III CZP 8/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie, dotyczące kosztów postępowania zabezpieczającego. Sąd Apelacyjny pytał, czy do kosztów postępowania zabezpieczającego, zainicjowanego wnioskiem niepodlegającym wykonaniu przez organ egzekucyjny, złożonym w toku postępowania rozpoznawczego, należą odrębne koszty zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy, opierając się na analizie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz doktryny i orzecznictwa, podjął uchwałę, zgodnie z którą jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia został rozstrzygnięty w postępowaniu rozpoznawczym, do kosztów procesu, których zwrotu można żądać od strony przeciwnej, nie zalicza się odrębnego wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego za występowanie w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia. Sąd wskazał, że takie postępowanie jest zintegrowane z postępowaniem głównym i stanowi jego część, a zwiększony nakład pracy pełnomocnika może być uwzględniony przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia w ramach postępowania rozpoznawczego, np. poprzez podwyższenie stawki ponad minimalną. Sąd odniósł się również do odrębności kosztów postępowania o wykonanie zabezpieczenia oraz postępowania zażaleniowego, które mogą podlegać odrębnemu rozliczeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad rozliczania kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym w ramach postępowania rozpoznawczego.
Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie zabezpieczające jest ściśle zintegrowane z postępowaniem rozpoznawczym i nie toczy się jako odrębne postępowanie. Nie dotyczy kosztów postępowania o wykonanie zabezpieczenia ani postępowania zażaleniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy do kosztów postępowania zabezpieczającego, wywołanego wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia niepodlegającego wykonaniu przez organ egzekucyjny, złożonym w toku postępowania rozpoznawczego, należą koszty zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego ustalane odrębnie od kosztów zastępstwa procesowego należnych za postępowanie rozpoznawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do kosztów procesu, których zwrotu można żądać od strony przeciwnej, nie zalicza się odrębnego wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego za występowanie w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia, jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia został rozstrzygnięty w postępowaniu rozpoznawczym.
Uzasadnienie
Postępowanie zabezpieczające w takim przypadku jest zintegrowane z postępowaniem rozpoznawczym i stanowi jego część. Nie służy realizacji innych celów niż cel postępowania rozpoznawczego. Jest to rodzaj postępowania pomocniczego (incydentalnego), a w odniesieniu do takich postępowań nie należy się odrębny zwrot kosztów zastępstwa procesowego, chyba że toczyło się postępowanie zażaleniowe.
W przypadku odpowiedzi twierdzącej - w jakiej wysokości należy ustalać koszty zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę w postępowaniu zabezpieczającym?
Odpowiedź sądu
Nie udzielono odpowiedzi na to pytanie, ponieważ odpowiedź na pierwsze zagadnienie była negatywna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na negatywną odpowiedź na pierwsze zagadnienie prawne, drugie pytanie stało się bezprzedmiotowe w kontekście rozpatrywanej sprawy. Jednakże zaznaczono, że pozostanie ono aktualne w przypadkach, gdy postępowanie zabezpieczające toczy się niezależnie od postępowania rozpoznawczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.M. i R.M.1. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 745 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach postępowania zabezpieczającego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach powstałych później rozstrzyga na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 745 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy szczególnej sytuacji, w której postanowienie udzielające zabezpieczenia zostało wydane przed wszczęciem postępowania w sprawie, a uprawniony nie zachował wyznaczonego mu terminu do jej wszczęcia.
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odwołuje się do opłat określonych w przepisach rozporządzeń w sprawie opłat za czynności adwokackie i radcowskie.
Prawo o adwokaturze art. 16 § ust. 2
Ustawa Prawo o adwokaturze
Należy wziąć pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata przy ocenie, czy zasadne jest przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawka minimalna.
u.r.p. art. 22 § 5 § 2
Ustawa o radcach prawnych
Należy wziąć pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego przy ocenie, czy zasadne jest przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawka minimalna.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 7
Stawka za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 1 pkt 2
Stawka za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 8 § ust. 1 pkt 7
Stawka za czynności adwokackie w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 20
Sposób ustalania stawek w sprawach nieuregulowanych, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § ust. 3
Szczegółowe określenie wpływu nakładu pracy na wysokość wynagrodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zabezpieczające w ramach postępowania rozpoznawczego jest zintegrowane z postępowaniem głównym i stanowi jego część. • Nie należy przyznawać odrębnych kosztów zastępstwa procesowego za postępowania pomocnicze (incydentalne), takie jak postępowanie o udzielenie zabezpieczenia, chyba że toczyło się postępowanie zażaleniowe. • Zwiększony nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu zabezpieczającym może być uwzględniony przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za postępowanie rozpoznawcze.
Odrzucone argumenty
Postępowanie zabezpieczające ma samodzielność funkcjonalną i strukturalną, co uzasadnia przyznanie odrębnych kosztów zastępstwa procesowego. • Brak bezpośredniego uregulowania opłat za postępowanie zabezpieczające w rozporządzeniach nie wyklucza możliwości ich przyznania na podstawie przepisów proceduralnych. • Stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym.
Godne uwagi sformułowania
do kosztów procesu, których zwrotu można żądać od strony przeciwnej, nie zalicza się odrębnego wynagrodzenia adwokata za występowanie w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia. • postępowanie zabezpieczające jest zintegrowane z tym postępowaniem (stanowi jego część) i nie służy realizacji innych celów niż cel postępowania rozpoznawczego. • jest ono jednym z rodzajów postępowania pomocniczego (incydentalnego), a w odniesieniu do takich postępowań nie ulega na ogół wątpliwości, że stronie nie należy się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego odrębne od wynagrodzenia za udział w postępowaniu rozpoznawczym, chyba że w ramach postępowania incydentalnego toczyło się postępowanie zażaleniowe.
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Pawłyszcze
członek
Krzysztof Wesołowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad rozliczania kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym w ramach postępowania rozpoznawczego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie zabezpieczające jest ściśle zintegrowane z postępowaniem rozpoznawczym i nie toczy się jako odrębne postępowanie. Nie dotyczy kosztów postępowania o wykonanie zabezpieczenia ani postępowania zażaleniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów procesowych, który może mieć znaczenie praktyczne dla wielu prawników i stron postępowań sądowych. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy można żądać podwójnych kosztów za zabezpieczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.