III CZP 92/11

Uchwała z dnia 9 lutego 2012 r., III CZP 92/11 
 
Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) 
Sędzia SN Mirosław Bączyk 
Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Joanny Z.-S. przeciwko "B." S.A. w W. 
i "F.", sp. z o.o. w G. o uznanie, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu 
jawnym w dniu 9 lutego 2012 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd 
Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 października 2011 r.: 
„1. Czy art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) w zakresie, 
w jakim wyznacza tygodniowy termin do opłacenia pisma wniesionego przez stronę 
osobiście, ma również zastosowanie w sytuacji gdy stronę w sprawie reprezentuje 
adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy; 
2. czy art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych w zakresie, w jakim wyznacza tygodniowy termin do opłacenia 
pisma, ma również zastosowanie w sytuacji gdy wniosek o zwolnienie od kosztów 
sądowych, złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma, został częściowo 
oddalony?" 
podjął uchwałę: 
 
Przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 
ze zm.) nie ma zastosowania, jeżeli apelacja zawierająca wniosek o zwolnienie 
od kosztów sądowych została wniesiona osobiście przez stronę 
reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego; 
odmówił podjęcia uchwały w pozostałym zakresie. 

 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, 
powołując się na art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 549 ze 
zm. – dalej: "u.k.s.c."), odrzucił na podstawie art. 370 k.p.c. apelację powódki od 
wyroku tego Sądu z dnia 13 grudnia 2010 r. Apelację, a wraz z nią wniosek o 
zwolnienie od kosztów sądowych wniosła osobiście powódka. Postanowienie o 
częściowym uwzględnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało 
doręczone reprezentującemu powódkę w sprawie adwokatowi. Sąd Okręgowy 
odrzucił apelację bez wezwania do uiszczenia opłaty, gdyż w terminie liczonym od 
dnia doręczenia postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych nie 
wpłynęła należna opłata od apelacji. 
Przy rozpoznawaniu przez Sąd Apelacyjny w Warszawie zażalenia na to 
postanowienie powstały wątpliwości, które zostały ujęte w przedstawionych do 
rozstrzygnięcia zagadnieniach prawnych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, z brzmienia 
art. 112 ust. 3 u.k.s.c. wynika, że obowiązek sądu wezwania do opłacenia pisma nie 
istnieje tylko wtedy, gdy środek zaskarżenia zostanie złożony przez profesjonalnego 
pełnomocnika. W tym wypadku termin tygodniowy do wniesienia opłaty rozpoczyna 
bieg od doręczenia postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów, 
natomiast jeśli środek zaskarżenia pochodzi od strony, to zgodnie z art. 112 ust. 2 
u.k.s.c. powstaje obowiązek przewodniczącego wezwania do uiszczenia opłaty od 
pisma, nawet gdy postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów doręczono by 
pełnomocnikowi tej strony. Sąd Apelacyjny wskazał, że taka interpretacja 
pozostawaje w sprzeczności z ogólnymi zasadami procesu, jeżeli bowiem stronę 
reprezentuje zawodowy pełnomocnik, to – pomimo aktywności samej strony – 
doręczeń dokonuje się pełnomocnikowi (art. 133 § 3 k.p.c.). Sąd Apelacyjny 
opowiedział się za jednakowym traktowaniem powinności strony reprezentowanej 
przez zawodowego pełnomocnika w wypadku częściowej odmowy zwolnienia od 
kosztów sądowych, jak i w wypadku całkowitej odmowy zwolnienia od kosztów 
sądowych. 

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przepis art. 112 ust. 3 u.k.s.c. reguluje skutki oddalenia wniosku o zwolnienie 
od kosztów sądowych, gdy wniosek został złożony przed upływem terminu do 
opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej – od wskazanej 
przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia – i 
pismo to zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika 
patentowego. W takim wypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych 
został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia 
stronie postanowienia sądu pierwszej lub drugiej instancji – gdy strona wniosła 
zażalenie, a jeżeli postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym, termin do 
opłacenia pisma biegnie od ogłoszenia postanowienia. Zawarte w tym przepisie 
wyłączenie stosowania odnosi się do art. 112 ust. 2 u.k.s.c., według którego, jeżeli 
wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do 
opłacenia został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do 
opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. 
W związku z tym, że w art. 112 ust. 2 u.k.s.c. wskazuje się jako podstawę 
wezwania do opłacenia pisma art. 130 k.p.c., a przepis ten zawiera nieadekwatną 
dla środków zaskarżenia sankcję zwrotu pisma procesowego, w piśmiennictwie 
został wyrażony pogląd, że rygor zwrotu pisma może być zastosowany jedynie 
przed sądem pierwszej instancji, w stosunku zaś do środków zaskarżenia skutki 
nieuiszczenia opłaty regulowane są innymi przepisami, przewidującymi sankcję 
odrzucenia środka w razie nieuzupełnienia braku przez opłacenie środka 
zaskarżenia w wyznaczonym terminie (w przypadku apelacji art. 370 i 373 k.p.c.). 
Przez przedstawienie do rozstrzygnięcia tak sformułowanych zagadnień prawnych 
Sąd Apelacyjny niejako założył, że art. 112 ust. 2 u.k.s.c., do którego odnosi się 
wyłączenie przewidziane w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., ma zastosowanie w 
postępowaniu wywołanym wniesieniem środka zaskarżenia. Stanowisko to należy 
podzielić. 
Nieuzasadnione jest ograniczenie zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c. tylko 
do nielicznych pism podlegających opłacie, wnoszonych w toku postępowania 
przed sądem pierwszej instancji. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie 
dopuszcza się stosowanie art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c. do środków zaskarżenia, w tym 

do apelacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r., V CZ 
116/10, nie publ., z dnia 2 czerwca 2011 r., I CZ 51/11, nie publ., z dnia 6 lipca 
2011 r., I CZ 72/11, nie publ. oraz z dnia 9 listopada 2011 r., II CZ 88/11, nie publ. i 
z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11 nie publ.) jak również do skargi kasacyjnej (zob. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZ 70/10, nie publ. 
oraz z dnia 21 czerwca 2011 r., I CZ 45/11, nie publ.). 
W stanie prawnym obowiązującym przed dokonaną z dniem 19 kwietnia 2010 
r. nowelizacją art. 112 u.k.s.c. (art. 3 pkt 5 oraz art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 
r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych 
ustaw, Dz.U. Nr 7, poz. 45) przyjmowano, że także strony reprezentowane przez 
profesjonalnych pełnomocników, które za ich pośrednictwem wniosły o zwolnienie 
od kosztów sądowych, a takiego zwolnienia nie uzyskały, mają obowiązek 
wniesienia wymaganej opłaty dopiero na wezwanie przewodniczącego. Zajmując 
takie stanowisko w uchwale z dnia 28 listopada 2006 r., III CZP 98/06 (OSNC 2007, 
nr 9, poz. 131), Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na brak szczególnej regulacji 
mogącej stanowić podstawę wezwania do uiszczenia opłaty od środka zaskarżenia. 
Wprowadzenie z dniem 2 marca 2006 r. do kodeksu postępowania cywilnego art. 
1302 § 3 (art. 126 pkt 12 i 151 u.k.s.c.) nie zmieniło tego stanu rzeczy, ponieważ 
przepis ten miał zastosowanie jedynie wtedy, gdy już w chwili złożenia środka 
zaskarżenia istniał obowiązek uiszczenia opłaty. Z tego względu odwołując się do 
ogólnych zasad rządzących sposobem sanowania braku opłaty od pism, Sąd 
Najwyższy przyjął, że taka regulacja przewidziana jest w art. 130 § 1 k.p.c. i ona 
właśnie ma zastosowanie, gdy obowiązek uiszczenia opłaty stałej lub stosunkowej 
aktualizuje się po wydaniu prawomocnego orzeczenia oddalającego wniosek o 
zwolnienie od kosztów sądowych. 
Pomimo uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c. (z dniem 1 lipca 2009 r. – art. 1 pkt 3 lit. 
a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 
cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 234, poz. 1571), nie zostały 
wprowadzone żadne regulacje dotyczące skutków sytuacji procesowej polegającej 
na wniesieniu przez kwalifikowanych pełnomocników środków odwoławczych lub 
środków zaskarżenia bez uiszczenia należnej w chwili wniesienia opłaty stałej lub 
stosunkowej. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 czerwca 
2010 r. – zasadzie prawnej – II UZP 4/10 (OSNP 2011, nr 3-4, poz. 38) przyjął, że w 

razie wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego 
podlegającej opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę 
wartości przedmiotu zaskarżenia, odpowiednie zastosowanie ma art. 130 § 1 k.p.c., 
a wobec tego nieopłacona skarga kasacyjna, złożona przez adwokata lub radcę 
prawnego po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c., podlega odrzuceniu dopiero w razie 
niewykonania zarządzenia wzywającego do opłacenia skargi (por. postanowienia 
Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2010 r., IV CZ 107/09, OSNC-ZD 2010, nr C, 
poz. 90, z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 91/09, nie publ.; z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 
79/09, nie publ., z dnia 14 września 2010 r., II UZ 20/10, nie publ., z dnia 28 
października 2010 r., II UZ 21/10, nie publ.). Wyłączono możliwość zastosowania w 
tym wypadku art. 1302 § 1 i 2 k.p.c., stosowanie bowiem art. 1302 § 1 k.p.c. 
pozostaje w ścisłym związku z możliwością naprawienia uchybienia w drodze 
czynności dokonanej przez stronę. Zastosowanie tego przepisu do środka 
zaskarżenia nakazywałoby także zastosowanie art. 1302 § 2 k.p.c., co w wypadku 
apelacji oznaczałoby, że powinna ona zostać odrzucona bez wzywania do 
uiszczenia opłaty, ale z trudną do zaakceptowania w odniesieniu do środka 
odwoławczego możliwością uiszczenia brakującej opłaty w terminie tygodniowym 
od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu, co spowodowałoby, że apelacja 
wywołałaby skutek od daty pierwotnego jej wniesienia. W ten sposób czynność 
sądu dokonana w formie postanowienia zostałaby pozbawiona skuteczności w 
wyniku działalności strony. 
Z tych względów należy przyjąć, że art. 130 § 1 k.p.c. ma zastosowanie nie 
tylko do pism podlegających opłacie wnoszonych w toku postępowania przed 
sądem pierwszej instancji, ale także stanowi podstawę wezwania do opłacenia 
środków zaskarżenia w sytuacji, w której obowiązek uiszczenia opłaty stałej lub 
stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub 
wartości przedmiotu zaskarżenia aktualizuje się już z chwilą wniesienia środka 
odwoławczego lub środka zaskarżenia, jak również w sytuacji, w której obowiązek 
uiszczenia opłaty powstaje w chwili doręczenia prawomocnego postanowienia o 
oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten ma 
zastosowanie w odniesieniu do środków zaskarżenia z odpowiednią modyfikacją 
dotyczącą właściwego rygoru, kodeks postępowania cywilnego bowiem nie zna 

„zwrotu środków zaskarżenia”, a zatem w wypadku apelacji jest to rygor w postaci 
jej odrzucenia na podstawie art. 370 lub art. 373 k.p.c. 
Z tego względu wskazanie art. 112 ust 2 u.k.s.c. – jako podstawy wezwania 
strony do opłacenia pisma art. 130 k.p.c. – nie może być rozumiane jako wyłączenie 
zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c. do apelacji podlegającej opłacie stałej lub 
stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu 
zaskarżenia. Potwierdza to także nawiązanie w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. do „wartości 
przedmiotu zaskarżenia” pozostającej z bezpośrednim związku z wniesieniem 
środka zaskarżenia. (...) 
Zakres zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ograniczony został do tych pism 
podlegających opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej 
przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, które 
zostały wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. 
Należy wobec tego rozważyć, czy posłużenie się sformułowaniem „wniesienie” 
pisma przez pełnomocnika oznacza ograniczenie jego zastosowania wyłącznie do 
przypadków, w których pismo wniósł osobiście pełnomocnik, czy też przepis ten 
odnosi się do samej reprezentacji strony przez kwalifikowanego pełnomocnika 
także wówczas, gdy samo pismo podlegające opłacie wniosła strona osobiście. 
Za przyjęciem pierwszego rozwiązania przemawia przede wszystkim 
jednoznaczny wynik wykładni językowej. W ustawie zostało użyte określenie „pismo 
wniesione przez adwokata”. Pod tym pojęciem rozumie się „przedstawienie, 
przedłożenie komuś coś do rozpatrzenia, załatwienia” (Słownik języka polskiego, 
red. S. Dubisz, t. V, Warszawa 2003, s. 153). Wniesienie pisma do sądu jest 
czynnością procesową, a dokonuje jej ten podmiot, który podpisuje pismo bez 
względu na to, przez kogo zostało sporządzone. Uzależnienie zastosowania art. 
112 ust. 3 u.k.s.c. od wniesienia pisma przez wyraźnie oznaczone podmioty 
prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wyłączenie zastosowania art. 112 ust. 2 
u.k.s.c. odnosi się tylko do tych podlegających opłacie pism, które wniósł 
którykolwiek z wymienionych w ustawie kwalifikowanych pełnomocników. 
Ograniczenie dotkliwych dla strony skutków zaniechania opłacenia pisma, a 
zwłaszcza środka odwoławczego, tylko do czynności dokonanych przez 
pełnomocników odpowiada przyjętym rozwiązaniom pozwalającym także stronom 

osobiście dokonywać wszelkich czynności procesowych, niezależnie od czynności 
podejmowanych przez ustanowionych pełnomocników procesowych (art. 86 k.p.c.), 
przy czym strona jako mocodawca może mieć wpływ na czynności pełnomocnika 
m.in. przez prostowanie lub odwoływanie oświadczeń pełnomocnika (art. 93 k.p.c.). 
Wniesienie osobiście przez stronę środka odwoławczego jest wyrazem realizacji 
przysługujących stronie uprawnień procesowych, których nie ogranicza 
ustanowienie pełnomocnika. Poza wypadkami, w których ustawa przewiduje 
obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 
k.p.c.), pełnomocnik procesowy nie musi dokonywać wszystkich czynności 
procesowych. Skoro w ustawie jednoznacznie przewiduje się surową sankcję tylko 
w odniesieniu do pism wnoszonych przez pełnomocnika, nie ma podstaw do 
uznania, że tą samą sankcją objęte są pisma wniesione osobiście przez stronę, 
nawet jeśli strona ta jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego 
pełnomocnika. 
W uchwale z dnia 13 kwietnia 2007 r., III CZP 158/06 (OSNC 2008, nr 3, poz. 
33) podjętej na tle art. 1302 § 3 k.p.c., według którego, sąd odrzucał bez wezwania 
o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub 
rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające 
opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę 
wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd Najwyższy przyjął, że określony w tym 
przepisie rygor nie ma zastosowania w sytuacji, w której apelację wnosi sama 
strona, chociażby była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W 
uzasadnieniu uchwały wywiedziono, że dla wyjaśnienia kto wnosi pismo nie jest 
istotne jego autorstwo, lecz określone podpisem oznaczenie osoby wnoszącej 
pismo. Daje temu wyraz także art. 126 § 1 pkt 4 k.p.c., przewidujący wymaganie 
podpisywania pism procesowych, brak zatem podstaw do przyjęcia, że np. apelacja 
podpisana przez samą stronę może być traktowana jako wniesiona przez 
pełnomocnika strony tylko z tego powodu, iż pełnomocnik został przez nią 
ustanowiony. 
Kwestia ta była też przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w czasie 
obowiązywania art. 17 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.) W 
uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2002 r., I CKN 73/01 (nie publ.) Sąd 

Najwyższy stwierdził, że apelacja podlegająca opłacie w wysokości stałej, 
wniesiona osobiście przez stronę reprezentowaną przez adwokata, nie może być 
odrzucona na podstawie tego przepisu, gdyż określony w nim rygor ma 
zastosowanie do pism wnoszonych przez adwokatów lub radców prawnych. 
Podkreślił też, że stosowanie art. 17 nie jest uzależnione od tego, czy strona jest 
reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, ale od tego, czy pismo zostało 
wniesione przez adwokata lub radcę prawnego, a osobiste wniesienie apelacji 
przez stronę nie może być utożsamiane z wniesieniem środka przez zawodowego 
pełnomocnika. 
Według utrwalonych w orzecznictwie zasad interpretacji przepisów prawa, 
podstawowe znaczenie ma wykładnia językowa. Normie należy przypisywać takie 
znaczenie, jakie ma ona w języku potocznym, a dopiero wtedy, gdy wykładnia ta 
zawodzi, prowadząc do wyników niedających się pogodzić z racjonalnym 
działaniem ustawodawcy i celem, jaki ma realizować dana norma, należy sięgać do 
dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej. 
Przewidziane w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 
112 ust. 2 u.k.s.c. miało, według zamierzeń ustawodawcy wyrażonych w projekcie 
ustawy zmieniającej art. 112 u.k.s.c., harmonizować z zawartymi w art. 1302 k.p.c. 
konsekwencjami wniesienia przez profesjonalnych pełnomocników pism 
podlegających opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej od wartości przedmiotu 
sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Nałożenie na przewodniczącego 
obowiązku wezwania do uiszczenia opłaty po prawomocnym oddaleniu wniosku o 
zwolnienie od kosztów nie odpowiadałoby wyrażonej w tym przepisie zasadzie 
samodzielnego uiszczania opłat przez strony reprezentowane przez 
kwalifikowanych pełnomocników (Sejm VI kadencji, druk nr 1925). Z uzasadnienia 
projektu ustawy zmieniającej ustawę o kosztach sądowych wynika, że użycie w art. 
112 ust. 3 u.k.s.c. sformułowania, „pismo wniesione przez adwokata, radcę 
prawnego lub rzecznika patentowego” było zamierzone i wiązało się z użyciem go 
dwukrotnie w art. 1302 § 1 i 3 k.p.c. Wprowadzone do art. 112 ust. 3 u.k.s.c. 
sformułowanie zostało utrzymane w art. 1302 § 1 k.p.c. przy jednoczesnym 
uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. Chociaż wymienione przepisy znajdują lub znajdowały 
się różnych aktach, ze względu na to, że regulują zbliżoną materię procesową i 

pełnią zbliżoną funkcję procesową, użyte w nich te same określenia powinny być co 
do zasady jednakowo interpretowane. 
Dla wyjaśnienia sensu użytego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. sformułowania istotna 
jest także analiza innych postanowień ustawy. W art. 102 ust. 4 u.k.s.c. przewiduje 
się sankcję w postaci zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych złożonego 
bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c. 
Zastosowanie tej sankcji odnosi się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 
strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, bez względu na to, 
czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wniosła sama strona, czy też 
reprezentujący ją adwokat lub radca prawny. W tej sytuacji nie można uznać, że 
wniesienie pisma przez adwokata lub radcę prawnego oznacza to samo co 
wniesienie pisma przez stronę przez nich reprezentowaną w sprawie. Akceptowanie 
odmiennego poglądu stanowiłoby nieuzasadnione odstępstwo od reguły zakazu 
wykładni synonimicznej, która zabrania przyjmowania, że ustawodawca nadaje 
różnym zwrotom w tym samym akcie prawnym to samo znaczenie. 
Przy wykładni art. 112 ust. 3 u.k.s.c należy także uwzględnić, że stanowi on 
wyjątek od zasady wzywania do uiszczenia brakujących opłat sądowych, 
obowiązującej po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. i jako taki podlega ścisłej 
interpretacji. Wprowadza on restrykcyjny mechanizm odrzucania nieopłaconych 
środków zaskarżenia wniesionych przez profesjonalnych pełnomocników, które nie 
zostały opłacone w terminach liczonych od dnia wydania lub doręczenia 
postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. 
Należy również mieć na względzie, że przedstawione zagadnienie ma 
doniosłe znaczenie dla realizacji uprawnień procesowych stron, gdyż dotyczy 
wymagania, którego niespełnienie zagrożone jest surową sankcją w postaci 
odrzucenia środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia. Z tej przyczyny 
zastosowania tej sankcji muszą znajdować wyraźną podstawę ustawową; nie 
można ich domniemywać ani też „wprowadzać” w wyniku zabiegów 
interpretacyjnych. 
Prezentowanej wykładni nie podważa zasada dokonywania doręczeń w toku 
sprawy ustanowionemu pełnomocnikowi (art. 133 § 3 k.p.c.) i wynikający z niej 
obowiązek doręczenia pełnomocnikowi strony, także wydanego na posiedzeniu 

niejawnym postanowienia o odmowie zwolnienia strony od kosztów sądowych. 
Faktem jest, że w chwili doręczenia wymienionego postanowienia sytuacja w 
zakresie zwolnienia strony od kosztów sądowych i wysokości obciążenia z tytułu 
opłaty od pisma jest jasna i nie jest skomplikowane ustalenie oraz wniesienie opłaty 
w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości 
przedmiotu zaskarżenia przez kwalifikowanego pełnomocnika, jednak problem 
sprowadza się do stwierdzenia, czy taki prawny obowiązek istnieje pomimo braku 
wezwania do uiszczenia opłaty i czy wobec tego istnieje dostatecznie wyraźna 
podstawa do pogorszenia sytuacji procesowej strony przez odmówienie jej 
możliwości usunięcia skutków uchybienia, zwłaszcza że taką możliwość dopuszcza 
się przez zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c. w podobnej sytuacji, wobec 
nieopłaconego środka zaskarżenia, gdy został on wniesiony przez kwalifikowanego 
pełnomocnika, a obowiązek opłacenia aktualizuje się w chwili wniesienia tego 
środka. Także wtedy, gdy strona nie ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, 
nie jest skomplikowane dla kwalifikowanego pełnomocnika ustalenie i wniesienie 
opłaty w wysokości stałej lub stosunkowo obliczonej od wskazanej wartości 
przedmiotu zaskarżenia. 
Odstępstwa od wyniku wykładni uzyskanego po zastosowaniu dyrektyw 
językowych i systemowych nie mogą usprawiedliwiać tylko względy celowościowe, 
o których była mowa, związane z nowelizacją ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych, która w założeniu miała służyć przyspieszeniu i usprawnieniu 
toku spraw rozpoznawanych z udziałem kwalifikowanych pełnomocników. 
Przedstawiona wykładnia nie niweczy tych założeń; prowadzi co najwyżej do 
usprawiedliwionego wynikami wykładni ograniczenia zastosowania określonego 
rozwiązania, które ma służyć przyspieszeniu postępowania z udziałem 
kwalifikowanych pełnomocników. 
Wskazane okoliczności przemawiają za przyjęciem zastosowania art. 112 ust. 
3 u.k.s.c., jak w uchwale. Podjęcie uchwały tej treści czyni zbędnym rozstrzygnięcie 
drugiego zagadnienia.