III CZP 9/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu, dotyczące utrzymania się służebności gruntowej po odłączeniu części nieruchomości z księgi wieczystej. Wnioskodawca domagał się odłączenia działki i założenia dla niej nowej księgi wieczystej, co referendarz sądowy uczynił, przenosząc jednocześnie obciążenia hipoteczne, w tym służebności gruntowe, do współobciążenia łącznego. Sąd Rejonowy utrzymał ten wpis, jednak Sąd Okręgowy powziął wątpliwość prawną co do stosowania art. 290 § 2 k.c. w sytuacji, gdy odłączana działka nie była pierwotnie objęta zakresem wykonywania służebności. Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni pojęcia nieruchomości w kontekście ksiąg wieczystych (zasada „jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość”), stwierdził, że odłączenie geodezyjnie wyodrębnionej działki nieobjętej służebnością i założenie dla niej nowej księgi wieczystej jest traktowane jako podział nieruchomości obciążonej. W konsekwencji, zgodnie z art. 290 § 2 k.c., służebność utrzymuje się na odłączonej części nieruchomości, a właścicielowi przysługuje roszczenie o zwolnienie od niej. Uchwała ta precyzuje zasady obciążania służebnościami gruntowymi w przypadku podziału nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad utrzymania służebności gruntowych po podziale nieruchomości i odłączeniu części z księgi wieczystej.
Dotyczy sytuacji, gdy w jednej księdze wieczystej objęte są działki, z których tylko część jest obciążona służebnością.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w świetle treści przepisu art. 290 § 2 k.c. na nieruchomości stanowiącej wyodrębnioną działkę z nieruchomości wieczystoksięgowej utrzymuje się z mocy prawa służebność gruntowa, mimo że wyodrębniona działka nie była objęta zakresem wykonywania tej służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność gruntowa utrzymuje się na nieruchomościach powstałych w wyniku podziału, nawet jeśli wyodrębniona nieruchomość nie była poprzednio objęta zakresem wykonywania służebności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przyjął wieczystoksięgowe rozumienie pojęcia nieruchomości (jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość). Odłączenie z księgi wieczystej działki nieobjętej zakresem służebności i założenie dla niej nowej księgi jest traktowane jako podział nieruchomości obciążonej, co zgodnie z art. 290 § 2 k.c. nie powoduje wygaśnięcia służebności na odłączonej części.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krzysztof S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Monika T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Adam T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) | inne | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 290 § § 2
Kodeks cywilny
W razie podziału nieruchomości obciążonej służebnością gruntową, służebność ta utrzymuje się na nieruchomościach powstałych w wyniku podziału także wówczas, gdy wyodrębniona w wyniku podziału nieruchomość nie była poprzednio objęta zakresem wykonywania służebności gruntowej, a zainteresowanemu właścicielowi (właścicielom) nieruchomości obciążonej przysługuje roszczenie o zwolnienie od służebności.
Pomocnicze
k.c. art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości gruntowej jako odrębnego przedmiotu własności.
u.k.w.h. art. 24
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Kwestia objęcia działek jedną księgą wieczystą.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyjęcie wieczystoksięgowej wykładni pojęcia nieruchomości (jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość). • Traktowanie odłączenia działki geodezyjnie wyodrębnionej i nieobjętej służebnością jako podziału nieruchomości obciążonej w rozumieniu art. 290 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
jedna księga wieczysta – jedna nieruchomość • odłączenie z księgi wieczystej działki nieobjętej zakresem wykonywania służebności nie wywołuje skutku, który według art. 290 § 1 k.c. wiąże się z podziałem nieruchomości obciążonej.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Henryk Pietrzkowski
członek
Wojciech Katner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad utrzymania służebności gruntowych po podziale nieruchomości i odłączeniu części z księgi wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy w jednej księdze wieczystej objęte są działki, z których tylko część jest obciążona służebnością.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa rzeczowego i ksiąg wieczystych, który jest istotny dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami.
“Czy odłączenie działki z księgi wieczystej kasuje służebność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.