III CZP 98/10

Uchwała z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZP 98/10 
 
Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
Sędzia SN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) 
Sędzia SA Maria Szulc 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "G.N.B." S.A. w W. przeciwko Andrzejowi 
C. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 21 grudnia 2010 r. 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu 
postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r.: 
"1. Czy zawarty w art. 788 § 1 k.p.c. wymóg wykazania przejścia uprawnienia 
lub obowiązku na inną osobę dokumentem urzędowym oznacza wymóg 
przedłożenia dokumentu w urzędowym odpisie, czy też możliwe jest złożenie przez 
wnioskodawcę odpisu dokumentu, którego zgodność z oryginałem została 
poświadczona przez występującego w sprawie pełnomocnika wnioskodawcy 
będącego adwokatem lub radcą prawnym (art. 129 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym 
ustawą z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania 
dokumentów, Dz.U. Nr 216, poz. 1676), 
2. Czy uprawnienie do sporządzenia odpisu dokumentu poświadczonego co 
do zgodności z oryginałem wynikające z art. 129 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym 
ustawą z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania 
dokumentów (Dz.U. Nr 216, poz. 1676) przez pełnomocnika będącego adwokatem 
lub radcą prawnym obejmuje tylko dokumenty prywatne, czy również dokumenty 
urzędowe?" 
podjął uchwałę: 
 
Kopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczona za 
zgodność z oryginałem przez pełnomocnika wnioskodawcy będącego radcą 
prawnym, może stanowić podstawę nadania klauzuli wykonalności na rzecz 
następcy prawnego wierzyciela na podstawie art. 788 § 1 k.p.c.; 
odmówił podjęcia uchwały w pozostałym zakresie. 

 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w Złotowie postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. oddalił 
wniosek wierzyciela "G.N.B." S.A. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu 
tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko dłużnikowi Andrzejowi C., 
złożony na podstawie art. 788 § 1 k.p.c., w związku z połączeniem się banków, w 
tym banku, który wystawił tytuł egzekucyjny. Sąd Rejonowy uznał, że kserokopia 
odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wskazująca na połączenie banków, 
poświadczona za zgodność przez pełnomocnika wierzyciela, nie spełnia 
wymagania wykazania przejścia uprawnienia dokumentem urzędowym lub 
dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. W jego ocenie, art. 
788 § 1 k.p.c. jest przepisem o charakterze szczególnym i w postępowaniu 
klauzulowym toczącym się na jego podstawie nie stosuje się art. 129 § 2 k.p.c. 
Sąd Okręgowy w Poznaniu przy rozpoznaniu zażalenia wierzyciela na 
postanowienie oddalające jego wniosek powziął wątpliwości w zakresie wykładni 
art. 129 § 2 k.p.c., które przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu na 
podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W sprawie, w której Sąd Okręgowy w Poznaniu przedstawił zagadnienia 
prawne, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został wniesiony po wejściu w 
życie ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie 
uwierzytelnienia dokumentów (Dz.U. Nr 216, poz. 1676), która znowelizowała art. 
129 k.p.c. Przepis ten w § 2 stanowi obecnie, że zamiast oryginału dokumentu 
strona może złożyć jego odpis, jeżeli jego zgodność z oryginałem została 
poświadczona przez notariusza lub występującego w sprawie pełnomocnika strony 
będącego adwokatem lub radcą prawnym. W ocenie Sądu Okręgowego, wobec 
takiej zmiany stanu prawnego utraciły aktualność prezentowane wcześniej w 
judykaturze i doktrynie oceny niedopuszczalności korzystania w postępowaniu 
przewidzianym w art. 788 § 1 k.p.c. z odpisów wymienionych w tym przepisie 
dokumentów uwierzytelnionych przez adwokatów lub radców prawnych 
występujących w charakterze pełnomocników wierzyciela. 
Stanowisko zajęte w tym zakresie przez Sąd Okręgowy jest uzasadnione. 
Artykuł 788 § 1 k.p.c. wymaga, aby przejście uprawnienia lub obowiązku na inną 

osobę, po powstaniu tytułu egzekucyjnego, zostało wykazane za pomocą 
odpowiednich dokumentów. Gdy ustawa odwołuje się do potrzeby posłużenia się 
dokumentem, należy zakładać, że powinien być przedstawiony oryginał dokumentu. 
Istnienie tego rodzaju regulacji, m.in. w art. 788 § 1 k.p.c., nie oznacza jednak, że w 
postępowaniu klauzulowym nie jest możliwe odstępstwo od tej zasady i nie stosuje 
się w nim art. 129 § 2 k.p.c. Z art. 13 § 2 k.p.c. wynika obowiązek odpowiedniego 
stosowania przepisów o procesie także w innych postępowaniach. Przepisy 
regulujące postępowanie klauzulowe nie wyłączają wprost odpowiedniego 
stosowania w nim art. 129 § 2 k.p.c. 
Przeciwko stosowaniu przepisu art. 129 § 2 k.p.c. w postępowaniu 
klauzulowym nie przemawia także charakter tego postępowania. Jest ono w 
porównaniu z postępowaniem rozpoznawczym postępowaniem uproszczonym i 
sformalizowanym, w którym dowód z dokumentów odgrywa podstawowe znaczenie. 
Funkcja dowodowa dokumentów w tym postępowaniu sprowadza się do 
ograniczenia dostępnych środków dowodowych, co nie oznacza, że służą one 
innym celom niż wykazanie określonych faktów. Prowadzenie dowodów w ramach 
postępowania klauzulowego nie różni zatem tego postępowania w sposób istotny 
od przeprowadzania dowodów w postępowaniu rozpoznawczym, w którym art. 129 
§ 2 k.p.c. niewątpliwie ma zastosowanie. 
Charakter postępowania klauzulowego także nie przemawia za potrzebą 
korzystania w tym postępowaniu wyłącznie z oryginałów dokumentów w celu 
zapewnienia należytej ochrony praw jego stron, a w szczególności dłużnika. 
Zgodnie z art. 129 § 3 k.p.c., poświadczenie zgodności z oryginałem odpisu 
dokumentu przez występującego w sprawie pełnomocnika strony w osobie np. 
radcy prawnego nadaje temu poświadczeniu charakter dokumentu urzędowego. 
Oznacza to, że poświadczony przez pełnomocnika odpis dokumentu ma charakter 
dokumentu urzędowego w tym znaczeniu, że potwierdza się w nim z mocą 
dokumentu urzędowego istnienie dokumentu „źródłowego” o treści takiej samej jak 
odpis. Złożenie takiego dokumentu jest zatem wystarczające dla zrealizowania 
funkcji przewidzianej w art. 788 § 1 k.p.c. dla dowodu z dokumentu. 
Nie można też pomijać, że nowelizacja art. 129 k.p.c. miała na celu 
odformalizowanie postępowań cywilnych przez umożliwienie szerszego stosowania 
poświadczania odpisów dokumentów przez pełnomocników stron występujących w 
sprawie. Nie ma argumentów dla stanowiska, że ten zamiar ustawodawcy nie miał 

odnosić się do postępowania klauzulowego i należy zakładać, że nowelizacja art. 
129 k.p.c. miała na celu usprawnienie także tego postępowania. 
Drugie zagadnienie prawne dotyczyło występowania ewentualnie ograniczeń 
w stosowaniu art. 129 § 2 k.p.c. w odniesieniu do dokumentów urzędowych, nie 
budziło bowiem wątpliwości Sądu Okręgowego, że osoby wymienione w tym 
przepisie mogą dokonywać poświadczenia zgodności z oryginałem dokumentów 
prywatnych. Wykładnia art. 129 § 2 k.p.c. w przedstawionym zakresie nie stwarza 
jednak wątpliwości, które pozwalają zakwalifikować to zagadnienie jako istotne 
zagadnienie prawne w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. Brzmienie art. 129 § 2 i 3 k.p.c. 
nie daje jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia różnic w odniesieniu do 
dokumentów urzędowych i prywatnych; na takie różnice nie wskazuje także funkcja 
tego przepisu. Również wykładnia znowelizowanego art. 485 § 4 k.p.c. przemawia 
za tezą, że art. 129 § 2 k.p.c. dotyczy dokumentów urzędowych, skoro jego funkcją 
było zastąpienie m.in. wcześniej obowiązującej wersji art. 485 § 4 k.p.c., który 
przewidywał możliwość wydania nakazu zapłaty w oparciu o odpis dokumentu 
urzędowego poświadczonego za zgodność np. przez występującego w sprawie 
adwokata lub radcę prawnego. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. rozstrzygnął 
pierwsze zagadnienie prawne jak w uchwale, a w pozostałym zakresie odmówił jej 
podjęcia.