III FSK 1013/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoKRSstatus sędziegopostępowanie administracyjnesąd administracyjnyskarga kasacyjnabezstronnośćterminowość wniosku

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za przedwczesny i niedopuszczalny z powodu braku wskazania konkretnych przyczyn uzasadniających wątpliwość co do bezstronności.

Strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego już w skardze kasacyjnej, argumentując to nominacjami politycznej KRS. Sąd uznał wniosek za przedwczesny, ponieważ nie został złożony po wyznaczeniu składu orzekającego i nie zawierał uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności budzących wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. W konsekwencji, wniosek został odrzucony.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek o wyłączenie sędziów, złożony przez skarżącego M. J. już na etapie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący argumentował potrzebę wyłączenia sędziów odwołując się do doktryny i judykatury kwestionującej status sędziów powołanych przez polityczną Krajową Radę Sądownictwa. Sąd administracyjny uznał jednak wniosek za przedwczesny i niedopuszczalny. Podkreślono, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony po wyznaczeniu składu orzekającego i zawierać konkretne przyczyny uzasadniające wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, a nie ogólne zarzuty dotyczące sposobu powołania. Brak uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, skutkował odrzuceniem wniosku na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny i przedwczesny, jeśli nie zawiera konkretnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie i został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego musi być oparty na konkretnych faktach wskazujących na brak bezstronności w danej sprawie, a nie na ogólnych zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego. Ponadto, wniosek powinien być złożony po wyznaczeniu składu orzekającego i zawierać uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 47

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 6 - niedopuszczalność wniosku

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego był przedwczesny, ponieważ został złożony w skardze kasacyjnej, a nie po wyznaczeniu składu orzekającego. Wniosek nie zawierał uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. Zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziów przez KRS są ogólne i nie odnoszą się do specyfiki konkretnej sprawy.

Odrzucone argumenty

Nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie jest bezskuteczne.

Godne uwagi sformułowania

nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa Wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony w formie pisemnej powinien zawierać elementy niezbędne dla pisma w postępowaniu sądowym Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. instytucja [wyłączenia sędziego] nie może służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Stanisław Bogucki

sprawozdawca

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i wymogów formalnych wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących statusu sędziów powołanych przez KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej wniosku o wyłączenie sędziego, a nie meritum sprawy podatkowej czy egzekucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z praworządnością i statusem sędziów, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu 'politycznych nominacji' jest dopuszczalny? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1013/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Stanisław Bogucki /sprawozdawca/
Mirella Łent
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Gl 414/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-03-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 § 1 pkt 6 , art. 64 § 3, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. J. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 414/21 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 lutego 2021 r., nr 2401-IEW2.711.3.2021.3 2401-IEW2_.711.2.2021. 2401-21-029426 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gl 414/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 5.02.2021 r., nr 2401-IEE2.711.3.2021.3 2401-IEW2_.711.2.2021.2401-21-029426, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W skardze kasacyjnej skarżący zawarł wniosek o wyłączenie wymienionych we wniosku osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj.: [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w ugruntowanej doktrynie, jak i judykaturze, nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
3.1. Wniosek o wyłączenie sędziego strona może zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony w formie pisemnej powinien zawierać elementy niezbędne dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46–47 p.p.s.a. Każdy wniosek o wyłączenie sędziego, niezależnie od formy, w jakiej został zgłoszony, powinien zawierać:
1) wskazanie sędziego, którego wniosek dotyczy – powinno polegać na określeniu konkretnego sędziego poprzez podanie jego imienia i nazwiska; jeśli w jednym wniosku wnioskodawca wnosi o wyłączenie wielu sędziów, każdego z nich powinien określić z imienia i nazwiska;
2) podanie przyczyny (lub przyczyn) uzasadniającej wyłączenie, odnoszącej się do konkretnego sędziego; jeśli wniosek dotyczy wielu sędziów, należy wskazać przyczyny wyłączenia w odniesieniu do każdego z sędziów odrębnie;
3) uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia poprzez wskazanie okoliczności, które czynią wniosek prawdopodobnym.
W rozpatrywanym przypadku skarżący przedwcześnie zawarł wniosek już w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie czekając na wyznaczenie składu orzekającego do rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka bowiem zasadniczo w składzie trzech sędziów. Mimo wymogu z art. 19 p.p.s.a., jednocześnie z wniesieniem wniosku skarżący nie wskazał również na okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Może to być okoliczność dotycząca w szczególności sędziego, który z określonej przyczyny może być zainteresowany wynikiem sprawy lub jest uprzedzony, niekorzystnie nastawiony do strony. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Powyższa instytucja ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich.
3.2. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznaje wniosek o wyłączenie sędziów jako przedwczesny i niedopuszczalny, który skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI