III CZP 82/12

Sygn. akt III CZP 82/12 
 
 
 
 
UCHWAŁA 
 
Dnia 12 grudnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z powództwa K. G., M. S., R. Ł. i A. Ł. 
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej " Ś. " w C. 
o ustalenie, 
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym 
w dniu 12 grudnia 2012 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Apelacyjny  
postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r.,  
 
 
"Czy w przypadku, gdy wyodrębniony lokal stanowi przedmiot 
współwłasności kilku osób każdemu ze współwłaścicieli lokalu 
przysługuje 
odrębny 
samodzielny 
udział 
we 
współwłasności 
nieruchomości wspólnej, czy też udział w nieruchomości wspólnej 
związany z własnością danego lokalu przysługuje wszystkim 
współwłaścicielom łącznie?" 
 
podjął uchwałę: 
 
Prawo głosu wynikające z udziału w nieruchomości wspólnej 
związanego 
z 
odrębną 
własnością 
lokalu 
przysługuje 
niepodzielnie współwłaścicielom tego lokalu. 
Uzasadnienie 
 

 
 
2 
Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne wyłoniło się 
przy rozpatrywaniu przez Sąd Apelacyjny apelacji powodów od  wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 11 stycznia 2012 r., oddalającego ich powództwo o ustalenie 
nieistnienia dwóch uchwał pozwanej wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnotę tworzą 
właściciele i współwłaściciele dziewięciu wyodrębnionych lokali mieszkalnych oraz 
trzech lokali użytkowych. Powodowie są właścicielami trzech lokali mieszkalnych 
(jeden z nich wchodzi do  majątku wspólnego małżonków). Inny członek wspólnoty 
(B. R.) jest właścicielem czterech lokali mieszkalnych oraz współwłaścicielem w 
99% piątego, a ponadto  współwłaścicielem trzech lokali użytkowych. Obie 
zaskarżone uchwały podjęte zostały na zebraniu w dniu 30 października 2009 r. 
głosami oddanymi przez B. R. i jej męża, działającego jako pełnomocnik innych 
współwłaścicieli lokali użytkowych. Sąd Okręgowy, zliczając głosy udziałami, w tym 
udziałami współwłaścicieli liczonymi jako przypadająca samodzielnie każdemu z 
nich część udziałów w nieruchomości wspólnej, ocenił, że uchwały zostały podjęte 
zgodnie z wymaganiami art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o  własności 
lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej powoływana jako 
„u.w.l.”) i zapadły większością głosów, gdyż głosująca za  uchwałami B. R. sama 
dysponowała ponad 50% udziałów i już tylko jej głos byłby wystarczający do 
podjęcia uchwał.  
Powodowie w apelacji zarzucili m. in., że Sąd pierwszej instancji nie 
wyjaśnił przyjętego sposobu interpretacji art. 23 u.w.l., mimo że wykładnia tego 
przepisu w zakresie sposobu wykonywania prawa głosu związanego z lokalami 
pozostającymi we współwłasności była istotą sporu między stronami. Zdaniem 
skarżących członkowi wspólnoty będącemu współwłaścicielem wyodrębnionego 
lokalu nie przysługuje głos, którego siłę określa przeliczenie jego ułamkowego 
udziału w tym lokalu na odpowiednią cześć udziałów w nieruchomości wspólnej 
lecz głos ten przysługuje łącznie współwłaścicielom lokalu, a jego skuteczność 
powinna być ustalana według zasad zarządu rzeczą wspólną. Przy zastosowaniu 
takiej wykładni art. 23 u.w.l. zaskarżone uchwały nie uzyskały wymaganego 
poparcia i nie zostały podjęte. 
Podniesiony przez skarżącego problem Sąd Apelacyjny ujął w pytaniu 
o  charakter 
prawny 
udziału 
współwłaścicieli 
wyodrębnionego 
lokalu 

 
 
3 
we  współwłasności 
nieruchomości 
wspólnej. 
Sąd 
Apelacyjny 
zaznaczył, 
iż  przedstawione zagadnienie nie zostało rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego, zaś w literaturze wyrażane są dwa sprzeczne stanowiska. Zgodnie 
z  pierwszym 
każdemu 
ze 
współwłaścicieli 
lokalu 
przysługuje 
udział 
w  nieruchomości wspólnej w wysokości jego udziału we współwłasności lokalu 
pomnożonej przez udział w nieruchomości wspólnej przypadający na lokal, którego 
jest współwłaścicielem i uczestniczy on w głosowaniu nad uchwałami wspólnoty 
mieszkaniowej samodzielnie, przy czym siła jego głosu jest określana jego 
udziałem we własności lokalu. Przeciwne stanowisko przyjmuje, że udział 
w  nieruchomości wspólnej przysługuje łącznie wszystkim współwłaścicielom 
jednego lokalu, a w głosowaniu nad uchwałami wspólnoty powinien brać udział 
jeden przedstawiciel współwłaścicieli lokalu, głosujący w sposób uzgodniony 
między współwłaścicielami. W razie niemożności określenia jednolitego stanowiska 
współwłaściciele mogą zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie w trybie przepisów 
o  zarządzie rzeczą wspólną (art. 195 i nast. k.c.). Sąd pytający skłania się 
do  drugiego stanowiska, znajdując dla niego wsparcie w postanowieniu art. 23 
ust.  2a u.w.l., przewidującym możliwość głosowania według zasady jeden 
właściciel – jeden głos. Zdaniem Sądu przyznanie każdemu ze współwłaścicieli 
uprawnienia 
do 
samodzielnego 
głosowania 
„własnym” 
głosem 
trudno 
zaakceptować, ponieważ mogłoby prowadzić do podejmowania uchwał głosami 
współwłaścicieli jednego lokalu. Wobec tego należy przyjąć, że współwłaściciele 
dysponują jednym wspólnym głosem, którego treść muszą uzgodnić. Przyjęcie 
poglądu o konieczności wyrażenia przez współwłaścicieli uzgodnionego stanowiska 
także w wypadku głosowania udziałami określi spójną pozycję współwłaścicieli 
jednego lokalu jako jednego zbiorowego właściciela, niezależnie od sposobu 
głosowania. Sąd zwrócił też uwagę, że rozwiązanie, które proponuje ma 
uwarunkowania 
historyczne, 
ponieważ 
w 
rozporządzeniu 
Prezydenta 
Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 94, 
poz. 848) przewidziany był obowiązek wyboru przez współwłaścicieli lokalu osoby 
reprezentującej ich na zebraniu właścicieli i wobec zarządu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
 
4 
Mimo ogólniejszego sformułowania, problem powstały w sprawie dotyczy w  istocie 
sposobu wykonywania prawa głosu we wspólnocie mieszkaniowej przez 
współwłaścicieli lokalu i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy prawo to 
może być wykonywane w odpowiedniej części przez każdego współwłaściciela 
samodzielnie, czy też tylko łącznie, co niekoniecznie musi się wiązać bezpośrednio 
z  charakterem wspólności udziału w nieruchomości wspólnej. Trudności związane 
z określeniem pozycji współwłaścicieli odrębnej własności lokalu były już 
przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 3 października 
2003 r. (III CZP 65/03, OSNC 2004, nr 12, poz. 189), udzielając negatywnej 
odpowiedzi na pytanie o  dopuszczalność samodzielnego wystąpienia przez 
współwłaściciela wyodrębnionego lokalu o częściowe zniesienie współwłasności 
nieruchomości wspólnej na podstawie art. 210 k.c., Sąd wyjaśnił, że nieruchomość 
wspólna jest szczególną kategorią współwłasności, do której przepisy kodeksu 
cywilnego stosuje się jedynie posiłkowo (art. 1 ust. 1 u.w.l.). Z treści art. 3 ust. 1 
zdanie pierwsze u.w.l. Sąd wywiódł wniosek, że udział w nieruchomości wspólnej, 
jako prawo związane z własnością lokalu, przysługuje właścicielowi lokalu, 
co  oznacza, że udział ten nie przysługuje samodzielnie współwłaścicielowi lokalu, 
lecz niepodzielnie wszystkim współwłaścicielom. Współwłaściciel nieruchomości 
lokalowej nie ma więc samodzielnego udziału w nieruchomości wspólnej 
odpowiedniego do wielkości swego udziału, co umożliwiałoby mu samodzielne 
wystąpienie o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości wspólnej. 
Inicjatywę zmierzającą do wprowadzenia zmian w przedmiocie współwłasności 
nieruchomości wspólnej Sąd Najwyższy zaliczył do czynności przekraczających 
zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, wymagających zgody wszystkich 
współwłaścicieli (art. 199 k.c.). 
Podobne stanowisko wyrażone zostało w uchwale z dnia 14 lipca 2005 r. 
(III  CZP 43/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 98), w której Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, 
że  jakkolwiek ustawodawca nie recypował art. 11 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. o własności lokali i nie określił 
sposobu reprezentacji na zebraniu, ani sposobu głosowania przez współwłaścicieli 
lokalu albo współwłaścicieli samodzielnych lokali niewyodrębnionych, to jednak 
szczególny charakter własności lokalu, jako prawa ściśle związanego z udziałem 

 
 
5 
w  nieruchomości wspólnej - pomimo braku stosownej regulacji - prowadzi 
do  identycznego wniosku. Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu 
wymagają 
jednolitego 
stanowiska 
współwłaścicieli 
lokalu, 
którym 
udział 
w  nieruchomości wspólnej przysługuje niepodzielnie. Powinni oni zajmować jedno 
stanowisko w głosowaniu nad uchwałami, a w braku zgody - zwrócić się 
o  rozstrzygnięcie do sądu na podstawie art. 199 k.c. w związku z art. 1 ust. 2 u.w.l. 
Niepodzielnie przysługuje im też głos w wypadku głosowania, w którym na każdego 
właściciela przypada jeden głos. Podobny pogląd znalazł się w uzasadnieniu 
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r. (II CSK 47/06, OSNC 2007, 
nr  2, poz. 32).  
Dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje 
więc, że udział w nieruchomości wspólnej przysługuje niepodzielnie wszystkim 
współwłaścicielom lokalu, którzy powinni zajmować jednolite stanowisko w kwestii 
będącej przedmiotem podejmowanej uchwały, a w braku zgody powinni zwrócić się 
o  rozstrzygnięcie do sądu na podstawie art. 199 k.c. w związku z art. 1 ust. 2 u.w.l.  
Identyczny pogląd  wyraził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 
30  marca 2011 r. (VI ACa 1106/10, LEX nr 842910). W orzecznictwie sądów 
przyjmowany bywa także odmienny pogląd (np. wyroki Sądu Okręgowego 
we  Wrocławiu z dnia 12 marca 2008 r., I C 467/06 czy z dnia 23 grudnia 2008 r., 
I  C  540/07), zgodnie z którym każdy współwłaściciel lokalu może głosować nad 
uchwałami wspólnoty mieszkaniowej niezależnie od pozostałych współwłaścicieli, 
a  siła jego głosu obliczana jest poprzez pomnożenie wielkości udziału danej osoby 
we współwłasności lokalu przez wielkość udziału we współwłasności nieruchomości 
wspólnej przypadającej na ten lokal. 
Niejednolitości orzecznictwa sądów powszechnych odpowiadają rozbieżne 
poglądy prezentowane w piśmiennictwie. Przeważa wśród nich koncepcja uznająca 
prawo współwłaściciela lokalu w części ułamkowej do samodzielnego uczestnictwa 
w  głosowaniu nad uchwałami wspólnoty mieszkaniowej, głosem o sile określonej jego 
udziałem we współwłasności lokalu. Stanowisko to uzasadniane jest brakiem między 
współwłaścicielami stosunku osobistego, który wymagałby ich współdziałania i ich 
samodzielnym statusem. Argumentem jest także odwołanie do  konstrukcji zbycia 
udziału we współwłasności lokalu, obejmującego obligatoryjnie stosowny udział 

 
 
6 
w  nieruchomości 
wspólnej, 
wyrażający 
się 
iloczynem 
wielkości 
udziału 
przypadającego na cały lokal i ułamka określającego udział w prawie do lokalu,  nie 
zaś udział w niepodzielnym udziale. Autorzy podnoszą konieczność istnienia 
podstawy prawnej ograniczeń treści prawa własności lub uprawnień, składających się 
na tę treść, której brak wobec niezamieszczenia w ustawie o własności lokali 
odpowiednika art. 11 rozporządzenia z 1934 r. Pominięcie analogicznego przepisu 
interpretowane jest jako zabieg celowy. Kwestionowana jest też prawidłowość 
konstrukcji, która w  ramach jednej współwłasności w częściach ułamkowych, 
obejmującej nieruchomość wspólną, dopuszcza wystąpienie drugiej współwłasności, 
ograniczającej 
się do udziału 
w nieruchomości 
wspólnej przypadającego 
współwłaścicielom 
lokalu. 
Podnoszone 
są 
również 
praktyczne 
aspekty 
samodzielnego głosowania współwłaścicieli, których nie zapewnia wymaganie 
uzgodnienia jednolitego stanowiska ze względu na czas pomiędzy zawiadomieniem 
o zebraniu a terminem zebrania, który nie wystarczy na skorzystanie z drogi 
sądowej 
w 
celu 
rozstrzygnięcia 
sporu 
pomiędzy 
współwłaścicielami 
co  do  głosowania.  
Jednak w przypadku podejmowania uchwał w  myśl  zasady  jeden  właściciel 
- jeden głos nie budzi wątpliwości w doktrynie, że współwłaściciele lokalu mają 
do  dyspozycji tylko jeden głos i muszą ustalić wspólnie, w jaki sposób będą głosować, 
a w braku zgody mogą wystąpić o rozstrzygnięcie do sądu. 
Drugi 
nurt 
stanowi 
w 
literaturze 
pogląd 
zgodny 
z 
przyjmowanym 
w  orzecznictwie Sądu Najwyższego. Analizą objęto też art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 
15  grudnia 2000 r. o  spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., 
Nr  119, poz. 1116 ze  zm.), zgodnie z którym w przypadku kiedy prawo odrębnej 
własności lokalu należy do kilku osób, członkiem spółdzielni może być tylko jedna 
z  nich, chyba że prawo przysługuje wspólnie małżonkom. Rozumiany jest on jako 
realizacja zasady wspólnej reprezentacji współwłaścicieli. Przytaczane są argumenty, 
że udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokalu, 
przysługuje właścicielowi lokalu. Akceptowana jest jednak możliwość zaskarżania 
przez poszczególnych współwłaścicieli lokalu uchwał wspólnoty mieszkaniowej 
zaliczana do czynności zachowawczych, o których mowa w z art. 209 k.c. 

 
 
7 
Przechodząc do rozważenia przedstawionego zagadnienia przypomnieć 
należy, że w wypadku, kiedy odrębny lokal jest przedmiotem współwłasności 
w  częściach ułamkowych, poszczególnym współwłaścicielom przysługuje określony 
ułamkiem udział w prawie własności lokalu. Ponieważ z własnością lokalu jest 
związany udział w nieruchomości wspólnej, który - zgodnie z art. 50 k.c. - jest częścią 
składową lokalu, prawo każdego współwłaściciela do lokalu (jego udział) obejmuje 
także udział w nieruchomości wspólnej.  
Nieruchomość lokalowa jest niepodzielnym przedmiotem współwłasności. 
Udział w nieruchomości wspólnej stanowi część składową lokalu, co przemawia 
za  uznaniem za niepodzielny także tego udziału, ponieważ art. 47 § 1 k.c. wyłącza 
możliwość uczynienia części składowej rzeczy odrębnym przedmiotem własności 
i innych praw rzeczowych.  Powiązanie całości rzeczy z jej częścią składową 
sprzeciwia się przyjęciu konstrukcji, w której część składowa ulega podziałowi 
na  przedmioty odrębnych praw, z których jedno przysługuje wyłącznie jednemu 
współwłaścicielowi, a drugie wyłącznie innemu współwłaścicielowi. Z tak rozumianą 
niepodzielnością udziału w nieruchomości wspólnej koresponduje powszechnie 
akceptowane  stanowisko,  że  w  razie głosowania zgodnie z zasadą jeden właściciel 
- jeden głos (art. 23 ust. 2 i 2a u.w.l), głos przysługuje współwłaścicielom lokalu 
wspólnie, skoro bowiem udział jest niepodzielny, to niepodzielne jest również 
wynikające zeń prawo głosu. Przyjęcie poglądu, że każdemu ze współwłaścicieli 
przysługuje jeden głos prowadziłoby do nieuzasadnionego przymnożenia 
kompetencji 
decyzyjnych 
współwłaścicieli 
jednego 
lokalu 
we 
wspólnocie 
mieszkaniowej. Tego rodzaju skutki nie są zamierzeniem ustawodawcy, o czym 
świadczy wcześniej przywołany art. 3 ust. 5 zd. 1 ustawy o spółdzielniach 
mieszkaniowych, pozwalający na wprowadzenie do spółdzielni mieszkaniowej tylko 
jednego współwłaściciela (o ile prawo nie należy do małżonków). Z uwagi 
na  przewidzianą w prawie spółdzielczym zasadę przysługiwania każdemu członkowi 
jednego głosu (art. 36 § 2, poprzednio § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo 
spółdzielcze, tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848 z zm.) niezależnie 
od  ilości udziałów, postanowienie to było konieczne, aby wyeliminować możliwość 
nieproporcjonalnie dużego wpływu na uchwały licznych niekiedy współwłaścicieli 
lokalu.  

 
 
8 
Podjęcie decyzji co do wykonania wspólnego prawa jednego głosu jest 
uprawnieniem przysługującym wszystkim współwłaścicielom lokalu, wynikającym 
z  udziału w nieruchomości wspólnej jako części składowej lokalu. Uzasadnione jest 
więc zastosowanie przepisów o zarządzie rzeczą wspólną (art. 199 i 201 k.c.). 
W  zależności  od  przedmiotu  głosowania  -  stosownie do postanowień art. 22 u.w.l. 
- wykonanie prawa głosu może stanowić czynność zwykłego zarządu albo czynność 
przekraczającą zakres zwykłego zarządu.  
Z uwagi na niepodzielność udziału i związanego z nim prawa głosu 
uzasadnione jest przyjęcie analogicznych reguł także w przypadku głosowań 
na  zasadach ogólnych, gdy większość głosów liczona jest według wielkości udziałów. 
Współwłaściciele mogą więc oddać tylko jednolity głos, którego siła mierzona jest 
wielkością wspólnego udziału w nieruchomości wspólnej. Przeciwko różnicowaniu 
sytuacji współwłaścicieli w zależności od rodzaju głosowania przemawia – poza 
wynikającym z art. 3 ust 1 u.w.l. ścisłym związaniem udziału w nieruchomości 
wspólnej z własnością lokalu w jedną niepodzielną całość – także i to, że praktycznie 
każde głosowanie może być przeprowadzane zarówno w formie głosowania udziałami 
jak i według zasady jeden właściciel – jeden głos, jeśli wynika to z umowy lub uchwały, 
a we wspólnotach wskazanych w art. 23 ust. 2a u.w.l. - na każde żądanie właścicieli 
dysponujących co najmniej 1/5 udziałów w nieruchomości wspólnej. Oznaczałoby to, 
że zmiana sposobu głosowania dokonana w trakcie zebrania wspólnoty pozbawiałaby 
współwłaścicieli nie mających zgodnego stanowiska możliwości uczestniczenia 
w  głosowaniu. Byłoby to w praktyce bardziej dotkliwe ograniczenie praw 
niż  wskazywana przez zwolenników koncepcji o uprawnieniu współwłaścicieli 
do  odrębnego głosowania „swoimi” udziałami trudność uzgodnienia przez nich 
jednolitego kierunku głosowania w okresie od zawiadomienia o zebraniu do jego 
przeprowadzenia. Przypadki poddanych rozstrzygnięciu sądu sporów między 
współwłaścicielami w sprawie sposobu głosowania nad uchwałą będą występowały 
raczej sporadycznie, a ewentualne uzasadnione zarzuty co do podjętych uchwał 
współwłaściciel może podnieść zaskarżając je do sądu na podstawie art. 25 ust. 1 
u.w.l., w tym zakresie będzie bowiem podejmował czynność zachowawczą 
w  rozumieniu art. 209 k.c. Niewprowadzenie do ustawy o własności lokali 
odpowiednika dawnego art. 11 rozporządzenia z 1934 r. nie pozbawia współwłaścicieli 

 
 
9 
możliwości umownego, a nawet sądowego (art. 203 k.c.) ustanowienia zarządcy 
wspólnego udziału, ani też umocowania pełnomocnika mającego realizować wspólne 
im prawa.  
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym przedstawione 
zagadnienie prawne nie znalazł podstaw do odstąpienia od poglądów dotychczas 
wyrażanych w orzecznictwie tego Sądu. 
Przyjęta wykładnia zbieżna jest z także poglądami dotyczącymi innych 
przypadków wspólności praw o charakterze udziału.  Za utrwalony można uznać 
pogląd, 
że 
zbycie 
ułamkowej 
części 
udziału 
w 
spółce 
z 
ograniczoną 
odpowiedzialnością nie prowadzi do rozbicia tego udziału na mniejsze samodzielne, 
części, lecz przysługująca każdemu ze współuprawnionych ułamkowa część 
obejmuje cały udział w spółce (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia  22 maja 
1996  r., III CZP 49/96, OSNC 1996, nr 9, poz. 119), a współuprawnieni z udziału 
mają status wspólnika zbiorowego, który może wykonywać swe uprawnienia 
majątkowe i korporacyjne przez wspólnego przedstawiciela (por. wyrok Sądu 
Najwyższego z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1146/97, OSNC 1999, nr 12, poz. 209). 
Stosunki między współuprawnionymi regulują stosowane analogicznie przepisy 
o  współwłasności rzeczy. Wprawdzie w tym wypadku art. 184 k.s.h., wprost 
wprowadza 
obowiązek 
ustanowienia 
wspólnego 
przedstawiciela, 
w 
celu 
zabezpieczenia 
spółki 
przed 
negatywnymi 
konsekwencjami 
ewentualnych 
nieporozumień i sporów pomiędzy współuprawnionymi, jednak nie sprzeciwia się to 
porównaniu obydwu konstrukcji, ze względu na podobną potrzebę zapewnienia 
operatywnego podejmowania decyzji wymagających uchwał. Zwraca uwagę, 
że  w  art. 184 § 1 k.s.h. ustawodawca pozostawił samym współuprawnionym 
do  udziału troskę o zajęcie wspólnie uzgodnionego stanowiska. Także więc 
wspólność 
ułamkowa 
udziału 
w  spółce 
z 
ograniczoną 
odpowiedzialnością 
nie  powoduje podziału tego udziału, a  płynące z niego uprawnienia mogą być 
wykonywane tylko niepodzielnie. 
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w uchwale.