III CZP 97/13

Sąd Najwyższy2014-05-14
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokanajwyższy
przeniesienie sędziegoustrój sądów powszechnychlegalność orzekaniaskład sąduSąd Najwyższyuchwałazagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie legalności przeniesienia sędziego, powołując się na wcześniejszą uchwałę pełnego składu SN wyjaśniającą tę kwestię.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące legalności składu Sądu Rejonowego, który orzekał w sprawie z powództwa F. S. i M. R. przeciwko U. Towarzystwu Ubezpieczeń. Wątpliwości dotyczyły sędziego przeniesionego na inne stanowisko decyzją podpisaną przez podsekretarza stanu. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która jednoznacznie stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez podsekretarza stanu w takich decyzjach, odmówił podjęcia uchwały.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące legalności składu Sądu Rejonowego w S., który wydał wyrok w sprawie I C 743/12. Wątpliwości dotyczyły sędziego, który został przeniesiony na inne stanowisko na podstawie decyzji Ministra Sprawiedliwości, podpisanej przez podsekretarza stanu, w związku ze zniesieniem Sądu Rejonowego w S. Sąd Okręgowy powziął poważne wątpliwości, czy taka decyzja była zgodna z prawem. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA –I – 4110 – 4/13), która stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu przy wydawaniu decyzji o przeniesieniu sędziego, uznał, że wątpliwości sądu drugiej instancji zostały wyjaśnione. Ponieważ uchwała ta wiąże od chwili jej podjęcia, a jej wykładnia wpływa na orzecznictwo sądów powszechnych, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, odmówił podjęcia uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe nie może być zastąpiona przez sekretarza ani podsekretarza stanu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która jednoznacznie rozstrzygnęła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez podsekretarza stanu w wydawaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Wykładnia ta wiąże od chwili podjęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
F. S.osoba_fizycznapowód
M. R.osoba_fizycznapowód
U. Towarzystwo Ubezpieczeńspółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

Pr. o u.s.p. art. 75 § § 2 i § 3

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe nie może być zastąpiona przez sekretarza ani podsekretarza stanu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6 i art. 62

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Uchwała pełnego składu SN wiąże wszystkich sędziów SN.

Konstytucja RP art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pr. o u.s.p. art. 1 § pkt 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. wyjaśnia wątpliwości prawne. Wykładnia dokonana w uchwale Sądu Najwyższego wiąże od chwili jej podjęcia.

Godne uwagi sformułowania

w sytuacji, gdy decyzję o przeniesieniu podpisał Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości? w wydaniu wymienionej decyzji o przeniesieniu sędziego o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia podjęcie uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu (...) zagadnienia prawnego (...) uzasadnia odmowę podjęcia uchwały

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie legalności orzekania przez sędziów przeniesionych na inne stanowiska na podstawie decyzji podpisanych przez podsekretarza stanu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji sprzed uchwały pełnego składu SN z 28 stycznia 2014 r. lub sytuacji analogicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii legalności orzekania przez sądy, co ma znaczenie dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości i może być interesujące dla prawników oraz osób zainteresowanych praworządnością.

Czy sędzia przeniesiony decyzją wiceministra mógł orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 97/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak w sprawie z powództwa F. S. i M. R. przeciwko U. Towarzystwu Ubezpieczeń o zapłatę, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2014 r. na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., "Czy jest zgodny z przepisami prawa skład Sądu Rejonowego w S. wydający wyrok z dnia 4 października 2012 roku w sprawie I C 743/12, w którym orzekał Sędzia przeniesiony w trybie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 u.s.p., w sytuacji, gdy decyzję o przeniesieniu podpisał Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości?" odmawia podjęcia uchwały. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 października 2012 r. Sąd Rejonowy w S. oddalił powództwo F. S. i M. R. o zasądzenie od „ U.” kwoty 2 000 zł z tytułu odszkodowania. W sprawie orzekał sędzia, który w związku ze zniesieniem Sądu Rejonowego w S. z dniem 1 stycznia 2009 r. – decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2008 r., podpisaną przez podsekretarza stanu – na podstawie art. 75 § 2 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2009 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. – dalej: „Pr. o u.s.p.”) w związku z § 1 i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie zniesienia Sądu Rejonowego w S., utworzenia Sądu Rejonowego – C. i Sądu Rejonowego – P. oraz zmiany rozporządzenia w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 54, poz. 334 ze zm.) - został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego – C. Rozpoznając apelację powodów, Sąd Okręgowy powziął poważne wątpliwości, które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia postanowieniem podjętym przez Sąd Okręgowy w dniu 30 października 2013 r., a więc w czasie, gdy – po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135) oraz ujawnieniu się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego spowodowanych wyrokiem z dnia 16 października 2013 r., III K 280/13 (nie publ.) - mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. wydanych – w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości – przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Zostały one jednak jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego 3 składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. BSA –I – 4110 – 4/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu wymienionej decyzji o przeniesieniu sędziego o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej na podstawie ustawy, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499), a siłą autorytetu Sądu Najwyższego oraz jego pozycji ustrojowej i funkcji w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości wpływa także bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 pkt 1 Pr. o u.s.p.). W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia – wyjaśniającej wątpliwości będące podłożem poważnych wątpliwości powziętych przez sąd drugiej instancji przy rozpatrywaniu apelacji uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221). Z tych względów postanowiono, jak w sentencji (art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI