III FSK 1002/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. T. i V. I. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2018 rok, a skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Główne zarzuty skargi kasacyjnej obejmowały naruszenie przepisów prawa materialnego (błędna kwalifikacja budynków jako letniskowych zamiast mieszkalnych, błędne opodatkowanie pawilonu wypoczynkowego bez dachu) oraz naruszenie przepisów postępowania (pominięcie dowodów, zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, brak doręczenia decyzji drugiemu współwłaścicielowi). NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty ani weryfikacja ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwykłym. Błędy w ustaleniach faktycznych czy wadliwość postępowania dowodowego nie stanowią podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że są to wady kwalifikowane. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące kwalifikacji budynków i ich stanu technicznego (np. brak dachu) powinny być badane w zwykłym postępowaniu podatkowym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Podobnie, brak doręczenia decyzji jednemu ze współwłaścicieli nie wpływa na ważność decyzji wymiarowej, a jedynie na kwestie odpowiedzialności solidarnej i egzekucji. Zarzuty dotyczące niezastosowania przepisów o zmianie decyzji ostatecznej (art. 254 o.p.) również uznano za niezasadne z uwagi na brak jasnego powiązania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii zakresu kognicji sądu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów materialnych dotyczących podatku od nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może służyć ponownemu badaniu ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwykłym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy co do jej istoty ani weryfikacji ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu zwykłym.
Uzasadnienie
Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami materialnoprawnymi. Nie może ono przerodzić się w postępowanie merytoryczne, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności.
Czy wadliwe zakwalifikowanie obiektu budowlanego jako budynku (np. z powodu braku dachu) lub błędna wykładnia przepisów prawa materialnego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ewentualny błąd w ustaleniach faktycznych lub wadliwa wykładnia przepisów prawa materialnego, które nie prowadzą do kwalifikowanej wady decyzji, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
Kwestie dotyczące ustalenia rzeczywistego rodzaju budynku, jego cech (np. posiadanie dachu) czy zastosowania właściwej stawki podatkowej powinny być badane w zwykłym postępowaniu podatkowym. Dopiero rażące naruszenie prawa może uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy brak doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego drugiemu współwłaścicielowi stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak doręczenia decyzji podatkowej tylko jednej ze stron (jednemu współwłaścicielowi) nie rzutuje na ważność samej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Okoliczność ta może mieć znaczenie dla powstania solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe i ewentualnej egzekucji, ale nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej.
Przepisy (26)
Główne
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 3, 5, 6 i 8
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 lit. a)
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
o.p. art. 254 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 92 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 144
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 ust. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § ust. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 40 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy ponownemu badaniu ustaleń faktycznych. • Błędy w ustaleniach faktycznych lub wadliwa wykładnia przepisów prawa materialnego nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie są to wady kwalifikowane. • Brak doręczenia decyzji jednemu ze współwłaścicieli nie wpływa na ważność decyzji wymiarowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 180 § 1, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 181, art. 191 o.p. w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a) u.p.o.l.) polegające na błędnym przyjęciu, że zarzucane naruszenie należy kwalifikować jako odnoszące się jedynie do prawidłowości oceny dowodów. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez opodatkowanie obiektu bez dachu jako budynku. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 92 § 1 o.p. w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w zw. z art. 144 o.p. poprzez brak doręczenia decyzji drugiemu współwłaścicielowi. • Zarzuty naruszenia art. 254 § 1 o.p. w zw. z art. 6 ust. 3, 5, 6 i 8 u.p.o.l. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. poprzez jego błędne niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy co do jej istoty. • Ewentualne nierzetelne wyjaśnienie sprawy, czy błąd w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie stanowi o kwalifikowanej wadzie decyzji przemawiającej za stwierdzeniem jej nieważności. • Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry przestaje być budynkiem.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii zakresu kognicji sądu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów materialnych dotyczących podatku od nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne różnice między zwykłym postępowaniem podatkowym a nadzwyczajnym postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Kiedy można żądać stwierdzenia nieważności decyzji? NSA wyjaśnia granice postępowania nadzwyczajnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.