III CZP 89/16

Sąd Najwyższy2017-01-13
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
rękojmiawady dziełaterminyprzedawnieniekodeks cywilnypodstępne zatajenieobniżenie cenySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie dotyczącej rękojmi za wady dzieła, uznając przedstawione zagadnienie prawne za teoretyczne i oderwane od ustalonego stanu faktycznego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny dotyczące terminów dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi za wady dzieła, w szczególności w przypadku podstępnego zatajenia wady przez wykonawcę. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ stan faktyczny sprawy nie potwierdzał podstępnego zatajenia wady, co czyniło postawione pytania teoretycznymi i oderwanymi od rzeczywistego stanu faktycznego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej przeciwko A.-. sp. z o.o. o zapłatę, postanowił odmówić podjęcia uchwały. Zagadnienie prawne dotyczyło interpretacji art. 568 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2014 r., w szczególności kwestii wyłączenia terminu rękojmi przy podstępnym zatajeniu wady przez wykonawcę, a także charakteru uprawnienia do obniżenia ceny i jego przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja pytań prawnych jest wyjątkowa i wymaga ścisłego powiązania z ustaleniami faktycznymi. W rozpatrywanej sprawie Sąd Okręgowy nie stwierdził podstępnego zatajenia wad, co sprawiło, że wątpliwości Sądu Apelacyjnego miały charakter teoretyczny i nie były niezbędne do rozpoznania apelacji. W związku z tym, zgodnie z art. 390 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając zagadnienie za teoretyczne z powodu braku ustaleń faktycznych potwierdzających podstępne zatajenie wady.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przedstawione zagadnienie prawne musi być ściśle powiązane ze stanem faktycznym sprawy. Ponieważ sąd pierwszej instancji nie ustalił podstępnego zatajenia wady, wątpliwości Sądu Apelacyjnego miały charakter teoretyczny i nie były niezbędne do rozpoznania środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]spółkapowód
A.-. sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 568 § § 1

Kodeks cywilny

Termin rękojmi za wady dzieła.

k.c. art. 568 § § 2

Kodeks cywilny

Wyłączenie terminu rękojmi przy podstępnym zatajeniu wady.

Pomocnicze

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w przypadku niespełnienia wymagań dotyczących zagadnienia prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne jest teoretyczne i oderwane od ustalonego stanu faktycznego, co uniemożliwia podjęcie uchwały.

Godne uwagi sformułowania

pytanie prawne może obejmować tylko takie wątpliwości, których wyjaśnienie jest niezbędne do rozpoznania wniesionego w sprawie środka odwoławczego zgłoszone wątpliwości prawne mają charakter teoretyczny, gdyż pozostają oderwane od stanu faktycznego

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Karol Weitz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymagań formalnych dla przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz znaczenie ustaleń faktycznych dla rozstrzygania kwestii prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (odmowa podjęcia uchwały) i nie rozstrzyga merytorycznie zagadnień związanych z rękojmią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i specjalistów od prawa rzeczowego ze względu na omówienie procedury przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu, jednak brak merytorycznego rozstrzygnięcia ogranicza jej szerszą atrakcyjność.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia odpowiedzi? Kluczowe zasady przedstawiania zagadnień prawnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 89/16
POSTANOWIENIE
Dnia 13 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Władysław Pawlak
‎
SSN Karol Weitz
Protokolant Bożena Kowalska
w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej […]przeciwko A.-. sp. z o.o. o zapłatę,
‎
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 13 stycznia 2017 r.,
‎
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego
przez Sąd Apelacyjny […]
‎
postanowieniem z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt I ACa …/16,
"1. Czy w sprawie, w której powód domaga się realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady dzieła, termin określony w art. 568 § 1 k.c., w  brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z dnia 30 maja 2014 r., ulega wyłączeniu na podstawie art. 568 § 2 k.c. w razie podstępnego zatajenia wady przez wykonawcę, niezależnie od tego, jaki czas upłynął od wydania dzieła zamawiającemu?
‎
2. czy w powyższej sprawie, uprawnienia zamawiającego z tytułu rękojmi polegające na żądaniu obniżenia ceny (przez zwrot części ceny już uiszczonej), stanowi uprawnienie prawokształtujące ulegające wygaśnięciu, czy roszczenia podlegające przedawnieniu?
‎
3. w przypadku uznania, że żądanie obniżenia ceny wynikające z  rękojmi za wady budynku stanowi roszczenie podlegające przedawnieniu, od jakiego momentu rozpoczyna swój bieg termin przedawnienia?"
odmawia podjęcia uchwały.
UZASADNIENIE
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że - ze względu na związanie  poglądem prawnym wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego podjętej na skutek przedstawienia mu przez sąd odwoławczy do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego - uregulowana w art. 390 k.p.c. instytucja pytań prawnych ma charakter wyjątkowy. Dlatego też przedstawiane zagadnienie musi odpowiadać określonym wymaganiom, których niespełnienie uniemożliwia Sądowi Najwyższemu podjęcie uchwały wyjaśniającej podniesione w nim wątpliwości prawne. Podstawowym wymaganiem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż  pytanie prawne może obejmować tylko takie wątpliwości, których wyjaśnienie jest niezbędne do rozpoznania wniesionego w sprawie środka odwoławczego (tu apelacji) - por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZP 10/16, niepubl. i powołane w jego uzasadnieniu dalsze orzecznictwo.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ustalił, że nie ma podstaw do przypisanie stronie pozwanej podstępnego zatajenia przed powodową spółdzielnią wad fizycznych wybudowanych przez pozwaną spółkę budynków. W tej sytuacji, podstawą zgłoszenia wątpliwości przez Sąd Apelacyjny co do terminów, w jakich można dochodzić uprawnienia z tytułu rękojmi w postaci obniżenia wynagrodzenia z powodu wady fizycznej budynku podstępnie zatajonej przez wykonawcę, musiałoby być uprzednie dokonanie ustaleń - odmiennych od Sądu Okręgowego - że do takiego podstępnego zatajenia wady przez pozwaną doszło. Na obecnym etapie postępowania takich ustaleń zabrakło, co powoduje, że zgłoszone wątpliwości prawne mają charakter teoretyczny, gdyż pozostają oderwane od stanu faktycznego, a ten nie może być przyjmowany przez Sąd apriorycznie.
Uzasadniało to odmowę podjęcia uchwały (art. 390 § 1 k.p.c.).
jw
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI