III CZP 89/07

Uchwała z dnia 23 października 2007 r., III CZP 89/07 
 
Sędzia SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Hubert Wrzeszcz 
Sędzia SA Michał Kłos 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "P.P.H.P.T.", sp. z o.o. w D.G. o 
wszczęcie postępowania naprawczego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na 
posiedzeniu jawnym w dniu 23 października 2007 r. zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z dnia 2 lipca 
2007 r.: 
"Czy przepis art. 35 w związku z art. 493 Prawa upadłościowego i 
naprawczego wyłącza stosowanie art. 200 § 3 k.p.c.?" 
podjął uchwałę: 
 
Artykuł 35 w związku z art. 493 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) nie wyłącza 
stosowania art. 200 § 3 k.p.c. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach postanowieniem z dnia 19 
kwietnia 2007 r. zakazał wnioskodawcy "P.P.H.P.T.", sp. z o.o. w D.G. wszczęcia 
postępowania naprawczego. Przyjął, że wnioskodawca w chwili złożenia 
oświadczenia o wszczęciu postępowania naprawczego, skierowanego na 
podstawie art. 494 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i 
naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: "Pr.u.n.") do Sądu Rejonowego w 
Dąbrowie Górniczej, był już dłużnikiem niewypłacalnym, a nie jedynie zagrożonym 
niewypłacalnością, co sprzeciwiało się możliwości wszczęcia postępowania 
naprawczego. 
Rozpoznając zażalenie wnioskodawcy na to postanowienie Sąd Okręgowy w 
Katowicach powziął wątpliwość, czy art. 35 w związku z art. 493 Pr.u.n. wyłącza 

stosowanie art. 200 § 3 k.p.c. i zagadnienie to na podstawie art. 390 § k.p.c. 
przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu 
zagadnienia prawnego na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wskazuje, że jego istota jest 
inna niż dopuszczalność zastosowania w rozstrzyganej sprawie art. 200 § 3 k.p.c. 
Polega ono na wyjaśnieniu, w jaki sposób powinien być liczony bieg 
czternastodniowego terminu określonego w art. 494 ust. 3 Pr.u.n., gdy 
oświadczenie o wszczęciu postępowania naprawczego zostało złożone w sądzie 
niewłaściwym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie zależy jednak, co sugeruje 
treść postanowienia Sądu Okręgowego, wyłącznie od oceny, czy w postępowaniu 
naprawczym stosuje się art. 200 § 3 k.p.c. 
Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że stosowanie w postępowaniu 
naprawczym art. 200 k.p.c. nie powinno budzić wątpliwości, skoro przepisy 
regulujące je nie zawierają w tym zakresie rozwiązań szczególnych. Nie stanowiła 
także przedmiotu wątpliwości Sądu Okręgowego konieczność przekazania sprawy 
przez sąd niewłaściwy do prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie 
art. 200 § 1 k.p.c. Należy również zwrócić uwagę, że przekazanie sprawy sądowi 
właściwemu następuje w takim stanie, w jakim sprawa znajduje się w chwili 
przekazania, stosowanie art. 200 § 3 k.p.c. zezwala zatem na uniknięcie 
powtórnego prowadzenia przez sąd właściwy czynności już dokonanych w sądzie 
niewłaściwym. Przy uwzględnieniu funkcji tego przepisu należy odrzucić możliwość 
posługiwania się jego konstrukcją w innych sytuacjach, w tym związanych z oceną 
zachowania przez sąd lub strony terminu do dokonania określonych czynności. 
Kwestię zachowania terminu reguluje w szczególności art. 165 § 2 i 3 k.p.c., a w 
sytuacji, w której sąd niewłaściwy wydaje jedynie postanowienie o przekazaniu 
sprawy, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, art. 200 § 3 k.p.c. praktycznie 
nie znajduje zastosowania, właśnie ze względu na brak czynności podjętych w 
sądzie niewłaściwym, które na podstawie tego przepisu nie wymagałyby 
powtórzenia w sądzie właściwym. 
Odpowiedź na pytanie, od jakiej chwili należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu 
do wydania postanowienia zakazującego wszczęcia postępowania naprawczego, 
wymaga wyjaśnienia tego problemu w sytuacji typowej, gdy oświadczenie o 
wszczęciu takiego postępowania składane jest w sądzie właściwym. Sąd Okręgowy 

wyraził przekonanie, że decydująca byłaby wówczas data złożenia oświadczenia w 
sądzie, wykluczył zatem stosowanie odpowiednio np. art. 165 § 2 i 3 k.p.c., co jest 
uzasadnione, gdyż przepis ten pozwala stronie na wykorzystanie całego terminu 
zastrzeżonego dla skutecznego dokonania czynności, nie może natomiast być 
stosowany do oceny zachowania terminu dokonania czynności przewidzianych dla 
sądu. Można przyjąć, że rozwiązanie zastosowane w art. 165 § 2 i 3 k.p.c. oznacza, 
iż termin do dokonania czynności przez strony jest „zastrzeżony na ich korzyść”, 
jednak w wypadku składania przez stronę oświadczenia o wszczęciu postępowania 
naprawczego taka sytuacja nie zachodzi, skuteczne bowiem złożenie tego 
oświadczenia nie jest uzależnione od zachowania terminu; przeciwnie, ustawa 
zakreśla termin do dokonania czynności przez sąd. 
Należy przyjąć, że także w tym wypadku chodzi o takie określenie terminu do 
dokonania czynności, które zezwala sądowi na merytoryczną ocenę oświadczenia o 
wszczęciu postępowania naprawczego w terminie określonym w ustawie. 
Odmienne stanowisko prowadziłoby do zróżnicowania rzeczywistego terminu 
badania oświadczenia przez sąd w zależności od tego, czy oświadczenie zostało 
złożone w biurze podawczym sądu, czy też przesyłane pocztą; w tym przypadku 
byłoby uzależnione dodatkowo od działania placówki pocztowej, a w sytuacjach 
skrajnych mogłoby oznaczać, że w chwili wpływu do sądu przesyłki zawierającej 
oświadczenie o wszczęciu postępowania naprawczego sąd byłby już pozbawiony 
możliwości jego kontroli, powszechnie bowiem akceptowany jest pogląd, że upływ 
terminu określonego w art. 494 ust. 3 Pr.u.n. powoduje, iż sąd nie może zakazać 
wszczęcia postępowania naprawczego. 
Wymaga przy tym podkreślenia, że istnieje wiele przepisów przewidujących 
znacznie krótsze terminy do dokonywania określonych czynności przez sądy, np. 
trzydniowy termin do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności (art. 
7811 k.p.c.), siedmiodniowy termin do sporządzenia uzasadnienia (art. 357 § 3 
k.p.c.) lub rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia (art. 737 k.p.c.). W 
tych wypadkach, gdyby termin był liczony od daty nadania pisma, tym bardziej 
trudne byłoby zachowanie terminu do dokonania przez sąd czynności na podstawie 
wniosku przesłanego pocztą. Istotne jest, że w wypadkach określenia biegu terminu 
do dokonania czynności przez sąd ustawodawca nakazuje liczyć jego bieg od 
„złożenia” wniosku (art. 7811 k.p.c.) albo od jego „wpływu” do sądu (art. 737, 7672 § 

2 k.p.c.), co wskazuje, iż zwrotów tych używa zamiennie i chodzi o zastrzeżenie dla 
sądu całego terminu określonego w ustawie. (...) 
Stanowi to argument dla stanowiska, że według tych samych zasad powinien 
być liczony bieg terminu określonego w art. 493 ust. 3 Pr.u.n. (...) Należy również 
zwrócić uwagę na użyte w art. 493 ust. 3 Pr.u.n. stwierdzenie o „złożeniu 
oświadczenia w sądzie”. Podkreślenie, że chodzi o oświadczenie złożone w sądzie 
wskazuje na chwilę jego dotarcia do sądu, co zbliża konstrukcję art. 493 ust. 3 
Pr.u.n. do regulacji zawartej w art. 61 § 1 k.c. 
Wskazane argumenty, przemawiające za oceną, że bieg terminu określonego 
w art. 493 ust. 3 Pr.u.n. rozpoczyna się w chwili wpływu oświadczenia do sądu,  
stanowią argument dla zajęcia stanowiska, iż w razie skierowania oświadczenia do 
sądu niewłaściwego termin ten nie biegnie i rozpoczyna się dopiero po jego 
otrzymaniu przez sąd właściwy. (...) 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione 
zagadnienie prawne, jak w uchwale (art. 390 k.p.c.).