III CZP 84/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w G., dotyczące ważności zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego przez kontrahenta, w świetle art. 483 § 1 k.c. Sąd Okręgowy powołał się na dominujący pogląd o niedopuszczalności kary umownej dla zobowiązań pieniężnych, ale zaznaczył istnienie poglądu przeciwnego. Sąd Najwyższy, analizując art. 390 § 1 k.p.c., stwierdził, że zagadnienie prawne nie spełnia wymogu niezbędności dla orzeczenia o apelacji, ponieważ zostało sformułowane nieprecyzyjnie. Brak było ustaleń co do woli stron umowy, wykładni jej postanowień dotyczących kary umownej oraz zdarzenia, z którym strony wiązały powstanie obowiązku zapłaty. Sąd Najwyższy podkreślił, że interpretacja umowy należy do sądu orzekającego, a nie Sądu Najwyższego w postępowaniu o przedstawienie zagadnienia prawnego. Bez tych ustaleń uchwała SN mogłaby być nieadekwatna do stanu faktycznego sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz konieczność dokonania przez sąd niższej instancji ustaleń faktycznych i wykładni umowy przed skierowaniem pytania prawnego.
Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dopuszczalności kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania pieniężnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia przez stronę od umowy, z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego przez jej kontrahenta, jest ważne w świetle art. 483 § 1 k.c.?
Odpowiedź sądu
Odmowa podjęcia uchwały z powodu nieprecyzyjnego sformułowania zagadnienia prawnego i braku niezbędnych ustaleń faktycznych przez sąd niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie podjął uchwały, ponieważ zagadnienie prawne zostało sformułowane nieprecyzyjnie, a Sąd Okręgowy nie dokonał wykładni umowy ani nie ustalił woli stron co do zastrzeżenia kary umownej i zdarzenia, z którym wiąże się jej powstanie. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego wymagałoby ustalenia stanu faktycznego, co należy do kompetencji sądu orzekającego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| "I.K." S. A. z siedzibą w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę do zastrzeżenia kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Sąd rozważał, czy dotyczy to również zobowiązań pieniężnych i odstąpienia od umowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość przedstawienia przez sąd drugiej instancji zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, jeśli budzi ono poważne wątpliwości i jego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla orzeczenia o apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych (niezbędność rozstrzygnięcia dla apelacji). • Sąd Okręgowy nie dokonał ustaleń faktycznych i wykładni umowy, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu wydanie uchwały. • Interpretacja umowy należy do sądu orzekającego, a nie Sądu Najwyższego w postępowaniu o zagadnienie prawne.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy nie odpowiada temu drugiemu wymaganiu • zagadnienie prawne zostało sformułowane w sposób nie do końca precyzyjny • nie dokonał wykładni umowy i nie rozstrzygnął, jaka była w istocie treść postanowień • dokonanie ustaleń oraz ich ocena należy do Sądu Okręgowego • instytucja zagadnień prawnych służy rozstrzyganiu wątpliwości o charakterze jurydycznym, a nie wspieraniu sądu orzekającego w dokonywaniu ustaleń
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz konieczność dokonania przez sąd niższej instancji ustaleń faktycznych i wykładni umowy przed skierowaniem pytania prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dopuszczalności kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania pieniężnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii w prawie zobowiązań, jednak Sąd Najwyższy nie udzielił odpowiedzi merytorycznej, skupiając się na kwestiach proceduralnych i formalnych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie umów, ale mniej dla szerszej publiczności.
“Kiedy kara umowna za niewykonanie zobowiązania pieniężnego jest ważna? Sąd Najwyższy wyjaśnia proceduralne pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.