III CZP 82/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie: czy notariusz przy dokonywaniu czynności poświadczenia własnoręczności podpisu pod oświadczeniem sporządzonym w języku obcym ma obowiązek badania zgodności z prawem treści złożonego oświadczenia. Wnioskodawca, adwokat, zwrócił się do notariusza o poświadczenie podpisu na pełnomocnictwie w języku czeskim. Notariusz odmówiła, uznając, że musi zbadać treść dokumentu i jego zgodność z prawem, zwłaszcza w kontekście ustawy o języku polskim. Sąd Najwyższy, analizując historyczny rozwój przepisów Prawa o notariacie, stwierdził, że od 1989 roku ustawodawca celowo odstąpił od normy nakazującej notariuszowi kontrolę treści dokumentu przy poświadczaniu podpisu. Istotą tej czynności jest jedynie potwierdzenie własnoręczności podpisu złożonego w obecności notariusza przez ustaloną osobę. Sąd podkreślił, że poświadczenie podpisu nie nadaje dokumentowi prywatnemu mocy dokumentu urzędowego. Obowiązek badania treści dokumentu nie wynika z art. 81 Prawa o notariatu, który dotyczy sprzeczności z prawem samej czynności notarialnej, którą w tym przypadku jest jedynie poświadczenie podpisu. Ponadto, badanie treści dokumentów, zwłaszcza obcojęzycznych, byłoby niepraktyczne i obciążałoby notariusza nadmiernym ryzykiem. Sąd zaznaczył, że notariusz może odmówić poświadczenia podpisu, jeśli dokument narusza powagę lub godność zawodu, ale nie z powodu niezgodności treści z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zakresu obowiązków notariusza przy poświadczaniu własnoręczności podpisu, zwłaszcza na dokumentach obcojęzycznych.
Dotyczy wyłącznie czynności poświadczenia własnoręczności podpisu, a nie innych czynności notarialnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy notariusz przy dokonywaniu czynności poświadczenia własnoręczności podpisu pod oświadczeniem sporządzonym w języku obcym ma obowiązek badania zgodności z prawem treści złożonego oświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, notariusz nie ma obowiązku badania zgodności z prawem treści dokumentu, na którym poświadcza własnoręczność podpisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że istotą czynności poświadczenia własnoręczności podpisu jest jedynie potwierdzenie złożenia podpisu przez ustaloną osobę w obecności notariusza. Przepisy Prawa o notariacie, w tym art. 81, nie nakładają na notariusza obowiązku badania treści dokumentu, a jego wprowadzenie byłoby niepraktyczne i szkodliwe dla obrotu prawnego, zwłaszcza w przypadku dokumentów obcojęzycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marcin J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Iwona P. | osoba_fizyczna | notariusz |
Przepisy (18)
Główne
Pr.not. art. 81
Prawo o notariacie
Pomocnicze
Pr.not. art. 79 § pkt 2
Prawo o notariacie
Pr.not. art. 2 § § 2
Prawo o notariacie
Pr.not. art. 2 § § 3
Prawo o notariacie
Pr.not. art. 80 § § 2
Prawo o notariacie
Pr.not. art. 80 § § 3
Prawo o notariacie
u.j.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa o języku polskim
u.j.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o języku polskim
u.j.p. art. 4 § pkt 4
Ustawa o języku polskim
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
k.k. art. 270
Kodeks karny
k.k. art. 231
Kodeks karny
k.k. art. 271
Kodeks karny
k.p.c. art. 1159
Kodeks postępowania cywilnego
k.m. art. 74
Kodeks morski
p.u.n. art. 198 § ust. 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
u.IPN art. 35a § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
u.IPN art. 35a § ust. 2
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Notariusz przy poświadczaniu podpisu nie ma obowiązku badania treści dokumentu. • Obowiązek badania treści dokumentu nie wynika z przepisów Prawa o notariacie. • Wprowadzenie obowiązku badania treści dokumentu byłoby niepraktyczne i szkodliwe dla obrotu prawnego. • Poświadczenie podpisu nie nadaje dokumentowi prywatnemu mocy dokumentu urzędowego.
Odrzucone argumenty
Notariusz ma obowiązek badania zgodności treści dokumentu z prawem, porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami. • Notariusz ma obowiązek odmówić poświadczenia podpisu pod dokumentem sporządzonym w języku obcym bez tłumaczenia. • Obowiązek badania treści dokumentu wynika z art. 80 § 2 Prawa o notariacie.
Godne uwagi sformułowania
Przy dokonywaniu czynności poświadczenia własnoręczności podpisu na dokumencie notariusz nie ma obowiązku badania zgodności z prawem treści tego dokumentu. • Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu (...) jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. • Rzeczą i obowiązkiem notariusza jest więc jedynie poświadczenie własnoręczności podpisu złożonego w jego obecności przez oznaczoną osobę, notariusz nie ma natomiast obowiązku zapoznawania się z treścią dokumentu.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Marta Romańska
członek
Jan Kremer
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu obowiązków notariusza przy poświadczaniu własnoręczności podpisu, zwłaszcza na dokumentach obcojęzycznych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie czynności poświadczenia własnoręczności podpisu, a nie innych czynności notarialnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne praktyczne wątpliwości dotyczące zakresu obowiązków notariusza, co jest ważne dla prawników i osób korzystających z usług notarialnych. Pokazuje ewolucję prawa i interpretację przepisów.
“Czy notariusz musi czytać dokument, na którym poświadcza Twój podpis?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.