III FNP 1/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku przymusu adwokacko-radcowskiego i nieuprawdopodobnienia szkody.
Skarżący D. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie podatku od spadków i darowizn. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić skargę, stwierdzając niespełnienie kluczowych wymogów formalnych. Wskazano na brak wymogu sporządzenia skargi przez adwokata lub radcę prawnego, nieuprawdopodobnienie szkody oraz brak określenia zakresu zaskarżenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III FSK 183/22), który uchylił wyrok WSA w Gdańsku i oddalił skargę skarżącego w sprawie podatku od spadków i darowizn. Skarżący, reprezentując sam siebie, wniósł o "stosowną korektę lub przekazanie sporu kompetentnemu organowi prawnemu". Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu z powodu rażącego niespełnienia wymogów formalnych. Kluczowe powody odrzucenia to brak sporządzenia skargi przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacko-radcowski, art. 175 § 1 p.p.s.a.), co stanowi podstawę do odrzucenia zgodnie z art. 285f § 3 p.p.s.a. Ponadto, skarga nie spełniała innych wymogów określonych w art. 285e § 1 p.p.s.a., takich jak oznaczenie zakresu zaskarżenia, uzasadnienie podstaw, wskazanie przepisu naruszonego prawem, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody oraz wykazanie niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami. Sąd podkreślił, że braki te mają charakter materialnoprawny i nie podlegają uzupełnieniu. Dodatkowo, wskazano, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem co do zasady nie przysługuje od orzeczeń NSA, chyba że występuje rażące naruszenie prawa UE, czego w tej sprawie nie wykazano.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. (stosowanym odpowiednio na mocy art. 285l p.p.s.a.), musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że strona jest podmiotem uprawnionym do jej sporządzenia. Niespełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi.
Uzasadnienie
Przepis art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadza przymus adwokacko-radcowski dla skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Niespełnienie tego wymogu jest brakiem materialnoprawnym, który nie podlega uzupełnieniu i prowadzi do odrzucenia skargi na podstawie art. 285f § 3 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 285l
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący stosowania odpowiednio przepisów o skardze kasacyjnej do postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wprowadza obowiązek sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacko-radcowski).
p.p.s.a. art. 285f § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sankcja odrzucenia skargi w przypadku niespełnienia wymogu sporządzenia jej przez adwokata lub radcę prawnego.
p.p.s.a. art. 285e § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w tym oznaczenie orzeczenia, zakres zaskarżenia, podstawy, uzasadnienie, wskazanie przepisu, uprawdopodobnienie szkody, wykazanie niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 285h § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi, że braki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma, nie podlegają uzupełnieniu.
Dz.U. 2024 poz 935
Tekst jednolity ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowi naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zawiera uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody. Skarga nie określa zakresu zaskarżenia. Skarga nie spełnia innych wymogów formalnych określonych w art. 285e § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
przymus adwokacko - radcowski materialnoprawny charakter tego wymogu wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania przewodniczącego
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności wymogów formalnych i przymusu adwokacko-radcowskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego rygorystycznych wymogów formalnych. Nie rozstrzyga merytorycznie sprawy podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niedopuszczalnością skargi, co jest ważne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FNP 1/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 285l, art. 175 § 1, art. 285f § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 183/22, w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1042/21, w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2021 r., nr 2201-IOD-4.4104.21.2021, w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia. Uzasadnienie Wyrokiem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 183/22, Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 1042/21 oraz oddalił skargę D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 7 czerwca 2021 r., nr 2201-IOD-4.4104.21.2021, w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Pismem z 16 lipca 2024 r., doprecyzowanym pismem z 8 sierpnia 2024 r., Skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego powyżej orzeczenia tutejszego Sądu, ograniczając argumentację środka zaskarżenia stwierdzeniem o żądaniu "stosownej korekty lub przekazania sporu kompetentnemu organowi prawnemu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych. W myśl art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a, wprowadzający tzw. przymus adwokacko - radcowski, tj. obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub inny z podmiotów określonych w tym przepisie. Niespełnienie tego wymogu prowadzi do jej odrzucenia zgodnie z sankcją zawartą w art. 285f § 3 p.p.s.a., bez możliwości prowadzenia postępowania naprawczego wobec materialnoprawnego charakteru tego wymogu. W rozpoznawanej sprawie skarga została sporządzona i osobiście podpisana przez Stronę osobiście przy jednoczesnym braku wykazania, jakoby strona była podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia (wymienionym w art. 175 p.p.s.a.), co stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia. W dalszej kolejności raczy się zauważyć, że stosownie do art. 285e § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 p.p.s.a. - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (postanowienie SN z 25 sierpnia 2010 r., II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r., II FNP 7/12; postanowienia NSA z 15 grudnia 2021 r., III FNP 3/21 i III FNP 4/21), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania przewodniczącego, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 p.p.s.a.). Poddana badaniu w niniejszym postępowaniu skarga większości wskazanych wymogów konstrukcyjnych nie spełnia. W jej treści nie określono zakresu zaskarżenia, co pozostaje wymogiem aktualnym również w przypadku skarg odnoszących się do orzeczeń oddalających skargę czy zażalenie inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w określonym zakresie. Chodzi o wyraźne wskazanie, w jakiej części strona upatruje niezgodności z prawem danego wyroku czy postanowienia, w sposób skorelowany następnie z wywodami uzasadnienia tej skargi. Nie został również spełniony warunek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego dotyczy. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia, niemniej musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Konieczne jest wskazanie czasu wyrządzenia szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Należy również zauważyć, że środek zaskarżenia analizowany w sprawie dotyczy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, od którego taka skarga co do zasady nie przysługuje. Przesłanką warunkującą dopuszczalność jej wniesienia w przypadku tego typu orzeczeń jest rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, a brak powołania się na uchybienia przepisom unijnym czyni taką skargę niedopuszczalną. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 i art. 285h § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała odrzuceniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI