III FPS 1/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył rozbieżności w orzecznictwie w kwestii doręczania zarządzenia zabezpieczenia w trybie art. 155b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wykonaniu decyzji o zabezpieczeniu wydanej na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Pojawiły się dwa nurty orzecznicze: jeden wskazujący na konieczność doręczenia zarządzenia bezpośrednio podatnikowi ze względu na odrębność postępowania zabezpieczającego, drugi zaś opowiadający się za doręczeniem pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu głównym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, analizując przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę II FPS 1/22, uznał, że postępowanie zabezpieczające, mimo swojej dwuetapowości, stanowi integralną całość z postępowaniem głównym (podatkowym, kontrolnym). W związku z tym, pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu głównym obejmuje również czynności w postępowaniu zabezpieczającym. Sąd podkreślił, że doręczenie decyzji o zabezpieczeniu pełnomocnikowi jest już ugruntowane, a ścisły związek obu etapów postępowania (wydania decyzji i wykonania zarządzenia) uzasadnia jednolite traktowanie doręczeń. W szczególności, przepis art. 155b § 1a u.p.e.a. wskazuje na możliwość jednoczesnego doręczenia decyzji i zarządzenia, co potwierdza ich powiązanie. W konsekwencji, sąd podjął uchwałę, zgodnie z którą doręczenie zarządzenia zabezpieczenia powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego i zgłoszonego przez podatnika w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy doręczenie zarządzenia zabezpieczenia w trybie art. 155b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wykonaniu decyzji o zabezpieczeniu z art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, powinno nastąpić bezpośrednio do rąk podatnika, czy do rąk ustanowionego pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego i zgłoszonego przez podatnika w postępowaniu podatkowym (kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej).
Uzasadnienie
Postępowanie zabezpieczające, w tym wykonanie zarządzenia, jest integralną częścią postępowania głównego (podatkowego/kontrolnego), w którym ustanowiono pełnomocnika. Pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu głównym obejmuje czynności w postępowaniu zabezpieczającym, co wynika z celów i powiązania tych postępowań, a także z przepisów proceduralnych.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 155b § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności zabezpieczających, doręcza zobowiązanemu odpis zarządzenia zabezpieczenia.
o.p. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
o.p. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub zwrotu podatku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 155b § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku gdy doręczenie odpisu zarządzenia po doręczeniu decyzji o zabezpieczeniu mogłoby utrudnić lub udaremnić dokonanie zabezpieczenia, organ egzekucyjny lub egzekutor wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia doręcza zobowiązanemu tę decyzję o zabezpieczeniu.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d.
o.p. art. 33d § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenie wykonania decyzji nakładającej obowiązek lub decyzji o zabezpieczeniu następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w formie określonej w § 2.
p.u.s.a. art. 36 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna dla Prezesa NSA do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie uchwały.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna dla NSA do podejmowania uchwał wyjaśniających przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
p.p.s.a. art. 264 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna dla Prezesa NSA do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie uchwały.
k.p.a. art. 40 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism pełnomocnikowi strony.
k.p.a. art. 33 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku złożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt sprawy.
o.p. art. 138e § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zakres pełnomocnictwa szczególnego.
o.p. art. 138e § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konieczność złożenia pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu.
o.p. art. 165 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie zabezpieczenia ma charakter incydentalny (wpadkowy).
o.p. art. 200 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy nie wyznacza stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu.
o.p. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odbioru pism przez pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zabezpieczające jest integralną częścią postępowania głównego (podatkowego/kontrolnego), w którym ustanowiono pełnomocnika. • Pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu głównym obejmuje czynności w postępowaniu zabezpieczającym. • Przepisy proceduralne, w tym art. 155b § 1a u.p.e.a., wskazują na ścisły związek między decyzją o zabezpieczeniu a zarządzeniem zabezpieczenia, uzasadniając jednolite doręczenie pełnomocnikowi.
Odrzucone argumenty
Postępowanie zabezpieczające jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego, co uzasadnia doręczenie zarządzenia bezpośrednio podatnikowi. • Analogia do postępowania egzekucyjnego, gdzie pierwsza czynność musi być doręczona bezpośrednio zobowiązanemu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie zabezpieczające ma charakter incydentalny (wpadkowy) i związane jest z tzw. postępowaniem 'głównym'. • Pełnomocnictwo złożone w sprawie 'głównej' obejmuje automatycznie występowanie także w tej tzw. sprawie wpadkowej, o charakterze akcesoryjnym względem tzw. postępowania 'głównego'. • Nie sposób zaakceptować w takim przypadku stanowiska, że decyzja o zabezpieczeniu doręczana jest pełnomocnikowi, zaś zarządzenie o zabezpieczeniu, jako pierwsza czynność w odrębnym postępowaniu, powinno być doręczone samemu zobowiązanemu.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Jacek Brolik
współsprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała NSA dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i sposób komunikacji między organami a podatnikami.
“Pełnomocnik podatkowy kluczem do doręczeń w sprawach zabezpieczenia!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.