III CZP 82/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny dotyczące interpretacji art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Chodziło o to, czy przepis ten uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty od apelacji wniesionej przez radcę prawnego, jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, a strona nie została wcześniej wezwana do opłaty. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów i uzasadnień projektów ustaw, w tym uchylonego art. 130^2 § 3 k.p.c., stwierdził, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. stanowi samodzielne rozwiązanie legislacyjne. Podkreślono, że profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek samodzielnego obliczenia opłaty. W konsekwencji, w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, termin do uiszczenia opłaty rozpoczyna bieg od dnia doręczenia postanowienia o oddaleniu tego wniosku, a brak opłaty w tym terminie skutkuje odrzuceniem apelacji. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 82/16), która ma moc zasady prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dotycząca obowiązku wezwania do opłaty od apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dotyczy sytuacji, gdy apelacja została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego) i dotyczy opłaty stałej lub stosunkowej od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty od apelacji wniesionej przez radcę prawnego w wysokości stałej lub stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie tygodniowym pod rygorem jej odrzucenia (art. 373 § 1 w związku z art. 130 § 1 k.p.c.), w razie doręczenia stronie postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli uprzednio takiego wezwania jej nie doręczono?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty w wysokości stałej lub stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, od nieopłaconej apelacji wniesionej przez radcę prawnego w sytuacji, gdy doszło do oddalenia jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ma ten skutek, że termin do uiszczenia opłaty rozpoczyna bieg od chwili doręczenia stronie postanowienia o oddaleniu tego wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. stanowi samodzielne rozwiązanie legislacyjne, które wyłącza obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty od apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Termin do opłacenia biegnie od doręczenia postanowienia o oddaleniu wniosku, a brak opłaty skutkuje odrzuceniem apelacji. Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Spółka Akcyjna w N. | spółka | powód |
| Zarządca Masy Sanacyjnej Przedsiębiorstwa „P.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.k.s.c. art. 112 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.
Pomocnicze
u.k.s.c. art. 112 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c.
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pisma.
k.p.c. art. 373 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia apelacji wniesionej przez radcę prawnego, która nie została opłacona.
k.p.c. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków nieuzupełnienia braków pisma.
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pisma.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia środka zaskarżenia.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchwały Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty od apelacji wniesionej przez radcę prawnego po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. • Termin do opłacenia apelacji rozpoczyna bieg od dnia doręczenia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. • Profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek samodzielnego obliczenia i uiszczenia opłaty.
Odrzucone argumenty
Obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty od apelacji wniesionej przez radcę prawnego po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych istnieje, nawet jeśli nie doręczono uprzedniego wezwania. • Uchylenie art. 130^2 § 3 k.p.c. powinno wpływać na wykładnię art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w sposób nakazujący wezwanie do opłaty.
Godne uwagi sformułowania
uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty • termin do uiszczenia opłaty rozpoczyna bieg od chwili doręczenia stronie postanowienia o oddaleniu tego wniosku • profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek samodzielnego obliczenia opłaty • zasada prawna ma moc wiążącą dla wszystkich składów Sądu Najwyższego
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Stefańska
członek
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dotycząca obowiązku wezwania do opłaty od apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy apelacja została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego) i dotyczy opłaty stałej lub stosunkowej od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami sądowymi i obowiązkami profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy radca prawny musi sam opłacić apelację po odmowie zwolnienia od kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.