III CZP 90/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 września 2020 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące zakresu odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, gdy poszkodowanym jest leasingobiorca. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której leasingobiorca zlecił naprawę uszkodzonego pojazdu i poniósł koszty, w tym podatek VAT, z którego mógł odliczyć jedynie 50% zgodnie z art. 86a ustawy o VAT. Sąd Najwyższy uznał, że leasingobiorca, który jest zobowiązany do utrzymania pojazdu w należytym stanie i ponosi koszty napraw, jest w tej sytuacji poszkodowanym. W związku z tym, odszkodowanie przysługujące mu od ubezpieczyciela sprawcy szkody powinno obejmować kwotę podatku VAT w tej części, w jakiej leasingobiorca nie jest uprawniony do jego odliczenia. Sąd podkreślił, że zasada pełnej kompensacji szkody wymaga uwzględnienia faktycznie poniesionych przez poszkodowanego wydatków, a możliwość odliczenia VAT przez leasingobiorcę decyduje o zakresie należnego odszkodowania. Pogląd przeciwny byłby sprzeczny z celem ubezpieczenia OC i zasadą pełnej kompensacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres odszkodowania z OC posiadacza pojazdu mechanicznego w przypadku leasingu, w tym uwzględnienie VAT.
Dotyczy sytuacji, gdy leasingobiorca ponosi koszty naprawy i ma ograniczone prawo do odliczenia VAT.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odszkodowanie z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych należne leasingobiorcy pojazdu, który zlecił wykonanie naprawy powypadkowej, a któremu przysługuje na podstawie art. 86a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia wyłącznie 50 % podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, obejmuje podatek VAT w części, w jakiej leasingobiorca nie jest uprawniony do jego odliczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie obejmuje podatek VAT w części, w jakiej leasingobiorca nie jest uprawniony do jego odliczenia.
Uzasadnienie
Leasingobiorca, który zleca naprawę i ponosi jej koszty, jest poszkodowanym. Odszkodowanie powinno pokrywać faktycznie poniesione wydatki, w tym VAT, którego leasingobiorca nie może odliczyć. Zasada pełnej kompensacji szkody wymaga uwzględnienia tych kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
| R. Spółka Akcyjna w Warszawie | spółka | leasingodawca |
| I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | leasingobiorca |
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 86a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
k.c. art. 436 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 36 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 709 § 7 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 709 § 11
Kodeks cywilny
k.c. art. 709 § 15
Kodeks cywilny
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Leasingobiorca jest poszkodowanym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach OC, gdy ponosi koszty naprawy pojazdu. • Odszkodowanie powinno obejmować VAT w części, której leasingobiorca nie może odliczyć. • Zasada pełnej kompensacji szkody wymaga uwzględnienia faktycznie poniesionych wydatków.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie nie obejmuje VAT, ponieważ faktura powinna być wystawiona na właściciela pojazdu (leasingodawcę). • Status podatnika VAT leasingodawcy wyklucza możliwość uwzględnienia VAT w odszkodowaniu dla leasingobiorcy.
Godne uwagi sformułowania
Odszkodowanie ustala się z jednej strony respektując zasadę pełnej kompensacji szkody, a z drugiej strony nie przekraczając wysokości faktycznie doznanej przez poszkodowanego szkody. • Szkoda jest interesem poszkodowanego w nienastąpieniu tego zdarzenia, a po jego zajściu - w przywróceniu zachwianego tym zdarzeniem stanu dóbr. • Poszkodowanym jest zatem podmiot, który doznał szkody pozostającej w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym wbrew swojej woli. • Skoro leasingobiorca zleca zgodnie ze spoczywającym na nim obowiązkiem ustawowym naprawę uszkodzonego na skutek wypadku komunikacyjnego pojazdu mechanicznego i ponosi wydatki z tym związane, to należy go traktować jako poszkodowanego. • Odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Monika Koba
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres odszkodowania z OC posiadacza pojazdu mechanicznego w przypadku leasingu, w tym uwzględnienie VAT."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy leasingobiorca ponosi koszty naprawy i ma ograniczone prawo do odliczenia VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń VAT w przypadku szkód komunikacyjnych dotyczących pojazdów w leasingu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Leasing a VAT po szkodzie: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto płaci za podatek!”
Dane finansowe
WPS: 1997,61 PLN
odszkodowanie: 1997,61 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.