018.MW w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 920/18 oddalił skargę B. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 lutego 2018 r. nr 2201-IEE-1.711.2.8.2018.MW w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., jako administracyjny organ egzekucyjny, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 września 2009 r. rozstrzygającego zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej oraz po wydaniu ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności, sporządził w dniu 11 grudnia 2017 r. plan podziału kwoty uzyskanej z licytacyjnej sprzedaży nieruchomości. Przedmiotem planu podziału była kwota 295.680,00 zł, którą organ egzekucyjny rozdysponował na rzecz wierzycieli, którzy przedłożyli tytuł wykonawczy w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu, w zaskarżonym planie podziału organ prawidłowo przyznał wskazanym podmiotom łącznie kwotę 3.610,48 zł tytułem zwrotu wpłaconych przez tych wierzycieli zaliczek na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych, w określonej wysokości. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż na rzecz skarżącej przypada kwota 2.867,57 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wpłaconej zaliczki, tj. 3.040,07 zł, a kwotą już przekazaną przez organ egzekucyjny, tj. 172,50 zł. Zdaniem Sądu organ w oparciu o prawidłowe wyliczenia dokonał podziału kwoty 292.069,52 zł (295.680,00 zł - 3.610,48 zł), którą organ egzekucyjny przyznał w całości sobie, tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze wynikający z przepisów prawa porządek zaspakajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości Sąd stwierdził, że w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne, a więc pozostała do podziału kwota 292.069,52 zł, która powinna przypaść Naczelnikowi US, bowiem trafnie organ egzekucyjny ocenił, że uzyskana ze sprzedaży nieruchomości kwota 295.680,00 zł, po zwróceniu wierzycielom wniesionych zaliczek oraz pokryciu części kosztów egzekucyjnych, nie doprowadziła do zaspokojenia pozostałych należności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez powtórzenie w uzasadnieniu wyroku argumentów organu bez jednoznacznego wykazania błędów w argumentacji skarżącego, lakonicznie odniesienie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 r., Nr 78, poz. 483, dalej jako "Konstytucja") w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z dnia 9 czerwca 2017 r., Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej jako "u.p.e.a.") przez jego wadliwe zastosowanie przy wyliczaniu wysokości kosztów egzekucyjnych pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się do wskazówek interpretacyjnych wynikających z orzeczenia i nie odniesienie się do argumentacji skarżącej wskazanej już w skardze administracyjnej i rozszerzonej w drodze kolejnych pism wnoszonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie;
b) art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na nie wzięciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pod uwagę wszystkich naruszeń prawa, które mają miejsce w niniejszej sprawie, w tym w szczególności naruszenia art. 7 Konstytucji w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez jego wadliwe zastosowanie przy wyliczaniu wysokości kosztów egzekucyjnych pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją przez Trybunat Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14, wskutek czego doszło do nierozpoznania istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie;
c) art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. w zw. z art. 45 Konstytucji w zw. art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako "k.p.a.") polegające na przyjęciu, że do kosztów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, organ uprawniony jest do ujęcia wszystkich swoich kosztów postępowania, w tym zabezpieczonych hipotekami należności pieniężnych, co przeczy zasadzie, że opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata oraz przez przyjęcie, że wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, a jest nim plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, podczas gdy wysokość kosztów egzekucyjnych stanowi znaczną część kwoty objętej podziałem, którą Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wyliczył arbitralnie, a skarżący nie miał możliwości zaskarżenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego wyliczonych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w inny sposób, aniżeli w drodze zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 11 grudnia 2017 r. nr 2205-SEE.2.711.13258.2017.5 w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości D. K., dla której Sąd Rejonowy [...], III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], co godzi w zagwarantowane konstytucyjnie prawo jednostki do sądu, jak również podważa sposób prowadzenia postępowania przez wojewódzki sąd administracyjny jako niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 Konstytucji w zw. z art. 64 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oparciu wyliczania wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie tego przepisu pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się przez organ do wskazówek interpretacyjnych wynikających z ww. orzeczenia, co w rezultacie skutkowało mylnym przyjęciem, iż z sumy uzyskane; ze sprzedaży nieruchomości Pana D.K., dla której Sąd Rejonowy [...], III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] na rzecz B. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. przypada kwota 2.867,57 zł.
Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownemu rozpatrzenia sądowi, który wydał orzeczenia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości, a także o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, t.j.), dalej: "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Zarzuty są niezasadne, a ich sformułowanie narzuca odniesienie się do każdego z nich z osobna. I tak za niezasadne uznano zarzuty sformułowane na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną zobligowany jest do wykazania wpływu naruszenia przepisów prawa procesowego na wynik sprawy, który stosownie do treści normy prawnej zawartej w przepisie winien wykazywać przymiot istotności.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. ma charakter formalny, wyrażający się w braku określonych części uzasadnienia orzeczenia. Wskazany, jako naruszony, przepis nie służy merytorycznemu zwalczaniu stanowiska Sądu pierwszej instancji, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie. W ocenie skarżącego naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Brak ten miał wynikać z tego, że Sąd powtórzył w uzasadnieniu wyroku argumenty organu bez jednoznacznego wykazania błędów w argumentacji skarżącego. Ponadto lakonicznie odniósł się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. Tymczasem w zaskarżonym wyroku WSA wyjaśnił, że nieuzasadnionym był zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 64 u.p.e.a., bowiem przedmiotem sprawy był plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, a nie wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego. Według WSA prawidłowość określenia wysokości kosztów egzekucyjnych mogła podlegać kontroli administracyjnej, jednak w sprawie innej niż sprawa niniejsza. Przywołał przy tym szereg artykułów prawa stanowiących podstawę prawną planu podziału kwot (w tym: art. 115 § 1, art. 115a, art. 115b, art. 115c § 1, art. 115d § 2, art. 110 § 6 u.p.e.a.).
NSA stwierdza, że zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takiej argumentacji Sądu oznacza, że wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nawet jeśli powtórzono jedynie argumenty organu, to logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym jest uznanie, że Sąd się z nimi zgodził i przyjął jako własne. Brak jednoznacznego wykazania błędów w argumentacji skarżącego, na co powołano się w skardze kasacyjnej, nie jest wystarczający, gdy Sąd w sposób wystarczający dla oceny swego stanowiska, uzasadnia je, nawet odmiennie od stanowiska strony. Jak już wskazano, prawidłowości wniosków Sądu pierwszej instancji nie bada się przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. gdyż uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie warunki formalne przewidziane przez ustawodawcę w tym przepisie. Autor skargi kasacyjnej utożsamił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z brakiem wypowiedzi Sądu pierwszej instancji w przedmiocie przesłanek prawa skarżącego do kwestionowania wyliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych w granicach wyznaczonych przez postanowienie o podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, a więc kwestii, które według Sądu pozostawały poza granicami sprawy (art. 134 p.p.s.a.).
Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkami niemającymi zastosowania w niniejszej sprawie). Sąd pierwszej instancji jest wobec powyższego związany "granicami sprawy", lecz nie jest związany "granicami skargi". Granice sprawy określone w powyższym przepisie oznaczają, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skarżący formułuje zarzut na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., ale według niego polega on na zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wzięcia pod uwagę wszystkich naruszeń prawa, w tym w szczególności naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Skarżący nawiązuje do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14. Jednakże w przypadku naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. istotnego znaczenia nabiera ustalenie, czy Sąd pierwszej instancji wkroczył swoimi ocenami prawnymi w sprawę nową istotnym, a nie to, na co zwraca autor skargi kasacyjnej. Pominięcie przez WSA argumentacji stron nie stanowi naruszenia art. 134 p.p.s.a. Przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada skargowości, co oznacza, że mogą one poddać kontroli określoną aktywność, bądź zaniechanie organów administracyjnych, jedynie na skutek skargi uprawnionego podmiotu. Istotnym w tym kontekście jest przedmiot zaskarżenia wskazany w skardze, którym sąd administracyjny jest związany. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie wydane na podstawie art. 115a u.p.e.a., co prawidłowo przyjął WSA i czego skarżący nie kwestionuje. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Za nieskuteczny uznano oparty o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 64 § 1 pkt 2 - 6 u.p.e.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. art. 8 § 1 k.p.a. Przede wszystkim WSA w Gdańsku nie mógł naruszyć samodzielnie przepisów ustawy egzekucyjnej, a jedynie mógł wadliwie ocenić ich naruszenie przez organ administracji publicznej przez nieodpowiednie zastosowanie. Wadliwy jest w związku z tym brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również brak ich odniesienia do postępowania przed Sądem pierwszej instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Należy zatem wziąć pod uwagę, że obecnie NSA działał w ramach zarzutów, które rozpoznał w takim zakresie w jakim możliwe było przyporządkowanie uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutów postawionych w jej petitum w odniesieniu do treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Przypomnieć trzeba, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.
Autor skargi kasacyjnej nie formułuje zarzutu opartego o art. 115a § 1 czy art. 115 § 1 u.p.e.a., zatem nie podważa ani prawa organu do dokonania podziału kwot, ani zaspokojenia kosztów egzekucyjnych w pierwszej kolejności. Co więcej w żaden sposób nie wykazuje, by w ramach podziału kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości można było kontrolować prawidłowość wyliczenia wysokości kosztów. Nie wiadomo dlaczego według skarżącego wyliczenie to było arbitralne, gdyż to stwierdzenie nie zostało doprecyzowane. Zarówno przywołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 64 § 1 pkt 2 – 6 u.p.e.a., jak i uzasadnienie zarzutu koncentrują się na konieczności zweryfikowania wyliczenia wysokości kosztów uwzględnionych w podziale. Stanowisko Sądu co do braku możliwości korygowania wysokości kosztów na etapie podziału kwot podważano jedynie w oparciu o art. 45 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a. Pierwszy z nich dotyczy prawa do sądu i jest adresowany do ustawodawcy. Z kolei jednym z istotnych celów przyświecających zasadzie zaufania jest to, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Jednakże musi istnieć obiektywna podstawa uzasadnionych oczekiwań, tj. w sprawie: możliwości weryfikacji, określonych co do wysokości, kosztów egzekucyjnych - w ramach postępowania egzekucyjnego na etapie wydawania postanowienia o podziale kosztów. Tymczasem normatywne sformułowanie aktualizujące obowiązek podziału kosztów w stosunku do kosztów egzekucyjnych odnosi się do kolejności ich zaspokojenia, a nie określania ich wysokości. Na takim stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny, a skarżący pomijając przepisy regulujące podział, ostatecznie tego nie podważa. W skardze kasacyjnej nie próbowano nawet podważyć prawidłowości kontroli sądowoadministracyjnej w odniesieniu do zastosowanego przez organ art. 115a p.p.s.a. czy pozostałych w kwestii podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Nie kwestionowano też stanu faktycznego przyjętego przez WSA, co czyni ten stan miarodajnym. Ramy prawne zakreślone przez sformułowane zarzuty oraz ich uzasadnienie wskazują na to, że dla skarżącego istotnym stało się rozstrzygnięcie kwestii wysokości kosztów stosownie do art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. i tak, prawidłowo odczytał ten spór Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jednakże w sprawie granice rozstrzygania wyznaczało postanowienie w sprawie podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości (art. 115a u.p.e.a.). Zgodnie z art. 115 § 1 u.p.e.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: 1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia. Te oraz inne przepisy prawa dotyczące podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, zostały wymienione i omówione w zaskarżonym wyroku. Jak już stwierdzono wcześniej, przepisów tych jednak w zarzutach skarżący nie ujmuje. Nie formułuje na ich tle żadnych zarzutów, tak jak nie formułuje zarzutów co do przyjętego stanu faktycznego przez WSA, a to oznacza, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest miarodajny. Skarżący nie wykazuje, by wysokość kosztów uwzględnionych w podziale, o jakim mowa w art. 115a u.p.e.a. nie odpowiadała wysokości wyliczonej wcześniej w ramach odpowiedniej procedury.
Skoro Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestie oparte o art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. pozostają poza granicami rozstrzygania, to chcąc wykazać obowiązek kontroli sądowoadministracyjnej prawidłowego przyjęcia przez organ wysokości kosztów egzekucyjnych w podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanym na podstawie art. 115a u.p.e.a., należało odnieść się do tego przepisu. WSA oddalił skargę, gdyż uznał, że nie jest to etap właściwy na tego typu kontrolę. Owszem przy podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości są uwzględniane koszty egzekucyjne i ich wysokość jest istotną okolicznością stanu faktycznego. Niemniej kontrola ich wyliczonej wysokości została uregulowana odrębnie i nawet jeśli w szerokim ujęciu, finansowo wierzyciel został nimi obciążony, gdyż w wyniku kolejności zaspokajania z art. 115 u.p.e.a., został pozbawiony o tę kwotę, części (bądź nawet całości) dochodzonej wierzytelności; to ustawodawca nie przewidział na etapie podziału kwot, możliwości weryfikacji wyliczonej wysokości kosztów, a sam podział jest kolejnym, odrębnym etapem postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji powyższego, za niezasadny uznano zarzut postawiony na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. skarżący uzasadnia przez jego niewłaściwe zastosowanie i oparcie wyliczania wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisu pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przez Trybunał Konstytucyjny. Zatem zarzut oparty jest o prawo do weryfikacji wysokości kosztów egzekucyjnych na etapie podziału kwot uzyskanych ze sprzedaży, czyli przesłankę nie przewidzianą w podstawie prawnej kontrolowanego postanowienia.
Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Mirella Łent Stanisław Bogucki Jacek Brolik

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI